Loftleiðir Flight 001

Кіріспе

1978 жылы Шри-Ланкадағы авиациялық апат. Лофтлейдир Исландиялық әуе компаниясының 001 рейсі Дуглас DC 8 чартерлік рейсі болды. Ұшақ 1978 жылы 15 қарашада Шри-Ланканың Коломбо халықаралық әуежайына жақындаған кезде апатқа ұшырады. Апаттан 13 исландтық экипаждың 8 мүшесі, 5 резервтік экипаж мүшесі және Оңтүстік Борнеодан келген 170 (негізінен индонезиялық) мұсылман қажылар 262 жолаушы мен экипаждың ішінде қаза тапты. Шри-Ланка билігінің ресми баяндамасында апаттың ықтимал себебі экипаждың ұшу-қону ережелерін сақтамауы деп анықталды. Алайда, Америка және Исландия билігі апаттың себептері ретінде әуежайдағы ақаулы жабдықтар мен әуе қозғалысын бақылау қатесі деп мәлімдеді. 183 адам қаза тапқан LL001 рейсі апаты Исландияның әуе компаниясының ең қасіретке ұшыраған апаты болып табылады және төрт жыл бұрын апатқа ұшыраған Martinair Flight 138, басқа DC 8 чартерлік рейсінен кейін Шри-Ланка авиация тарихында екінші қасіретке ұшырады.

Ұшақ

Апатқа ұшыраған ұшақ DC 8 әуе кемесі болып табылады, ол Исландияның Loftleiðir әуе компаниясынан хадж операциялары үшін жалға алынған; ұшақтың тіркеу нөмірі TF FLA болды, оның аты "Leifur Eiríksson" болды.

Апат

Ұшақты Garuda Indonesian Airways компаниясы жалдаған. 15 қарашада ол LL001 рейсі ретінде Сауд Арабиясының Джидда қаласынан Индонезияның Сурабая қаласына дейін ұшып кетті. Барлығы 13 экипаж мүшелері исландиялық болды. Олардың басым көпшілігі Индонезиядан Меккеге хаж жасап, үйлеріне қайтып бара жатқан 249 жолаушы болды. Ұшу Джеддадан Сурабаяға жөнелтілді, онда Бандаранайке халықаралық әуежайына тоқтап, отын құю және экипаж алмасу жоспарланған. Бұл аймақта күн күркіреп, жел соғатын. Жергілікті уақыт бойынша 22:53:24 -те басқару орталығы ұшақтың экипажына 04-ұңғыма жолына қонуға тиіс екендіктерін хабарлады. Оған жауап ретінде экипаж 22-ұңғыш ұшу-қону жолына қонуды өтінді. Бақылаушы өтінішті мақұлдады және 22-ұшу жолына ILS қондыру туралы нұсқау берді. Кейін ұшақ ұшу деңгейіне (FL) 220-ке түсіп, әуежайдан 90 миль (145 км) биіктікке жетті. Жергілікті уақыт бойынша 23:06:32-де экипаж әуежайдың радарлық бақылау орталығымен байланысты, ол ұшуды 2000 фут (610 м) биіктікке түсіруге рұқсат берді, содан кейін бақылау нұсқауларын орындап, 22-ұшу жолына қонуға жақындады. Диспетчер сонымен қатар экипажға радиомаяққа жеткен кезде хабарлауды тапсырды, ол экипаж қабылдағанын мойындады, бірақ растамады. Радарлық басқарушы ұшаққа арақашықтық пен биіктік туралы мәліметтерді жүйелі түрде жіберіп отырды. Бақылаушыдан соңғы радио хабар 23:27:26 -де берілді: "Лима, Лима 001, орта сызықтан сәл солға, орта сызықтан сәл солға, жерге түсуден 2 миль (3 км), биіктік 650 фут (198 м), осы тәсілден қонуға рұқсат етілді ". 23:27:37 команда "Роджер" деп жауап берді. Ұшуды бақылаушы 001 рейсті көргенде, ұшақ жерге қарай қауіпті төмендеп бара жатты. Ұшақ басқарушысы: "Лима, Лима 001, сіз төмен түсіресіз". Алайда, экипаж басқа жиілікте радарлық басқарушымен сөйлесіп, кеңесші хабарламаны қабылдамады. Осыдан кейін ұшуды бақылаушы DC 8 ұшағын көрмей қалды, содан кейін ол жарылысты көрді. 23:28:03 - де DC 8 резеңке және кокос плантацияларына соқтығысып жарылды. Сол жақ қанатының ұшы кокостұқымды бұталарды сындырып, ұшақ 40 градусқа бұрылып, жерге соғылып, алдыңғы фюзеляждың бөлшегі қақты. Қалған фюзеляждың арбасы бақылаудан шығып, 6 бөлікке бөлініп, бастапқы соққы нүктесінен 478 фут (146 м) өткен соң тоқтады. Апат болған жер 22-ші ұшу-қону жолағынан 31 метр қашықтықта, ұшу-қону жолағының оң жақ орта сызығынан орналасқан. Апатқа бірінші куә болған бақылаушы дереу әріптестеріне оқиға туралы хабарлаған. Жарты сағаттан кейін апат орнына 5 өрт сөндіру машинасы келді. Құтқару жұмыстары көптеген үлкен құрал-жабдықтарға қол жеткізуге кедергі келтіретін көптеген кокостұқымды пальмалардың болуымен қиындатылды. Құтқару тобының бір мүшесі Шри-Ланканың азаматтық авиация органының басшысы қызметін атқарушы болды. Құтқару жұмыстарына көмектескен кезде ол аспаптардың көрсеткіштерін жазып, тергеу үшін қажетті суреттерді түсірді. Апаттан барлығы 183 адам қаза тапты: 8 экипаж мүшесі және 175 жолаушы. Тірі қалғандардың саны 79-ға жетті: 32 адам (4 экипаж мүшесі мен 28 жолаушы) өлімге әкелмейтін жарақаттар алды, ал 47 адам (1 экипаж мүшесі мен 46 жолаушы) зардап шекпеді.

