Кіріспе
Этнотаксномия термині этнологияның жеке этностар анықтаған және қолданатын таксономиялық жүйелерді зерттейтін субдисциплинасына немесе этнологтың тікелей зерттеуінің объектісі болып табылатын жеке таксономияның өзіне қатысты. Мысалы, Батыс Африканың көптеген тілдерінде түстердің қабылдау әлемі негізгі "Қызыл", "Ақ" және "Қара" санаттарына жіктеледі (ең жақсы градуациялар екінші реттік). Ағылшын тілінде көк деп аталатын толқын ұзындығы "қара" деген субкатегорияға жатады. (Тілдегі көк-жасыл айырмашылықты да қараңыз) Этностық топтың туыстық жүйесімен айқын көрінген отбасылық қатынастар санаттарының жиынтығы - бұл тағы бір этнотаксономия. Бұған мысал ретінде Гавай туыстық жүйесіне назар аударуға болады, онда бір жынысты ұрпақтың барлық мүшелері бір терминмен аталады. Ағылшын тілінде ана мен әпке деп аталатын екі қарым-қатынас та "Ана әпке" деген бір таксонға жатады. Бұл осы таксономияны пайдаланушылар "Туған ана" ұғымы туралы шатасып кеткенін білдірмейді, тек ол кіші категория. Керісінше, этнотаксономия, мысалы, Судан туыстық жүйесі немесе ежелгі Римде қолданылған, онда екі қатынастың бірдей белгілері жоқ, ағылшын жүйесіне қарағанда әлдеқайда түйіршікті болуы мүмкін. Осылайша ағылшын тілінде әпке деп аталатын қарым-қатынас латын тілінде негізгі емес, бірақ amita "Әкеге апа" немесе matertera "Анаға апа" таңдалуы керек. Латын және судан тілдері "тасушалау жүйесі" деп аталады, ал Гавай тілі "классификациялық" жүйе деп аталады, бірақ бұл терминология ағылшын тіліне негізделген (Льюис Х. Морганды қараңыз), айырмашылық түрі емес, дәрежесі. Өсімдіктердің "пайдалы" және "зиянды" деген категориялары тағы бір жақсы танымал мысал. Расында да, соңғы жылдары этнотаксномия термині этноботаника мен этнофармакологиямен шектеліп, аз танымал мәдениеттердің ботаникалық этнотаксномияларын зерттеу арқылы ашылған өсімдіктердің дәрілік және коммерциялық құндылығының "қайта ашылуы" салдарынан кеңінен қолданылып келеді. Папуа-Жаңа Гвинеяның Калам тіліндегі жануарлар халықтық таксономиясы Ральф Булмер және басқалар кеңінен зерттеді.
The set of categories of familial relationships evinced by the ethnic group's kinship system is another ethnotaxonomy. An example of this might be the Hawaiian kinship system, where all members of a generation of the same sex are referred to by a single term. Both the relationships termed mother and aunt in English fall into the same taxon "Mother Aunt". This does not mean that the users of this taxonomy are confused about the concept "Birth Mother," only that it is a subcategory. Conversely, an ethnotaxonomy such as the Sudanese kinship system or that used in ancient Rome, where no two relationships have the same denotation, may show much more granularity than the English system. Thus the relationship called aunt in English is not fundamental in Latin, but either amita "Father's Sister" or matertera "Mother's Sister" must be chosen. Latin and Sudanese are called a "descriptive systems," and Hawaiian is called a "classificatory" system, but this terminology is English centered (see Lewis H. Morgan), the difference being one of degree, rather than kind. Categories of plants, "Useful" and "Harmful," etc., are yet another well known example. Indeed, in recent years there has been a vogue usage of the term ethnotaxonomy limiting it to ethnobotany and ethnopharmacology, because of the "rediscovery" of the medicinal and commercial value of plants disclosed by examining the botanical ethnotaxonomies of lesser known cultures. Animal folk taxonomy in the Kalam language of Papua New Guinea has been extensively studied by Ralph Bulmer and others.