Кіріспе

Ерлі-зайыптылық жыныстық қатынаста болған әйел Ерлі-зайыптылық қатынаста болған әйел.

Сипаттама

Әдетте, сүйікті әйел басқа біреуге үйленген адаммен ұзақ уақыт қарым-қатынаста болады және жиі "басқа әйел" деп аталады. Жалпы, қарым-қатынас тұрақты және кем дегенде жартылай тұрақты, бірақ жұп ашық бірге тұрмайды. Бұл қарым-қатынас жиі, бірақ әрқашан емес, құпия. Сонымен қатар, кейде сүйіктісі "қалыптасып" тұрады, яғни оның сүйіктісі оның барлық немесе кейбір шығынын төлейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, "үй қалыңдығы" деген термин бай адам жыныстық ләззат алу үшін оны жайлы, тіпті сән-салтанатпен өмір сүретін "қамқоршы әйелді" білдіреді. Мұндай әйел өзінің жағдайына және ортасына байланысты әулие немесе куртизанның рөлін атқара алатын. Ал "сүйікті" сөзі заңсыз әйелдің басқа еркекке тұрмысқа шыққан кезінде қолданылған. Қазіргі заманда "әже" сөзі негізінен тұрмысқа шыққан немесе тұрмысқа шықпаған әйелдің сүйіктісіне, тұрмысқа шыққан адамның әйелдік аспектілері жоқ. Үйленбеген адамда "әже" сөзі әдетте қолданылмайды. Ал тұрмысқа шыққан әйелді "сүйіктісі" деп атайды. "Майстра" термині бастапқыда "мистер" немесе "хозяин" деген сөздің бейтарап әйелдік баламасы ретінде қолданылған. Бұл сөз жоғары әлеуметтік мәртебелі адамдарға қатысты қолданылғанда, үйдің иесіне не жалға алушыға үйленген әйелді білдіретін.

Тарих

Тарихи тұрғыдан ең танымал және ең көп зерттелген сүйікті әйелдер - Еуропа монархтарының патшалық сүйікті әйелдері, мысалы, Аньес Сорел, Диана де Пуатье, Барбара Вильерс, Нелл Гвин, Мадам де Монтеспан және Мадам де Помпадур. Еуропадағы сүйікті әйелді ұстау патшалық пен дворяндарға ғана шектелмеді, бірақ әлеуметтік қатарлар арқылы, негізінен, мұны жасай алатын кез келген адамға тарады. Кез келген ер адам, әлеуметтік жағдайына қарамастан, сүйікті әйелге ие бола алады. Бай саудагердің немесе жас ақсүйектің қыз ұстауы мүмкін. Әдетте, сүйіктісі немесе басқа бір мәртебелі адаммен некеге тұру мүмкіндігі бар жас әйелдің кәсібі болған. "Үш қарақ" балладасы (1611 жылы жарық көрген, бірақ одан да ескі болуы мүмкін) өлген ерлікшінің адал сүйіктісін мадақтайды, ол өзінің өлі сүйіктісін жерлейді, содан кейін ауыр жүктілік кезеңінде қажырдан көз жұмады. Баллада жасаушы бұл рөлді өзінің әйеліне емес, рыцарьдың сүйіктісіне ("ер адам" сол кездегі кең тараған термин) берді. Еуропаның әміршілері, әсіресе Версаль мен Уайтхоллдың 17 және 18 ғасырлардағы әміршілері, әйелдер көбінесе үлкен билік пен ықпалға ие болды. Патшаның көптеген сүйікті әйелдері болуы мүмкін, бірақ бір ғана "әзіл сүйікті әйел" немесе "ресми сүйікті әйел" (француз тілінде, maîtresse en titre), Льюи XV және Мадам де Помпадур сияқты. Людовик XV (әсіресе мадам де Помпадур) мен Карл II-нің сүйіктілері жиі олардың сүйіктілеріне үлкен ықпал етеді деп саналады, қарым-қатынастары ашық құпия болып табылады. Бай саудагерлер мен патшалардан басқа, Александр VI - ғашық әйелдері бар папалардың бірі ғана. Өте байлар әуесқойды өмір бойы ұстай алатын болса да (Ұлыбританияның Георг II "Хауард ханыммен" жасаған сияқты, тіпті олар романтикалық байланыста болғаннан кейін де), бұл әйелдердің көпшілігі үшін емес. 1736 жылы Джордж II жаңадан билік құрған кезде Генри Филдинг (Пасквинде) өзінің Лорд-плейсін былай деп айтты: "[ ] бірақ, ханым, қазір әркім сақталады және сақталады; қазір некелер сияқты нәрселер жоқ, егер Смитфилд келісімшарттары болмаса, және бұл отбасыларды қолдау үшін; бірақ содан кейін ерлі-зайыптылар екі апта ішінде ұстап тұрады ". Кейде әйелдің күйеуінен қаржы жағынан да, әлеуметтік жағынан да артық жағдайы болады. Екатерина Ұлы жесір болғандықтан, оның билік ету кезінде бірнеше еркекпен қарым-қатынаста болғаны белгілі; бірақ, өз дәуіріндегі көптеген күшті әйелдер сияқты, жесір әйелге үйленуге ерікті болғанына қарамастан, ол билігін күйеуімен бөліспеуді таңдады, ол жалғыз абсолюттік билікті ұстануды жөн көрді. Әдебиетте Д.Х.Лоуренстің 1928 жылғы "Леди Чаттерлидің ғашығы" романында әйел күйеуінің аңшылық күзетшісінің сүйіктісі болатындай жағдай суреттеледі. Жақында ғана әйелдің әлеуметтік жағынан төмен күйеуін сүйгені керісінше жағдайдан әлдеқайда қорқынышты болып саналды.

