АҚШ-тың «Шет елдік талаптар заңы» (ATS) – халықаралық құқық бұзушылықтары үшін АҚШ федералды соттарында шетел азаматтарының талап арыздарын қарауға мүмкіндік беретін заң. Тарихы, маңызы және сот тәжірибесі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ заңнамасы
US legislation
Шетелдік құқық бұзушылық туралы заң (1948 жылғы Кодекс ретінде; ATS), сондай-ақ Шетелдік құқық бұзушылық туралы талаптар заңы (ATCA) деп аталады, – АҚШ Кодексінің бір бөлімі, ол федералды соттарға халықаралық құқықтың бұзылуына байланысты жасалған құқық бұзушылықтар үшін шетел азаматтары тарапынан берілген сот талаптарын қарау құқығын береді. Ол алғаш рет 1789 жылғы Сот актісімен енгізілген және АҚШ-та әлі де қолданыстағы ең көне федералды заңдардың бірі болып табылады.
The Alien Tort Statute (codified in 1948 as ; ATS), also called the Alien Tort Claims Act (ATCA), is a section in the United States Code that gives federal courts jurisdiction over lawsuits filed by foreign nationals for torts committed in violation of international law. It was first introduced by the Judiciary Act of 1789 and is one of the oldest federal laws still in effect in the U. S.
ATS қабылдалғаннан кейін шамамен екі ғасыр бойы сирек еске алынды, ал оның нақты мақсаты мен көлемі әлі де даулы. АҚШ Жоғарғы Соты заңның басты мақсатын «халықаралық құқық бұзушылықтары үшін шетелдік талапкерлерге құралдарды қамтамасыз ету арқылы халықаралық қатынастардағы келісімді нығайту» деп түсіндірді, мұндай құралдардың болмауы шетел мемлекеттерін АҚШ-ты жауапкершілікке тартуға итермелеуі мүмкін жағдайларда. 1980 жылдан бері соттар, әдетте, АҚШ-тағы жеткілікті байланыс болған жағдайда, шетел азаматтарына АҚШ-тан тыс жерде жасалған адам құқықтары бұзушылықтары үшін АҚШ соттарында өтемалдау іздеуге мүмкіндік беретінін түсіндіреді. Сот шешімдері мен сот практикасы АҚШ-тағы жеткілікті байланыстың қандай сипаттамаларға ие екендігі туралы әртүрлі пікірде, әсіресе корпоративтік ұйымдарға қатысты.
The ATS was rarely cited for nearly two centuries after its enactment, and its exact purpose and scope remain debated. The U. S. Supreme Court has interpreted the Act's primary purpose as "[promoting] harmony in international relations by ensuring foreign plaintiffs a remedy for international law violations in circumstances where the absence of such a remedy might provoke foreign nations to hold the United States accountable." Since 1980, courts have generally interpreted the ATS to allow foreign nationals to seek remedies in U. S. courts for human rights violations committed outside the United States, provided there is a sufficient connection to the United States. Both case law and jurisprudence differ on what characterizes a sufficient U. S. connection, particularly with respect to corporate entities.
Тарих
АТС 1789 жылғы Сот жүйесі туралы заңның бір бөлігі болды, оны АҚШ-тың бірінші Конгресі федералды сот жүйесін құру үшін қабылдады. Аталған заңның заңнамалық тарихына қатысты ақпарат аз, оның түпкі мағынасы мен мақсаты белгісіз. Ғалымдар бұл заңның АҚШ-тың халықаралық әдет-ғұрыптық құқық бұзушылықтарын, әсіресе дипломаттар мен саудагерлерге қатысты бұзушылықтарды алдын алуға және жоюға тырысатынын шетелдік үкіметтерге сендіру мақсатында қабылданғанын жорамалдайды. АТС АҚШ-та шетелдік азаматтарға құқық қорғау шараларын алу мүмкін болмауынан туындаған бірқатар халықаралық оқиғаларға жауап ретінде қабылданған болуы мүмкін. Америка революциялық соғысын аяқтаған бейбіт шарты британдық кредиторларға қарыздарды өтеуді көздеген, бірақ бірнеше штаттар мұндай қарыздарды төлеуден бас тартқандықтан, Ұлыбритания тарапынан жазалау шаралары қолдану қаупі туды. 1784 жылы француз дипломаты Франсуа Барбе Марбуа Филадельфияда шабуылға ұшырады, бірақ оған заңдық көмек көрсетілмеді, себебі қандай да бір қудалау ісі жергілікті биліктің қалауына байланысты болды.
The ATS was part of the Judiciary Act of 1789, which was passed by the First U. S. Congress to establish the federal court system. There is little surviving legislative history regarding the Act, and its original meaning and purpose are uncertain. Scholars have surmised that it was intended to assure foreign governments that the U. S. would seek to prevent and remedy breaches of customary international law, especially breaches concerning diplomats and merchants. The ATS may have been enacted in response to a number of international incidents caused by the unavailability of remedies for foreign citizens in the U. S. The peace treaty ending the American Revolutionary War provided for the satisfaction of debts to British creditors, but several states refused to enforce the payment of such debts, prompting threats of retaliation by Great Britain. In 1784, French diplomat François Barbé Marbois was assaulted in Philadelphia, but no legal remedy was available to him, as any prosecution was left to the discretion of local authorities.
