Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Борисова градина немесе Княз Борисова градина (, Борис бақшасы немесе Княз Борис бақшасы деп аударылады) - Болгарияның астанасы Софиядағы ең көне және ең танымал саябақ. Оның құрылысы мен орналасуы 1884 жылы басталды және ол Болгария патшасы Борис III-нің құрметіне аталған. Бақтың тарихы үш атақты бағбанның басқаруымен үш кезеңді қамтиды. Барлығы бастапқы жобаға түбегейлі өзгерістер енгізудің орнына оны одан әрі дамытып, жетілдіріп отырды.
Borisova gradina or Knyaz Borisova gradina (, translated as Boris' Garden or Knyaz Boris' Garden) is the oldest and best known park in Sofia, the capital of Bulgaria. Its construction and arrangement began in 1884 and it is named after Bulgarian Tsar Boris III. The history of the garden embraces three periods under three renowned gardeners. All followed the initial scheme, developing it further and perfecting it instead of making radical changes to the original design.
Нефф кезеңі (1882-1906)
1882 жылы Софияның сол кездегі мэрі Иван Хаджиенов Бухаресттен Швейцариялық бағбан Даниэль Неффті Болгарияның астанасына бақ жасау ниетімен әкелді. Қала әкімінің алғашқы жоспарларына болашақ бақ үшін ағаштар, бұталар мен гүлдер өсетін үлкен балабақша құру, сондай-ақ қазіргі бақтар мен көшелерге материал беру кірді. Нефф бақтың алғашқы жоспарын 1882 жылдың көктемінде әзірледі, балабақша құрып, өзі үшін үй салдырды, 1884 жылы құрылыс басталды. Бастапқыда акация ағаштары отырғызылды, гүлзарлар пішінді, шағын жасанды көл салынды және мұның бәрі емен мен қарағайдан жасалған қоршаумен қоршалды. Бұл бақшада қала тұрғындарының қажеттіліктеріне сай көшеттер өсіріліп, олар тұрғындарға сатылатын. Акация ағаштары көбінесе шөптесін ағаштарымен, керней гүлдерімен, елім ағаштарымен, платан ағаштарымен және басқалармен бірге өсірілді. Балабақша 1885 жылы бақ тәрізді етіп салынған және 1886 жылы төрт негізгі аллеясы бар 300 000 м2 аумаққа ие болды. Борисова градина келесі жылдары оңтүстік-батысқа қарай өсті және 1889 жылы үлкен көл салынды. Княз Фердинанд 1888 жылы акациялардың көпшілігін орманды қарағайлар, сикоморлар, күл ағаштары мен қайыңдармен ауыстыруды бұйырды. Келесі екі жылда көршілес ормандардан жапырақты ағаштар, сондай-ақ Риладан қылқан жапырақтылар, қара қарағайлар мен қара шыршалар отырғызылды.
In 1882, the then mayor of Sofia Ivan Hadzhienov brought Swiss gardener Daniel Neff from Bucharest with the intention to create a garden for the capital of Bulgaria. The mayor's initial plans included first establishing a large nursery where trees, shrubs and flowers for the future garden would grow, also providing material for the already existing gardens and for the streets. Neff developed the first plan of the garden in the spring of 1882, set up the nursery and built a house for himself, starting construction in 1884. Acacia trees were originally planted, flowerbeds were shaped, a small artificial lake was built and this all was fenced with a hedge of oaks and hawthorns. The nursery produced saplings that met the needs of the city and were also sold to the citizen. Acacia trees were most widely produced together with mulberry trees, trumpet flowers, elm trees, plane trees and others. The nursery was shaped as a garden in 1885 and had an area of 300,000 m2 in 1886 with four main alleys. Borisova gradina grew to the southwest in the following years and the large lake was built in 1889. Knyaz Ferdinand ordered in 1888 the replacement of most acacias with forest oaks, sycamores, ash trees and birches. The next couple of years saw the planting of deciduous trees from neighbouring forests, as well as coniferous ones from Rila, black pines and spruces.
Фрей кезеңі (1906-1934 жж.)
Алсасалық Жозеф Фрей 1906 жылы Софияның барлық бақтары мен саябақтарының басқарушысы болып тағайындалды. Ол Борисовтың градинасын өзінің жеке жоспарына сәйкес қайта ұйымдастырды, әрі қарай Неффтің планын дамытты. Осы жоспарды жүзеге асыру үшін Фрей бақтың төменгі бөлігінде екі негізгі аллеяны отырғызды, линда және каштана, ал жоғарғы бөлігінде кең орталық және екі жақтық аллеяны ашып, балалар ойын алаңынан Балық көліне дейін. Бұл кезеңде, сонымен қатар, халық фонтаны салынған, кейіннен ол Фристоун фонтаны деп аталатын фристоунмен бетпе-бет келді. Нефф акация ағаштарын жақсы көретін болса, Фрей гүлдерге құмар еді. Ол алынып тасталған ауыл шаруашылығы ғимараттарының орнында Розарийді, сондай-ақ көптеген заманауи балабақшалар мен жылыжайларды құрды. Бақ емен ормандан оңтүстікке қарай қазіргі Драган Цанков бульварыне дейін кеңейтілді. Жеміс-жидек алқаптары біртіндеп сәндік ағаш пен бұта түрлеріне, қарағай мен қарағайларға ауыстырылып, бақ керемет саябаққа айналды.