20 ғасыр

Ажырасу қоғамға кеңінен тараған сайын еркектерге әйелдерінен ажырасып, бұрынғы сүйікті әйелдеріне үйлену оңай болды. Кейбір ер адамдар, әсіресе байлар, әйелін сүйген. Кейде ерлер өздерінің сүйіктілеріне үйленді. Марқұм сэр Джеймс Голдсмит өзінің сүйіктісі леди Аннабель Бирлиге үйленгенде: "Сіз сүйіктіңізге үйленгенде бос жұмыс орнын ашып қоясыз" деп мәлімдеген.

Әдебиетте

Джон Клелендтің 1748 жылғы "Фанни Хилл" романында да, Дэниел Дефоның 1722 жылғы "Молл Фландр" романында да, сондай-ақ әйелдік қауіп-қатер туралы сансыз романда да "қараулы әйел" мен жезөкше арасындағы айырмашылық маңызды. Әуесқойларды қорғаушылар ежелгі Таяу Шығыста кәнизақты ұстаудың дәстүріне сілтеме жасады; олар Ескі Келісімнен тармақтарды жиі келтіріп, әуесқойларды ұстау ежелгі дәстүр екенін, егер ол қабылданбаса, кем дегенде түсінікті екенін көрсетті. Джон Драйден Annus Mirabilis еңбегінде патшаның сүйікті әйелдерін ұстауы және балаларды тудыруы оның жомарттығы мен рухына байланысты болды деп болжады. Оның ең жағымсыз түрі, "қамқорлық" тақырыбы 18-ші ғасырдағы Англияда әйелдер туралы романдарда құрбандар ретінде, Елиза Хейвудтың немесе Сэмюэл Ричардсонның романдарында (Памела мен Клариссадағы қаһарман әйелдері жыныстық төмендеумен қорқып, сақталған объект мәртебесіне төмендетіледі) ешқашан бетінен алыс емес. XIX ғасырдың басындағы романтиктермен "ұстақтау" тақырыбы проблемалы болып келеді, өйткені некеден тыс жыныстық одақ кейде әйелдің еркін таңдауы және асыл баламасы ретінде атап өтілуі мүмкін. Мэри Энн Эванс (Джордж Элиот ретінде танымал) некелі ер адаммен "күнә" жасап, орта таптық моральға тәуелсіздігінің белгісі ретінде өмір сүрді. Ол "бағушысыз" өмір сүруді талап етті.