Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Түпкі әділдік - бұл Рим-католик теологиясындағы Едемдегі күнәсіз жағдайға байланысты түсінік. Бұл ілімге сәйкес Адам мен Хауа күнәсіз жаратылған (бұл барлық христиан шіркеулері келісетін нәрсе), ал бұл бастапқы әділдік қазіргі кезде "табиғи" болып саналатын бірқатар жағдайлардың қолданылмауын білдіреді. Адамдар осындай күйде өздерінің мәнімен бірікті, сондықтан олардың формалары, рухтары сияқты, ластанбаған. Адам атаның ұрпағы өлместікке ие болды, ол ешбір құмарлықты (құмарлық, тамақ жеушілік, ашкөздік) сезінбеді, сондай-ақ семіздік пен аштық та сезінбеді. Батыстың әдебиетінде Едемнің жоғалуы туралы айтылған сөздердің бәрінде түпкі әділдік туралы түсінік бар. ХХ ғасырдағы ақын Джерард Мэнли Хопкинс өлеңінде "табиғи" және "табиғат" адамның күнәсімен бірге құлдыраудың салдарын үнемі қарастырады. Адамның құлдырауы, осы теологиялық схемада, табиғаттың құлдырауы (табиғат үшін де, ол Едем бағында ғана кемелді және маңызды болды), ал адамның өз күнәсі оның жамандыққа ие болуына себепші болады. Сонымен қатар, түпкі әділдіктің жоғалуы адамның мәні қандай екендігі туралы екі тұжырымдамада да маңызды (мысалы, адам негізінен бүлінген немесе кейбір әділдік жеңілдетілген түрде қалады), соңғы сот кезінде өлгендердің кемелді тәнге қайта тірілуінің табиғаты (мысалы, бұл қайта тірілгендер үшін кемелді денелердің бейнелі немесе сөзбе-сөз қайта құрылуы) және рақымның күштілігінің табиғаты (мысалы, егер адамның жаны толығымен бұзылып кетсе, онда рақым адамда түпкі әділдіктің эхосы болса, оған қарағанда көбірек күшті болуы керек). Кішкене ғана шіркеулер бастапқы әділдік ұғымының негіздерімен келіспейді, бірақ кейбір конфессиялар бастапқы әділдік жағдайындағы адамның нақты табиғатын қабылдамайды немесе күшейтеді. Августиндіктердің түпкі күнә туралы ілімін жоққа шығаратын кейбір адамдар нәрестелер таза әділдікте деп санайды; бұл көзқарас кеңінен таралмаған болса да, нәрестелерді шомылдыру рәсімінен өткізу туралы талқылауларда қолданылған.
Original righteousness is a concept in Roman Catholic theology relating to the Edenic state of sinlessness. According to this doctrine, Adam and Eve were created without sin (a point that all Christian churches agree upon), and this original righteousness meant that a number of conditions that are now "natural" did not apply. Humans were, in such a state, united with their essence, and therefore their forms were, as their spirits, untainted. The Adamic man was immortal, experienced no excess of desire (in either lust or gluttony or greed), and had neither obesity nor starvation. The concept of original righteousness shows up throughout discussions of the lost Eden in Western literature. The twentieth century poet Gerard Manley Hopkins's poetry consistently addresses the implications of "natural" and "nature" falling with man's sin. The fall of man is, in this theological scheme, a fall of nature as well (for nature, too, was perfect and essential only in the Garden of Eden), and man's own sin causes it to contain evil. Additionally, the loss of original righteousness is important to both concepts of what the essence of man is (e. g. whether man is essentially perverse or some righteousness remains in a mitigated form), the nature of the resurrection of the dead into perfected flesh at the last judgment (e. g. whether it is a figurative or literal recasting of perfected bodies for the risen), and the nature of the forcefulness of grace (e. g. if man's soul is entirely depraved, then grace must carry more force than if man has an echo of original righteousness). Few churches disagree with the fundamentals of the concept of original righteousness, but the exact nature of the human in a state of original righteousness is rejected or amplified by some denominations. Some of those who deny the Augustinian doctrine of the transmission of original sin hold that infants are in pure righteousness; although this view is not widespread, it has been used in discussions of infant baptism.