Кіріспе

Фэн Хун (; 438 жылы қайтыс болды), сыпайылық аты Вэнтонг (文通), сондай-ақ өлімінен кейін Солтүстік Ян императоры Чжаочэн (北昭成帝) ретінде белгілі, Қытайдың Солтүстік Ян әулетінің соңғы монархы. 430 жылы ағасы Фэн Ба (Венченг императоры) ауырып қалған кезде ол таққа отырды және "Көктегі патша" атағын қолданды. Оның билігі кезінде Солтүстік Ян өршілес Солтүстік Вэй әулетінің қайта-қайта шабуылдарына байланысты әлсіреп, әлсіреп кетті. 436 жылы ол өз мемлекетін эвакуациялап, Гогурёға қашып кетті. Алайда, Когурёға келгеннен кейін, Когурёның сузерейн рөлін (ол бұдан бұрын талап еткен мәртебе) қабылдады. Гогурё королі Чансу Фэн Хонның әзіл-қалжыңдарына төзуге үлгермегендіктен, оны 438 жылы өлтірді, бірақ қызығы, ол Фэн Хонға өлімнен кейін есім берді.

Гао Юнның тұсында

Фэн Хонның қай жылы дүниеге келгені белгісіз, бірақ оның Фэн Баның кіші інісі болғаны белгілі. 407 жылға дейін, оның ағасы Фэн Ба (басқа ағасы Фэн Суфумен бірге) тираникалық Кейінгі Ян императоры Муронг Сиді құлатып, Муронг Сидің асырап алған немере інісі Муронг Юнды император етіп қойғаннан кейін, ол туралы тарихи дерек жоқ. (Кейін өз атын түпнұсқа Гао Юнға өзгерткен Муронг Юнды кейбіреулер Кейінгі Янның соңғы императоры, ал кейбіреулер Солтүстік Янның алғашқы императоры деп санайды.) 407 жылдың соңында Гао Юн Фэн Хонға генерал-майор болып тағайындалады. Бәлкім, сонымен бірге (бірақ, әрине, Гао Юнның тұсында) Фэн Хонг Джи герцогы болып тағайындалды. 409 жылы Гао Юнды оның қызметшілер Ли Бан (離班) және Тао Рен (桃仁) өлтіргеннен кейін, режимнің лауазымды адамдары Фэн Баны жаңа император ретінде қолдады. Фэн Ба таққа отырғанда Фэн Хонға жоғарылатуды берді, бірақ оған Джи герцогы атағын беруге мүмкіндік берді.

Фэн Баның тұсында

410 жылы Фенг Баның туысы Фенг Вани (萬泥) және тағы бір туысының ұлы Фенг Ручен (乳陳) екеуі де Фенг Баның табысына көп үлес қосқанын сезінді, сондықтан олар Лончженде емес және император үкіметін бақылауда емес, бірақ Феиру (肥如, қазіргі Киньхуандао, Хэбэй) және Байланг (白狼, қазіргі Жаоянг, Ляонин) қалаларында қолбасшы генералдар ретінде қызмет етуді талап етті. Сондықтан олар бірге бүлік шығарып, Фенг Ба Фенг Хонг пен Чжан Цзинге шабуыл жасауға жіберді, ал олар Фенг Хонг пен Чжаннан жеңілгеннен кейін, олар берілді, бірақ Фенг Хонг оларды өлтірді. Осы оқиғадан кейін Фэн Ба оны Жоңшан герцогы етіп тағайындады. Фенг Баның билік етуінің басым бөлігінде Фенг Хонның іс-әрекеттері туралы аз мәлімет бар, бірақ ол күшті лауазымдарда қалған сияқты, ал 430 жылы ол Фенг Баның премьер-министрі болды. Сол жылы Фэн Ба қатты ауырып, билігін ханзада Фэн Иге (翼) беру туралы жарлық шығарды. Алайда, Фенг Баның сүйікті кәнизагы Консорт Сонг өзінің ұлы Фенг Шоужуның (受居) таққа мұрагерлік етуін қалаған, сондықтан Фенг Иге Фенг Баның жуырда сауығатынын және билікті қолға алуға соншалықты құштар болмауы керектігін айтты; Фенг И келісті және өзінің сарайына қайтты. Сосын, Консорт Сонг Фенг Баның атынан сыртқы байланыстарды тоқтату туралы бұйрық шығарды, ал Фенг Баның басқа ұлдары мен императорлық қызметкерлерге Фенг Бамен кездесуге рұқсат етілмеді. Тек оның сенімді қызметкерлерінің бірі Ху Фу (胡福) сарайға кіре алды. Алайда Ху Консорт Сонгтың амбицияларына жасырын наразы болып, Фэн Хонға оның ниеті туралы хабарлаған. Фэн Хонг сарайға шабуыл жасап, оны басып алды. Фэн Ба мұны естігенде, шоктан көз жұмды. Фэн Хонг таққа отырды, Фэн И әскерін жеңіп, Фэн Баның барлық ұлдарын өлтірді. Ол "Аспандық ханзада" (Тянь Ванг) деген атақ қолданған.

