Кіріспе

Буддистік философиялық тұжырымдама Некхамма () - пали сөзі, әдетте "резистенция" немесе "резистенция ләззаты" деп аударылады, сонымен қатар "дүниеден бас тартып, қасиетті өмір сүру" немесе "құмарлықтан, құмарлықтан және қалаудан азат болу" дегенді білдіреді. Буддизмнің "Сегіз қырлы жолы" бойынша, некхамма - "Дұрыс ниетпен" байланысты бірінші тәжірибе. Тхераваданың он кемелділік тізімінде некхамма - "кемелділіктің" үшінші тәжірибесі. Бұл - қосылудың болмауы (ажырасу).

Тағдырдан бас тарту

Пали канонында Будда өзінің оянуын ушықтыратын алдын ала оқиғаларды сипаттаған баяндамада, Будда өзінің ойларын бір жағынан, түсінікті бұзатын, азапты тудыратын және адамды Нирванадан қорғайтын және кері әсер ететіндер арасында бөліп көрсетті. Бірінші санатта ол сезімталдық, жаман ниет және зияндылықпен қамтылған ойларды қамтыды; соңғысында, бас тартумен, жаман ниетпен және зиянсыздықпен қамтылған ойлар: "Бір монах өзінің ойлауымен және ойлануымен не нәрсеге ұмтылса, ол оның санасының бейімділігіне айналады. Егер бір монах, сезімге толы ойлауды тастап, бас тартуға бейім ойлауды жалғастыра берсе, оның ақыл-ойы бас тартуға бейім ойлаумен бұзылады. Егер бір монах жаман ниетсіз ойлауды жалғастыра берсе, жаман ниетті ойлауды тастап, оның ақыл-ойы жаман ниетті ойлаумен бұзылады. Егер монах зиянсыз ойларға беріліп, зиянсыз ойлардан бас тартса, оның ақыл-ойы зиянсыз ойларға беріліп, бұзылады". Ой мазмұнының соңғы үш түрі - бас тарту, жаман ниеттілік пен зиянсыздық - "Сәтті ниет" (пали: sammā saṅkappa; скт. : самияқ санамкалпа). Бұрынғы ой мазмұнының әр түрі сезімталдық, жаман ниет және зияндылық Будда былай деді: "Егер сезімталдықпен [немесе жаман ниетпен немесе зияндылықпен] суреттелген ой пайда болса, мен оны тастап, оны жойып, оны жойып, оны өмірден алып тастадым".

Бодхисатта практикасы ретінде бас тарту

Жоғарыда айтылғандай, Пали тіліндегі бір уағызында Будда аянға жету жолында бас тартуды бір бөлігі ретінде таныды. Буддавамсада, Джатака аңыздарында және экзегетикалық әдебиетте бас тарту он "әдемілік" (pāramī) іс-әрекетінің үшіншісі ретінде кодталған.