Қайта жаңғырту: Филартига Пена-Иралаға қарсы
1980 жылы АҚШ-тың екінші округтік апелляциялық соты Filártiga v. Peña Irala ісі бойынша шешім қабылдады, бұл "ATS-тің жаңа тұжырымдамасына жол ашты". Айыптаушылар айыпталушының олардың отбасы мүшесін азаптап өлтіргенін және АТС бойынша олардың талаптарын қарау құзыреті АҚШ федералдық соттарында бар екенін мәлімдеді. Аудандық сот "халықтардың құқығы" мемлекеттің өз азаматтарына қатысты әрекеттерін реттемейді деген негізде, іс бойынша құзыреттілік жоқ деп шешім шығарды. Екінші округ соты аудандық соттың шешімін жойды. Біріншіден, ол екі шетел азаматы арасындағы дауды қарауға федералдық соттарға рұқсат беретін ATS Конгрестің конституциялық өкілеттігінің дұрыс пайдалануы болып табылады, себебі "халықтардың құқығы әрқашан федералдық ортақ құқықтың бір бөлігі болды", демек, заң федералдық мәселелер бойынша сот қарауына жатады. Екіншіден, сот заманауи халықаралық құқық мемлекеттік санкциямен жасалған азаптауға тыйым салады деп шешті. Сот көпжақты шарттар мен ішкі тыйымдар мемлекеттік азаптауға тыйым салудың тұрақты мемлекеттік практикасын көрсететінін анықтады. Сот Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі жалпыға ортақ декларациясы сияқты декларацияларында да мемлекеттік азаптауға тыйым салуға деген үміттер бар екенін анықтады. Осылайша, сот азаптаудан босатылу құқығы халықаралық әдет-ғұрып құқығының қағидасы болып саналады деп шешті. Алайда, істі қараған алқа судьяларының бірі кейінірек Filártiga "жалпыға ортақ декларацияда" немесе халықаралық адам құқықтары туралы шарттарда қамтылған барлық (немесе тіпті көпшілік) халықаралық адам құқықтары нормаларының ұлттық соттарда күші бар дәстүрлі халықаралық құқыққа айналғанын қолдау үшін дұрыс түсінілмеуі немесе шамадан тыс жоғары бағаланбауы керек" деп жазды. Filártiga ісінен бері АТС бойынша құзырет ондаған істе расталды.
In 1980, the U. S. Court of Appeals for the Second Circuit decided Filártiga v. Peña Irala, which "paved the way for a new conceptualization of the ATS". The plaintiffs alleged that the defendant had tortured and murdered a member of their family, and they asserted that U. S. federal courts had jurisdiction over their suit under the ATS. The district court dismissed for lack of subject matter jurisdiction, holding that the "law of nations" does not regulate a state's treatment of its own citizens. The Second Circuit reversed the decision of the district court. First, it held that the ATS, which allowed jurisdiction in the federal courts over a suit between two aliens, was a constitutional exercise of Congress's power, because "the law of nations has always been part of the federal common law", and thus the statute fell within federal question jurisdiction. Second, the court held that the contemporary law of nations had expanded to prohibit state sanctioned torture. The court found that multilateral treaties and domestic prohibitions on torture evidenced a consistent state practice of proscribing official torture. The court similarly found that United Nations declarations, such as the Universal Declaration on Human Rights, manifested an expectation of adherence to the prohibition of official torture. The court therefore held that the right to be free from torture had become a principle of customary international law. However, one of the judges on the panel hearing the case later wrote that Filartiga "should not be misread or exaggerated to support sweeping assertions that all (or even most) international human rights norms found in the Universal Declaration or in international human rights treaties have ripened into customary international law enforceable in the domestic courts". Since Filartiga, jurisdiction under the ATS has been upheld in dozens of cases.
АҚШ Жоғарғы Сотының бірінші отырысы: Соса қарсы Альварес-Макейн
АҚШ Жоғарғы Сотының АТС-тың қолданылу аясын тікелей қарастырған алғашқы ісі 2004 жылы «Соса против Альварес Машайн» ісі болды. Мұндай әрекеттер «цивилизациялық әлем қабылдаған және біз мойындаған 18 ғасырғы үлгілердің ерекшеліктерімен салыстыратын нақтылықпен анықталған халықаралық сипаттағы нормаға негізделуі керек». АТС-тың қолданылу аясы 18 ғасырда танылған халықаралық құқық бұзушылықтарымен шектелмесе де, қазіргі халықаралық нормаларды мойындау тұрғысынан Соттың пікірі «сот билігі есік әлі де ашық күйде, бірақ мұқият күзетілуі керек деген түсінікпен жүзеге асырылуы тиіс» деп мәлімдеді. «Альварес» ісінде «бір тәуліктен кем уақытқа заңсыз ұстау, одан кейін заңды билік органдарына беру және дереу айыптау халықаралық әдеттегі құқықтың федералдық шараны қолдауға жеткілікті анық нормасын бұзбайды».
The first U. S. Supreme Court case to directly address the scope of the ATS was Sosa v. Alvarez Machain in 2004. Such actions must "rest on a norm of international character accepted by the civilized world and defined with a specificity comparable to the features of the 18th century paradigms we have recognized." Although the scope of ATS is not limited to violations of international law recognized in the 18th century, with respect to recognizing contemporary international norms, the Court's opinion stated that "the judicial power should be exercised on the understanding that the door is still ajar subject to vigilant doorkeeping." In Alvarez's case, "a single illegal detention of less than a day, followed by the transfer of custody to lawful authorities and a prompt arraignment, violates no norm of customary international law so well defined as to support the creation of a federal remedy."
Ұзаққа созылған дау
Шетелде болған оқиғалар бойынша АҚШ-та заңдық юрисдикцияны қолдану даулы практика болып табылады, және кейбіреулер Конгресс оны жоюды ұсынады. Басқалары Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы немесе БҰҰ арқылы, көпжақты шешімнің тиімдірек болатынына сендіреді.
Exercising legal jurisdiction in the United States over matters that occurred abroad is a controversial practice and some have suggested that Congress eliminate it. Others believe that a multilateral solution, including through either the Organisation for Economic Co operation and Development or the UN, would be more appropriate.