Кіріспе

Нью-Йорктің Солтүстік сақтандыру компаниясы Чатэм округіне қарсы, 547 АҚШ 189 (2006), АҚШ Жоғарғы Сотының ісі, ол федералды заңмен рұқсат етілген жеке сот ісінен мемлекеттік округтер егемендік иммунитеттен пайдалана ма екендігін қарастырды. Бұл іс Адмиралтействоға қатысты, сақтандыру компаниясы Чатэм округіне қарсы, Джорджияда, көпірдің абайсызда жұмыс істегені үшін. Сот бір ауыздан округтің иммунитетті талап етуге негіз жоқ деп шешті, өйткені ол "мемлекеттің қолы" ретінде әрекет етпейді. Бұл сотқа қатысты шешімді қабылдауға қатысқан бірінші Жоғарғы Сот шешімі болды.

Өмірбаян

Чатхам округі, Джорджия, Вилмингтон өзенінің үстіндегі көпір - Каустон Блафф көпірінің иесі, оны басқарады және күтіп ұстайды. 2002 жылдың 6 қазанында Джеймс Людвиг өзінің қайығы өту үшін көпірдің көтерілуін сұрады. Көпiр бұзылды, бiр бөлiгi құлап, Людвигiнiң қайығына соқтығысты, бұл 130 000 доллардан астам залал келтiрдi. Людвигтер осы зиянды өтеуді сақтандырушыларына, Zurich Insurance компаниясына, талап етті, олар сақтандыру шарттарына сәйкес төледі.

Аудандық сот ісін жүргізу

Содан кейін Цюрих Людвигтердің талаптарының шығынын өндіріп алуға тырысты, ол округке қарсы арыз жазды. Аудандық сот соттың сотты қысқарту туралы өтінішіне қол қойды, себебі бұл талап егемендік иммунитетпен шектелген. Округ он бірінші түзету иммунитеті округтерге қолданылмайтынын мойындаса да, "мемлекеттің келісімінсіз сотқа түсуден мемлекеттік иммунитеттің жалпы ережелері" бойынша иммунитетті қорғады деп мәлімдеді. Аудандық сот Браувард округіне қарсы Викман ісіне сүйене отырып, келісті, бұл жердегідей, "мемлекеттен берілген билікті жүзеге асыратын" округтер мен муниципалитеттерге егемен иммунитет қолданылады деген қорытындыға келді.

Апелляциялық соттың шешімі және куәлік беру туралы өтініш

Он бірінші округте, ол Уикманның ісін сот прецеденті ретінде қабылдады. Сот округтің Он бірінші түзету бойынша иммунитетті қорғауға құқығы жоқ екенін мойындады, өйткені округтің прецеденті бойынша округ мемлекеттің бір бөлігі ретінде танылмайды. Алайда, соттың қорытындысына қарағанда, "тұрақты иммунитет" Американың жалпы заңына сәйкес, Чатем округі сияқты саяси бөлімшелерді қорғады. Жоғарғы Сот "он бірінші түзету мақсатында "мемлекеттің қолына" жатпайтын ұйым, әскердің қорғанысы ретінде егемендік иммунитетті қолдана ала ма" деп қарастыруға рұқсат берді. АҚШ-тың солиситор-генералына ауызша пікірталасқа қатысуға рұқсат берілді және округтің иммунитеті үшін таласты.

Соттың пікірі

Сотталушы Кларенс Томас Соттың бір ауыздан берген пікірін айтты, ол Он бірінші округтің шешімін өзгертті. Сот округтің Нордреннің талап-арызынан иммунитетке құқығы жоқ деп шешті, өйткені ол көпірді жүргізгенде "мемлекеттің қолы" ретінде әрекет еткенін көрсете алмады. Сот, ең алдымен, мемлекеттер Конституцияны ратификациялаудан бұрын ие болған егемендік иммунитетті сақтап қалды, тек Конституцияның өзі немесе оның түзетулері өзгерген жағдайда ғана. Осыған сәйкес, "Он бірінші түзету иммунитеті" деген сөз тіркесі тек "жекелесімді қысқарту" болды, өйткені түзетудің өзі мемлекеттердің егемендік иммунитетінің көзі емес еді. Бұл жағдайдың маңызды салдары тек штаттар мен "мемлекеттік қару" федералды заңмен рұқсат етілген сотқа қарсы иммунитетке ие болды. Сот бірнеше рет муниципалитеттерге (округтер де олардың бір тобы) тіпті олар мемлекеттік өкілеттігін жүзеге асырған кезде де егемендік иммунитетті кеңейтуден бас тартты. Округ соттың прецеденті Он бірінші түзету жағдайында қолданылғаннан гөрі кеңірек "қалдық" иммунитетті мойындады деп дәлелдеді. Алайда, Сот "қалдық" деген терминді тек Конституцияны ратификациялаудан кейін сақталған мемлекеттік егемендікке қатысты қолданғанын мәлімдеді. Тек қана округтің мемлекеттің бір бөлігі ретінде әрекет етуі ғана сынақ болды, ал Чатем округі төменгі сот іс жүргізуінде оның талаптарға сай келмейтінін мойындаған болатын. Сонымен қатар, Сот ол Certiorari берген сұрақ округтің мемлекеттің бір бөлігі емес деген тұжырымға негізделгенін атап өтті. Сот сондай-ақ округтің "контидің кеме жүретін суларға қатысты негізгі мемлекеттік функцияларды жүзеге асыруынан туындайтын" жағдайларды болдырмайтын, әмірлік жеке сот іс-әрекеттеріне қолданылатын егемен иммунитетті қолдаған альтернативті дәлелін де қабылдамады. Соттың айтуынша, әскердің әскери істерінде мемлекеттерге берілетін иммунитет әскердің әскери істерінде қолданылатын мәселелерге емес, тек қана егемендік иммунитетінің жалпы қағидаларын қолдану болып табылады.