Кіріспе
Ұйғыр қағанатының хағаны (747 759) Моюн Чур (磨延) (д. 713 ж. 759) немесе Елетмиш Билге қаған - ұйғыр қағандығының екінші қағаны. Оның Тан әулеті тағайындаған атағы - Ингу Вэйюань Пиджия Каган немесе жай ғана Ингу Каган. Ол Гелей Каган деп те белгілі. Түркі тіліндегі ресми патшалық аты - Тенгрида Болмиш Элетмиш Билге Каган.
Mo yun Chur (磨延啜) (b. 713 d.759) or Eletmish Bilge Qaghan was second qaghan of Uyghur Khaganate. His Tang dynasty invested title was Yingwu Weiyuan Pijia Qaghan or simply Yingwu Qaghan He was also known as Gelei Qaghan His official regnal name in Turkic was Tengrida Bolmish Eletmish Bilge Qaghan He is mostly famous for ordering the erection of the Tariat Inscriptions.
Ерте өмір
Ол 713 жылы Ганчжоу мен Ланчжоу маңындағы Ханхай протекторатында (海) Кутлук Бойланың отбасында дүниеге келген. Ол дүниеге келген кезде клан басшысы Яолуоге Дуджиеши (藥羅葛獨解支) Танг шекарасына жақын жерге көшіп, Екінші түркі қағандығының кеңейуінен аулақ болды. 715 жылы Яолуоге Дуджиеши қайтыс болды, оның орнына оның ұлы Яолуоге Фудифу, одан кейін оның ұлы Яолуоге Чэнцзонг (藥羅葛承宗) келді. 727 жылы генерал Ван Чжунчуоның (王君) ұсынысы бойынша император Сюаньцзун Ван Чжунчуоға Тибет империясына шабуыл жасауға тапсырма берді. 726 жылдың соңында тибетдік шабуылдан кейін Ван қарсы шабуыл жасап, генерал Синьолуогонглу (悉諾恭) қолбасшылық еткен тибет күштеріне залал келтірді. Алайда сол жылдың соңында Синьолуогонглу мен тағы бір генерал Жулонгмангбуцзи (龍布支) Ванның атамекені Гуа префектурасына (瓜州, қазіргі Жиукуан, Гансу) шабуыл жасап, басып алды. Нәтижесінде Ван Чжунчуо қарсы шабуыл жасауға батылы жетпеді, кейіннен жеңіліске сол аймақтағы бірқатар тайпа басшыларын кінәлады және оларды жер аударылды. Баянчурдың бабасы Яолуоге Хушу (藥羅葛護輸) Яолуоге Чэнцзонның немересі Ван Чжунчуоға тұзақ салып, оны өлтірді. Яолуоге Хушу кейін қашуға мәжбүр болған кезде, бірнеше жыл бойы Тан әулеті аймақта ешқандай шабуылға қатыспады. 14 жасар Баянчур ағаларымен бірге бабасының соңынан еріп, елден қуылды. 744 жылы оның әкесі Кутлуг Билге Хаган оны шығыс шад ретінде құрды, ол ағасы Тай Билге Тутукты батыс шадтың ябгуы және мұрагері етіп құрды. Алты жыл бойы ол оны жеңіп, мұрагерлікке ие болды.
Билік
747 жылы әкесі билікке келгеннен кейін, билігін толықтай нығайту үшін 3 жыл жұмсады. 750 жылы Карлұқтар, Басмылдар және Хитандықтар қолдаған ағасы Тай Билге Тутукты тұтқындап, өлтірді. Ол қытайлық және согдийлік сәулетшілер салған жаңа астана - Орду Баликте таққа отырғызылды. Оның патшалық ауласы 60 дворяннан құралған, оның орнына оның орнына патшаның хатшысы Инанку Бага Таркан Богу Каган, империяның шығыс бөлігінің қолбасшысы келді. Сондай-ақ, ол қайынжесін асырап алып, 758 жылы Бин ханзадасы Ли Шоулидің ұлы Дуньхуан ханзадасы Ли Ченчаймен (李承采) үйленді. Ол император Сусонгтың "Принцесса Пиджия" (公主) атағын алды.
Bögü Qaghan commander of eastern part of the empire, succeeded his father. He also adopted his sister in law and married her to Prince Li Chengcai (李承采), Prince of Dunhuang (敦煌王李承采), son of Li Shouli, Prince of Bin in 758. She was created Princess Pijia (毗伽公主) by Emperor Suzong.
Танымал мәдениетте
Ю Сяовейдің "Танг әулетінің даңқы" ролі. (2017)