Кіріспе

Қытайдың күрестік өнері Тонгбейкван (通背拳 tōngbèiquán; түбегейлі мағынасы "Көшік бокстан күш тарату", тонг "өткесін", бей "артқа" және кван "жау / боксты" білдіреді) - Қытайдың солтүстігінде танымал, қарсыластарды ең алыс қашықтықтан ұрысқа тарту үшін танымал күрестік өнер мектебі. Тонгбейкюаньның негізгі қағидалары табиғаты бойынша даосизмдікі және тонгбейкюаньдағы көптеген жаттығу әдістері ішкі стильдерге ұқсас. Традициялық тонгбейкюань жаттығуларында бірнеше бөлімдер бар: негізгі жаттығулар (орын, қол техникасы, аяқ техникасы және кондиционирлеу), комбинациялар, формалар жаттығулары, екі адам еркін спарринг, қару-жарақ жаттығулары және цигун жаттығулары. Бокс туралы Хроникалар Ксу Цзяньчидің (1931 ж.) деректеріне сәйкес, Цзэцзяннан Цы Син Цинь династиясының орта және соңғы жартысында Хэбэй провинциясындағы Гуань округінде бокс арқылы оқыту үшін барды. Оның стилі содан кейін "Qi стилі бокс" деп аталды, кейін ол "tongbei" немесе "Бокс арқылы кері" деп аталды. Цының ұлы Цы Тайчан бокс техникасын жетілдіріп, дамытты. Кейін адамдар Цы стилі бойынша тонгбэйкванды ескі стильге (атаны бейнелейтін) және жаңа стильге (баланы бейнелейтін) бөліп қарастырды. Ескі стиль қарапайымдық пен қуаттылықты, ал жаңа стиль әсемдік пен икемділікті баса көрсетеді. Кейіннен осы мектепте көптеген шеберлер пайда болды. Қазіргі таңда практикада Тонгбейкюань екі стилге бөлінеді. Бірі - әкесі Цы Синнен, екіншісі - ұлы Цы Тайчаннан тараған. Жаңа стильдің мұрагері Сюй Цзяньчи өзінен бұрынғы стильдердің ең жақсы элементтерін біріктіріп, бокс ұстанымдары, әдістері мен философиясы туралы теориялық қорытындыларын қалдырып, жаңа стиль - вусинг тонгбэйкюанды жасады. Сюйдің жазбалары тонгбейкванды зерттеу мен зерттеу үшін маңызды материалдар болып табылады. Лу Юнциннің тағы бір шәкірті Ши Хуншен болды, ол да өзінің Ши стилі Тонгбейкуанды жасады. 1910-жылдардан бастап кейбір Цы стилі шеберлері жұртшылыққа тонгбейкванды үйретуді бастады. Кейіннен Ци стилі Ши стиліне қарағанда әлдеқайда танымал болды. Қазіргі таңда тонгбейкюаньмен айналысатындардың басым көпшілігі Цы стиліне немесе оның салаларына ие. Тіпті жұрт алдында сабақ бергенде де, ұстаздар кейбір дағдыларын жасырып қалды. Көптеген ұстаздар жеке сабақтарда кейбір шәкірттеріне жоғары деңгейдегі дағдыларды ғана үйретеді. Ци стилі біршама танымал бола бастаған кезде, оқыту мақсатында бірнеше нысандар жасалды. Ци стилімен салыстырғанда, Ши стилі дәстүрлі формаларды сақтады. Осы себепті Ши стилі де хэйкван (Қара құлпы) деп аталады және кейде стиль гетеродокстық деп саналады. Аттар мен кіші топтар Тунбэйкванның ұзақ тарихының арқасында әр түрлі жерлерде әр түрлі атаулары мен кіші топтары бар. Байюанның екі кіші түрі бар: Ши және Ци стилі. Ци стилі Байюань тонгбейкуаннан сондай-ақ, вусинг тонгбейкуан және Бес маймыл тонгбейкуан сияқты бірқатар кіші топтар бар. Байюанның әр түрлі атаулары мен стильдері бар болғанымен, жоғарыда аталған стильдердің барлығы бірдей бокс теориясына негізделген және ұқсас шығу тегі бар. Сондай-ақ, Шаолиннің тонгбейкюан, Пигуа тонгбейкюан және басқалары бар, олар Baiyuan тонгбейкюаннан әдістері мен қағидаттары бойынша ерекшеленеді, бірақ ұқсас атауларға ие. Басқа стильдер де бар, олардың есімдері "тоңбейкван" деп айтылады, бірақ әртүрлі "бей" немесе "би" таңбаларымен жазылады ("дайындық", "қол" және т.б. мағыналары бар). Қытайдың жекпе-жек өнеріне қатысты көптеген кітаптарда бұл стильдер бір-бірімен шатастырылады. Сонымен қатар, "Хонг Донг тонгбейкван" деп аталатын тағы бір стиль бар, ол тай-чидің жергілікті нұсқасы және сондықтан басқа стиль. Қысқаша тонгбейкван шежіресі Цинь әулеті императоры Даогуанның билігі кезінен бастап: 18211850 Лу Юнцин Цы Синь Лао Цы Пайдың негізін қалаушы тонгбейкван Ши Хуншен Байюаньның негізін қалаушы тонгбейкван Цы Тайчан Шао Цы Пайдың негізін қалаушы тонгбейкван Чжан Вэньчэнь Сюй Тяньхэ Ли Чжэндун Жедел қол Қара Ли Сюй Цзяньчи Вусингтің негізін қалаушы тонгбейкван Ли Шусен Темір қол Ли Негізгі мектептер мен стильдер Ежелгі Цы стилі Цы Синь Лао Цы Пайдың негізгі жаттығуы 108 бір әдіске негізделген, кейде Чай Куан ("Бөлінген құлақтар") деп аталады. Qi Taichang Shao Qi Pai нұсқасы бес түрлі алақан соққыларын үнемі пайдалану негізінде құрылған. Әрбір соққы түрі бес элементтің бірімен (жер, металл, су, ағаш және от) байланысты, сондықтан Шао Цы Пайды wuxing tongbeiquan ("Бес элемент tongbeiquan") деп те атайды. Шао-чи паи тонгбейкюанның 6 негізгі топтамасы бар. Да Пэн...

Тонгбей әлемде

Қазіргі кезде дәстүрлі стиль Қытайдың солтүстік бөлігіндегі практиканттардың, әсіресе Пекин, Шандун және Ляониннің шағын топтарының күш-жігерімен тірі сақталуда. Сонымен қатар, Солтүстік Америка мен Еуропаның барлық жерінде екі топ та бар. Оның қазіргі заманғы Вушу нұсқасын да бүкіл қызылшада кездестіруге болады.