The Alsatian Joseph Frei was appointed manager of all gardens and parks of Sofia in 1906. He reorganized Borisova gradina according to his own plan further developing the one of Neff. In carrying out this plan Frei planted the two main alleys in the lower part of the garden, the linden and chestnut one, and opened the wide central and two side alleys in the upper part, from the children's playground to the Fish Lake. This period also witnessed the construction of the People's Fountain, later faced with freestone to be named the Freestone Fountain. While Neff was an admirer of acacia trees, Frei had a passion for flowers. He created the Rosarium at the place of removed agricultural buildings, as well as the numerous modern nursery gardens and hothouses. The garden was further extended south of the oak forest to the modern Dragan Tsankov Boulevard. The fruit plantations were gradually replaced with decorative tree and shrub species, pines and spruces, turning the garden into a wonderful park.
Духтев кезеңі (1934-1944 жылдар)
Болгариялық бағбан және маман Георгий Духтев 1934 жылы Бақтар мен парктер қызметінің басқарушысы болды. Оның тұсында ежелгі Розарий 7000 м2 аумаққа кеңейтіліп, 1400 жаңа өсімдіктер отырғызылды. Жапон бұрышы 1940 жылы Балық көлінің үстінде Цариград жолының басында құрылды. Оны ұйымдастыру үшін жапон өкілетті министрі жіберген өсімдіктер пайдаланылды. Бұл өсімдіктер Жапонияның ұлттық флорасын білдіреді және жапондықтар мен болгар халқының арасындағы достықтың белгісі және сыйы болды. 1942 жылы Борисова градинаның аумағы 90 500 м2 болды, оның 68 600 м2 жоспарланған және 4400 м2 емес, қалған 17 350 м2 жазғы жүзу моншасы, университет обсерваториясы, ашық аспан астындағы мектеп, Үлкен көл, Юнак және Левский футбол алаңдары, теннис клубы, дипломатиялық теннис корты, велотрасса және Юнак түзету станциясы.
The Bulgarian gardener and specialist Georgi Duhtev became the manager of the Gardens and Parks Service in 1934. During his period, the old Rosarium was extended to embrace 7,000 m2 with over 1,400 new cultivated rose species being planted by him. The Japanese Corner was created in 1940 above the Fish Lake towards Tsarigrad Road. Plants sent by the Japanese minister plenipotentiary were used to arrange it. These plants represented the national flora of Japan and were a gift and a sign of friendship between the Japanese and Bulgarian people. Around 1942 Borisova gradina embraced an area of 90,500 m2, 68,600 m2 of which planned and 4,400 m2 not, the remainder of 17,350 m2 being built up and including the Summer Swimming Bath, the University Observatory, the Open air School, the Big Lake, the Yunak and Levski football fields, the tennis club, the diplomatic tennis court, the cycling track and the Yunak Rectifying Station.
Кейінгі тарих
Борисова Градина теле мұнарасы 1958-1959 жылдары салынған. Борисова градусы соңғы рет 1986 жылы Георгий Радославовтың басқаруымен қайта құрылған. Сол жылы ол болгар саябақ және бау-бақша өнерінің ескерткіші деп жарияланды.
The Borisova Gradina TV Tower was built 1958–1959. Borisova gradina was last reconstructed in 1986 under Georgi Radoslavov. It was proclaimed a monument of Bulgarian park and garden art the same year.
Атауы
Княз Борис 1918 жылы патша болғанмен, бұл фактіні көрсету үшін парк атауының ресми түрде өзгергені туралы ешқандай дәлел жоқ. Оның орнына (немесе, мүмкін, осыған байланысты) Княз сөзі біртіндеп Борис бағына айналды. Коммунистік режим 1944 жылы билікті қолға алғаннан кейін, парк Парк на Свободата (Park na Svobodata "Азаттық паркі") деп қайта аталды, 1989 жылы құлағанға дейін, ол өзінің бастапқы атына оралды.
Although Knyaz Boris became Tsar in 1918, there is no evidence of the park's name ever having officially changed to reflect this fact. Instead (or, perhaps, because of this), the word Knyaz was gradually dropped to become simply Boris's Garden. After the communist regime took power in 1944, the park was renamed Парк на Свободата (Park na Svobodata "Freedom Park"), until its fall in 1989, when it reverted to its original name.