Кіріспе

Воган Уильямстың Саякат әндері - Баритон дауысы үшін жазылған тоғыз әннің ән циклі. Бұл әндер Ральф Воган Уильямс жазған. Бүкіл циклді толық орындау 20 мен 24 минут аралығында созылады. Олар бастапқыда дауысқа және фортепианоға жазылған. Воган Уильямс бірінші, үшінші және сегізінші әндерді оркестрлеп жазды, ал оның көмекшісі Рой Дуглас кейіннен қалған әндерді сол аспаптарды қолдана отырып оркестрледі. Оркестрлік нұсқа жиі жазылған, бірақ әрқашан Даглас онымен бірге оркестрлеуші ретінде танылмаған. Бұл циклдің танымал орындаушылары: сэр Брин Терфел, сэр Томас Аллен, сэр Джон Томлинсон, Родерик Уильямс және Джон Ширли Квирк.

Ән туралы

1901-1904 жылдар аралығында жазылған "Саяхат әндері" Вон Уильямстың ән жазуға алғашқы ірі кірісуін білдіреді. Роберт Луис Стивенсонның сол есімді өлеңдер жинағынан алынған бұл цикл "жолшы цикл" туралы британдық көзқарасты ұсынады. Әлемнен шаршаған, бірақ қатаң адам - Стивенсон мен Воган Уильямстың саяхатшысы - Шуберттің "Джойн Мюллер" атты үйіршігінің нағыз надандығын да, Шуберттің "Қысқырлық сапар" және Малердің "Арғымақтардың әндері" атты шығармаларының батырларының қиратушы импульстерін де көрсетпейді. Солардың сегізін 1904 жылы Лондонда алғаш рет орындады. Олар толық цикл ретінде орындалса да, жариялаушылар әндерді бүкіл топ ретінде қабылдаудан бас тартты. Әндер екі кітап болып екі жыл аралығында жарық көрді. Екеуінің де құрамында "Кімге барамын" деген кітап жоқ. "Мен жоғары және төменгі беткейді басып өттүм" деген 9-шы ән Вон Уильямстың өлімінен кейін жарық көрді, оны әйелі Урсула Вон Уильямс оның қағаздарынан тапты. "The Vagabond" саяхатшыны таныстырады, пианинода ауыр "маршировка" хордтары бар, олар ағылшын ауылдары арқылы ауыр саяхатты бейнелейді. "Let Beauty Awake" әніндегі вокалдық желі фортепианодағы ұзын арабескелер арқылы ашылып, әнге галлдық дәм береді, бірақ Вон Уильямс 1908 жылға дейін Францияда оқымайтын. Көңіл күйінің калейдоскоптық ауысуы "Жол жағасындағы отта" ұсынылады, оның бірінші бөлігіне ойын-сауық атмосферасын беретін фортепианода жанды сүйемелдеу. Әннің соңғы жартысы саяхатшының махаббатымен жеке сәттерді елестетуімен, ал ашылудың күндізгі музыкасы қайта оралғанға дейін, әлдеқайда маңызды болады. "Жастық пен махаббат" - бұл сүйіктісін тастап, әлемге аттанған тәлімді жастың бейнесі; әсіресе екінші строфаның экзотикалық сүйемелдеуі ерекше назарға аларлық, құстардың әнін, шарлауықтарды және кернейдің фанфарларын еске түсіреді. Бесінші ән "In Dreams" циклдің қараңғы ортасы. Вокалдық желідегі азап, оның хроматизмі мен оның ыңғайсыз модуляцияларымен анықталады, фортепианода екі есе көбейтіледі және бүкіл жерде төменгі қоңыраулар дыбысымен күшейтіледі. Алайда, "Бейнелі жарқыраған аспан" атты келесі әнде көңіл-күйі біршама өзгеріп, табиғаттың өзгермейтіндігі туралы басқа көзқарас ұсынады. "Whither Must I Wander" - Вон Уильямстың көптеген "үлкен күйлерінің" алғашқысы. Бұл ән негізінен өткендегі бақытты күндерді еске түсіреді және әлем әр көктемде жаңарған кезде, біздің саяхатшымыз өткенін қайтара алмайды. Алайда композитор тыңдаушыға "Сөздің саңырау шағы жарық" деген әнінде көңіл жұбатады: тыңдаушыға барлық көшпелілер (және суретшілер) ақырында өлуге тиіс болса да, олардың жұмысының сұлулығы олардың өмірінің куәсі ретінде қалады. Соңғы ән "Мен жоғары және төмен қарай қарай жүрдім" деп аталады, ол өлгеннен кейін 1960 жылы ғана циклге қосылды. Бұл ән циклдің барлық кезеңдерін тек төрт сөйлеммен қайталайды, олар циклдің алдыңғы төрт әнін келтіріп, циклдің төрт әнін келтіріп, саяхатшының сапары мәңгі жалғасатынын, тіпті өлімде де жалғасатынын білдіреді. Әннің мәтіні саяхатшының өткен күндері Шотландия пейзажын көрсетеді, бірақ "Whither Must I wander" әуенінде де көптеген пентатоникалық әсерлер бар. Бұл, әрине, көптеген дәстүрлі шотландтық ауа-райының ерекшелігі және "Whither Must I Wander" қатаң түрде пентатоникалық режимде айтылмаса да, шотландтық ландшафтты айқын сипат ету үшін оған жеткілікті ұсыныстар бар. Сонымен қатар, "көктем келеді" нүктесінде фортепиано сүйемелдемесіндегі дрон шотландтық дәстүрлі музыканың тағы бір белгісі болып табылады.