Кіріспе

Густав Холсттың оркестрлік сюитасы

«Планеталар», Op. 32 – 1914-1917 жылдар аралығында жазылған ағылшын композиторы Густав Холсттың жеті бөлімнен тұратын оркестрлік сюитасы. Суитаның соңғы бөлімінде оркестрге сөзсіз әйел хоры қосылады. Суитаның әрбір бөлімі Күн жүйесі планеталарының және оларға байланысты астрологиялық сипаттамалардың аттарымен аталады. «Планеталар» алғаш рет 1918 жылдың 29 қыркүйегінде Лондонның Король сарайында Холсттың досы Адриан Боулттың басқаруымен, шақырылған 250-ге жуық көрерменнің қатысуымен орындалды. 1919 және 1920 жылдың басында суитадан бөлімдер орындалған үш концерт өткізілді. Суитаның толық нұсқасы алғаш рет 1920 жылдың 15 қарашасында Альберт Коутс басқарған Лондон симфониялық оркестрімен Король сарайында орындалды. Холсттың музыкасының инновациялық сипаты кейбір сыншылардың бастапқы қарсылығын тудырды, бірақ суита тез танымал болып, қазірге дейін кеңінен орындалатын, ықпалды туынды ретінде сақталды. Композитор осы туындыны екі рет жазды, ал кейіннен Ұлыбритания мен басқа елдердің дирижерлері, хорлары мен оркестрлері оны кемінде 80 рет жазды.

Қосымшалар, бейімделулер және әсерлер

Суиттің көптеген бейімделулері жасалды, және 1930 жылы ашылғаннан бастап 2006 жылы "ербет планета" статусына төмендетілгенге дейін сегізінші планета – Плутонды қосуға бірнеше әрекеттер болды. Олардың ең танымалсы – Мэттьюстің 2000 жылғы "Плутон, Жаңартушы" шығармасы, ол Холлé оркестрінің тапсырысы бойынша жазылған. Бұл шығарма қаза болғаннан кейін Имоген Холстқа арналды. Ол алғаш рет 2000 жылдың 11 мамырында Манчестерде орындалды, дирижерлік – Кент Нагано. Мэттьюс Нептунның соңын сәл өзгертті, соның арқасында шығарма Плутонға біртегіс көшті. Мэттьюстің Плутоны Холсттың суитасымен бірге кем дегенде төрт рет жазылған. "Планеталар" үшін Плутонның нұсқаларын жасағандардың ішінде Леонард Бернштейн және Джун Нагао да бар. Суита көптеген аспаптар мен аспаптар тобына бейімделді, оның ішінде орган, синтезатор, мыс оркестрі және джаз оркестрі. Холст 1921 жылы "Мен Саған ант етемін, менің елім" әнұранының ("Thaxted") әуенін "Юпитер" әнінің орталық бөлімінен алды. "Планеталар" әр түрлі рок-топтарға ықпал етті, сондай-ақ "Жұлдызды соғыстар" сериясы сияқты фильмдердің музыкасына әсер етті. Суитке көптеген сілтемелер бар, фильмдерден бастап теледидар мен компьютерлік ойындарға дейін, кең таралған мәдениетте.