Билік

Фэн Баның билігінің соңында, бірақ одан да көп Фэн Хонның билігінде көршілес бәсекелес Солтүстік Вэйдің үнемі шабуылдары көрінді. Бұл 431 жылы Солтүстік Вэй Сяның бүкіл аумағын анексиялағаннан кейін, сондықтан енді батыстағы үлкен бәсекелесі жоқ болғаннан кейін ерекше орын алды. Солтүстік Вэй императоры Тайву Солтүстік Ян аумағын тонап, кейін кері шегіну үшін мерзімді шабуылдар жасады, бұл Солтүстік Янды азық-түлікпен қамтамасыз ету мен басқа да ресурстардан айырып, оны әлсіретті. Фэн Хонг Чжуншан герцогы болған кезде, оның әйелі Ван ханым болды, оған кем дегенде үш ұл туып берді, Фэн Чонг (崇), Фэн Ланг (朗) және Фэн Миао (), ал Фэн Чонг оның үлкен ұлы болды. Алайда, 431 жылы Фэн Хун Мюронг ханымды ханшайым етіп, ал 432 жылы ханшайым Мюронгтың ұлы Фэн Вангренді (王仁) мұрагер ханшайым етіп тағайындады. 432 жылдың күзінде Солтүстік Вэй императоры Тайву Фэн Хунның тұңғыш ірі шабуылын жасады, ол Солтүстік Янның астанасы Хелонгқа (和龍, қазіргі Жинчжоу, Ляонин) қарай бет алды. Фэн Хун әскеріне ет пен шарап сыйлап, Солтүстік Вэй императорының көңілінен шығуға тырысты, бірақ ол нәтиже бермеді. 10 Солтүстік Ян командирлері Солтүстік Вэйге берілді, ал Солтүстік Вэй әскерлері бірқатар Солтүстік Ян қалаларын басып алды және Хелонгты қоршауға алды. Алайда, екі айдан кейін император Тайву Солтүстік Яннан 30 000 үй-жайын тұтқындап, оларды өзінің Ю провинциясына (幽州, қазіргі Бейжің, Тяньцзинь және солтүстік Хэбэй) көшіріп жібергеннен кейін кері қайтты. Фенг Хонның өкілі Гуо Юань (郭淵) Фенг Хонға Солтүстік Вэйдің вассалы болуды және Тайву императорының жұбайы болу үшін қызын жіберуді ұсынды, бірақ Фенг Хон бас тартты, өйткені мемлекеттер арасындағы қастық соншалықты терең болды, тіпті ол берілсе де, өлтіріледі. (Солтүстік Вей Хелонгты қоршап тұрған кезде, Лю Сонгтан тұтқынға алынған Солтүстік Вей генералы Чжу Шиужи (朱之) император Тайвуды өлтіруді жоспарлап, Фенг Хонға қосылды, бірақ оның жоспары ашылып, Фенг Хонға қашты, ол өз кезегінде оны Лю Сонгқа жіберді, Лю Сонгтың көмегін іздеді. Бұдан кейін Лю Сонг пен Солтүстік Ян бейресми одақтастар болды, бірақ Лю Сонг нақты көмек көрсетті.) Жаңа 433 жылы Фэн Ланг пен Фэн Миао Солтүстік Янның жойылу алдында екеніне және Муронг ханшайымы оларды өлтіруді жоспарлап отырғанына сеніп, Фэн Хонг ағасы Фэн Чонды генерал-майор ретінде жіберген Ляосиге (西, қазіргі Таншан, Хэбэй) қашты. Олар Фэн Чунгты Солтүстік Вейге берілуге көндірді, ал Фэн Чунг Фэн Миаоны Солтүстік Вейге бағынышты болу үшін жіберді. Фэн Хун, жауап ретінде, өзінің генерал Фэн Ю (封羽) Ляосиді қоршауға алды. 433 жылдың көктемінде император Тайву өзінің кіші інісі Туоба Цзяньды (拓拔健) Ляоксиді босатуға жіберді, және басқа дезертирлерді жігерлендіру үшін Фэн Чонды Ляоксидің ханзадасы етіп тағайындады. Түйба Цзянь әскері көп ұзамай Фэн Юді қоршап алды және оны берілуге мәжбүр етті, содан кейін 3000 тұтқын үй-жайын алып кетті. Фэн Чунг кейін Хелонгқа барып, Фэн Хонгты берілуге көндіруге рұқсат сұрады, бірақ император Тайву мұндай рұқсат бермеді. 434 жылы көктемде Фэн Хун Солтүстік Вэйге елшілерін жіберіп, бейбіт қарым-қатынас орнатуды өтінді. Тайву императоры бұдан бас тартты. Алайда үш айдан кейін Фэн Хонг өтініш (яғни вассал болуға келісу) ұсынғаннан кейін, өзін айыптап, бейбітшілікке өтініш білдірді және Тайву императорының кәнизагы болуға қызын ұсынды. Тайву императоры Фэн Хонг Фэн Вангренді Солтүстік Вэй астанасы Пинченге (平城, қазіргі Датоң, Шанси) жіберуі шартымен келісті. Фэн Хун сонымен қатар Солтүстік Вэй елшісі Хуньюй Шименді (忽于什門) жіберді, оны император Тайвуның әкесі, Солтүстік Вей императоры Миньюань 414 жылы Фэн Баға жіберген болатын, бірақ кейін Фэн Ба ұстады, Солтүстік Вейге қайта оралды. Алайда сол жылы Фэн Хун Фэн Вангренді Пинчэнге император Тайвуға жіберуге қарсылық білдірді. Оның өкілі Лю Цзы (劉滋) Солтүстік Янның Шу Хан мен Шығыс Вуның Цзиньге қарсы күресуінен де қауіпті жағдайда екенін ескерткенде, Фэн Хонг ашуланып Люны өлтірді. Фэн Хун Фэн Вангренді жіберуге бас тартқандықтан, император Тайву қайтадан Тюба Цзяньды Солтүстік Янға қарсы жіберді, ал Тюба Цзянь кері қайтқанға дейін Солтүстік Янның егіндерін және кейбір адамдарын басып алды. 435 жылы көктемде Фэн Хун Лю Сонгтың көмегін алуға тырысып, Лю Сонгтың астанасы Цзянькангқа хабаршы жіберді. Лю Сунның императоры Вэнь Фэн Хонды Ян ханзадасы етіп тағайындады, бірақ оған елеулі көмек көрсете алмады. 435 жылдың көктемінде Фэн Хун өзінің генерал Тан Чжу (湯) -ды Сол...

