Кіріспе

Балтық Ассамблеясы (БА) - Эстония, Латвия және Литва арасындағы үкіметаралық ынтымақтастықты қолдауға бағытталған өңірлік ұйым. Ол көптеген халықаралық мәселелерге, соның ішінде экономикалық, саяси және мәдени мәселелерге қатысты ортақ ұстаным табуға тырысады. Жиналыстың шешімдері консультативтік сипатқа ие. БА-ның бюджеті үш мүше мемлекеттің үкіметтерімен қаржыландырылады. Балтық Ассамблеясының ресми тілдері - эстон, латыш және литва тілдері. Ұйымның бас кеңсесі мен хатшылығы Ригада (Латвия) орналасқан.

Құрылу

Ұйым 1990 жылдың 1 желтоқсанында Вильнюста құрылу туралы шешім қабылданғаннан кейін құрылды. Ол 1991 жылы 8 қарашада Таллинде бекітілген ереже бойынша жұмыс істейді. 1994 жылы 13 маусымда үш ел ұйымның құрылымы мен ережелерін мақұлдады.

Басқа геосаяси аймақтармен ынтымақтастық

2017 жылы Балтық Ассамблеясы, Бенилюкс және Скандинавия Кеңесінің үш мүшесі (Барлық Еуропалық Одаққа мүше Швеция, Дания және Финляндия) Бірыңғай цифрлық нарықта ынтымақтастықты күшейтуге және әлеуметтік мәселелерді, Еуропалық Одақтың Экономикалық және Валюталық Одағын, Еуропалық көші-қон дағдарысын және қорғаныс саласындағы ынтымақтастықты талқылауға ұмтылды. Сонымен қатар, Ресей, Түркия және Ұлыбританиямен қарым-қатынастар талқыланды.

Құрылымы

БҚ-да 60 мүше бар. Үш мемлекеттің әр парламенті Ассамблеяға өздерінің жиырма мүшесін тағайындайды. Әр ұлттық парламент екі мүшесін ұлттық делегацияның басшысы және оның орынбасары етіп тағайындайды. Алты бас делегаттар мен бас делегаттардың орынбасарлары БА Президиумын құрайды. Президиум төрағасы - БА-ның келесі сессиясын өткізетін елдің ұлттық делегациясының басшысы. Қалған екі ұлттық делегацияның басшылары Президиум төрағаларының орынбасарлары болып табылады. Президиум сессиялар арасында БА-ны бақылайды. Төраға БА жұмысының үйлестірушісі, оның басқа органдармен өкілдік етуі және үш мүше мемлекеттердің үкіметтерімен байланыс жүргізуі.

Сессиялар

Кәдімгі және кезектен тыс сессиялар бар. Кезекті сессия жылына бір рет, Эстония, Латвия және Литвада жыл сайынғы ротация қағидаты бойынша өткізілетін, елдердің төрағалық етуінің қорытынды форумы ретінде шақырылады. 2003 жылға дейін жылына екі сессия өткізілетін, яғни көктем мен күз айларында, ал қатысушы елдер жарты жыл бойы төрағалық ететін. Кез келген ұлттық делегация кезектен тыс сессияны өткізуді ұсына алады. 1998 жылдың 8-9 ақпанда Финляндияның Хельсинки қаласында Солтүстік Еуропалық Кеңесі мен Балтық Ассамблеясының екінші бірлескен отырысынан кейін Балтық Ассамблеясының бірінші кезектен тыс сессиясы өтті. Балтық Ассамблеясының екінші кезектен тыс сессиясы 2005 жылдың 27-29 сәуірінде Пярнуда (Эстония) Балтық Ассамблеясы мен Солтүстік Кеңестің 5-ші бірлескен отырысынан кейін өтті.

Саяси топтастырулар

Әр елден БА-ның 20 мүшесі олардың саяси құрамы өздерінің парламенті ішіндегі пропорцияларды көрсетеді. Кейін мүшелер кем дегенде екі елден кем дегенде бес мүшеден тұратын ұлттық партиялық топтар құра алады.

Балтық Ассамблеясының әдебиет, өнер және ғылым сыйлығы

Балтық Ассамблеясы сыйлығын құру идеясы 1992 жылы пайда болды. Балтық сыйлығының құрылуы Солтүстік кеңес сыйлықтарының дәстүріне сүйене отырып жасалды. 1993 жылдың 31 қазанында Таллинде Балтық Ассамблеясының мәдениет, өнер және ғылым саласындағы сыйлықтарын құру туралы қаулы қабылданды. Сыйлықтарды құрудың басты мақсаты "үш ұлттың арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға, мәдени құндылықтарды алмасуға жаңа мүмкіндіктер беруге және елдердің тарихы мен мәдени мұрасын жақсырақ түсінуге ынталандыру" болды. Бұл сыйлықтың мақсаты - әдебиет, өнер және ғылым саласындағы үздік жетістіктерді қолдау; осы өңірдегі елдердің ұлттық бірегейлігі мен өзін-өзі бағалауын қорғаудағы ортақ мүдделерін көрсету; көршілес елдердің жетістіктері туралы білім алуға мүмкіндік жасау; Эстония, Латвия және Литва тұрғындарының Балтық мемлекеттеріндегі оқиғаларға деген қызығушылығын арттыру; Балтық мемлекеттерінің арасында әдебиет, өнер және ғылым саласындағы ынтымақтастықты нығайту; Балтық елдерінің зияткерлік құндылықтары мен тілдеріне қызығушылық танытуға көбірек адамдарды ынталандыру; Балтық мемлекеттеріндегі әдебиет, өнер және ғылым деңгейін көтеру.

Балтық Ассамблеясының медалі

Балтық Ассамблеясының медалі - бұл Балтық мемлекеттерінің бірлігі мен ынтымақтастығын сақтауға, бірлескен ынтымақтастық жобаларын іске асырудағы ерекше үлесі мен ынтымақтастығын, кеңейтілген Еуропада өңірлік ынтымақтастықты дамытуға үлес қосқан адамдарға ұйым беретін награда.

Балтық Ассамблеясының Балтық инновациялық сыйлығы

Балтық инновациялық сыйлығы - жыл сайынғы сыйлық, ол Эстония, Латвия және Литваның ең инновациялық компаниясына беріледі. Бұл сыйлық Балтық мемлекеттерінің инновациялық және заманауи технологиялар саласындағы жетістіктерді іске асыруға қолдау көрсетудегі өзара мүддесін көрсету үшін берілді.