The aircraft was chartered by Garuda Indonesian Airways. On 15 November it operated as flight LL001 from Jeddah, Saudi Arabia, to Surabaya, Indonesia. All 13 crew members were Icelandic. There were 249 passengers, the majority being residents of Indonesia who had made the hajj to Mecca and were returning home. The flight departed Jeddah for Surabaya with a planned stop at Bandaranaike International Airport in Colombo, Sri Lanka, for refueling and crew rotation. Thunderstorms were in the area, and windshear was an issue. At 22:53:24 local time, the control center informed the aircraft's crew that they would be landing on runway 04. In response, the crew requested a landing on runway 22. The controller approved the request and gave instructions for an ILS landing on runway 22. The aircraft then descended to flight level (FL) 220, reaching that height around 90 mile (145 km) from the airport. At 23:06:32 local time, the crew contacted the airport's radar control center, which cleared the flight to descend to an altitude of 2000 feet (610 m) and then follow control's instructions to perform an approach to landing on runway 22. The dispatcher also gave the crew instructions to report when they had reached the radio beacon, which the crew acknowledged receiving but did not confirm. The radar controller periodically transmitted distance and altitude data to the aircraft. The last radio message from the controller was given at 23:27:26: "Lima, Lima 001, slightly to the left of centre line, very slightly to the left of centre line, 2 mile (3 km) from touch down, height 650 feet (198 m), cleared to land off this approach." At 23:27:37, the crew replied, "Roger." When the approach controller subsequently acquired a visual on Flight 001, the aircraft was descending dangerously towards the ground. The controller warned the flight: "Lima, Lima 001, you are undershooting." However, the crew was then speaking with the radar controller on another frequency, and so did not receive the advisory. The approach controller then lost sight of the DC 8, after which he saw an explosion. At 23:28:03, the DC 8 crashed into a rubber and coconut plantation and exploded. The left wing tip struck the coconut trees first breaking it apart, the aircraft then banked 40 degrees to port and impacted the ground virtually disintegrating the forward fuselage, the remaining fuselage cart wheeled out of control and split up into 6 pieces coming to a stop 478 feet (146 m) past the initial point of impact. The crash site was located from runway 22 and 103.15 feet (31 m) off the right side of the runway's extended center line. As the first witness to the crash, the approach controller immediately informed his colleagues of the incident. Within half an hour, 5 fire trucks arrived at the crash site. The rescue operation was hampered by the presence of many coconut palm trees, which prevented access to many large pieces of equipment. One of the rescue team members was the acting head of Sri Lanka's civil aviation authority. While assisting in the rescue, he managed to document the instrument readings and took photographs necessary for the investigation. A total of 183 people were killed in the crash: 8 crew members and 175 passengers. Survivors totaled 79: 32 people (4 crew members and 28 passengers) received non fatal injuries, while 47 people (1 crew member and 46 passengers) were uninjured.