Когурёға эвакуацияланғаннан кейін

Солтүстік Вэй патшасы Чансудан Фэн Хонды беруін талап ету үшін хабаршыларын жіберді, бірақ Чансу бас тартты. Алайда, оның Фэн Хонмен қарым-қатынасы жақсы болған жоқ, өйткені ол алғаш рет Фэн Хонды өз еліне қарсы алғанда, Фэн Хонға құрметті қонақ ретінде қарады, бірақ Фэн Хон өзіне иелік етуді талап етті және Патша Чансуның оны Көктегі ханшайым емес, "Лонченгтің ханзадасы" деп атауына ашуланды. Осы қақтығысқа қарамастан, патша Чансу Фэн Хонның адамдарын Пингуода (平郭, қазіргі Инькоу, Ляонин) және одан кейін Бейфенгте (北豐, қазіргі Шэньян, Ляонин) қоныстандырды. Фэн Хонг әлі де Гогорьёны вассал ретінде қарағандықтан және оның халқына жиі қарағандықтан, ол өз халқына тәуелсіз мемлекет ретінде қарауын жалғастырды, Гогорьё заңдарын елемей, Патша Чансудың бұйрықтарын елемеді. Патша бұл жағдайға шыдай алмады, ол Фэн Хонның бірнеше қызын тұтқындауға әскерін жіберді, сонымен қатар Фэн Вангренді де тұтқынға алды. 438 жылы Фэн Хун қатты ашуланып, Лю Сонгқа хабаршыларын жіберіп, оны Лю Сонгқа алып баруды өтінді. Император Вэнь генерал Ван Байджуды (王白駒) Когурёға жіберіп, Когурёға Фэн Хонға кетуді дайындауға бұйрық берді. Патша Чансу Фенг Хонға кетуге рұқсат бермеді, сондықтан генералдарын Фенг Хон мен оның ұлдарын өлтіруге жіберді, бірақ ол Фенг Хонға өлімнен кейін императорлық есім берді. Уанг соған жауап ретінде Фэн Хонгты өлтірген Гогурё әскеріне шабуыл жасады. Алайда, патша Чансу Ванды тұтқындап, Лю Сонгқа қайтарып жіберді, оны тұтқындауын талап етті, ал император Вэн оны босатудан бұрын біраз уақыт бойы солай етті.