Кіріспе
Анурадхапураның патшасы 113-тен 135 жылға дейін Ғаджабаху I (лат. 'Сарыланның қолы'), сондай-ақ Гаджабахука Гамани (шамамен 113 135), Шри-Ланкадағы Раджаратаның сингал патшасы. Ол өзінің әскери ерлігі, діни игіліктері, Оңтүстік Үндістан саясатына кеңінен араласқаны және Шри-Ланкаға Паттини құдайының табынуын енгізгені үшін танымал. Оның билігі туралы негізгі дереккөз - Махавамса, бірақ ол Шера Чилапатикарамда (Силапатикарам деп те жазылады) кеңінен айтылған жалғыз Шри-Ланка патшасы (Эларамен бірге).
Gajabahu I (lit. 'Arm of an elephant'), also known as Gajabahuka Gamani (c. 113 – 135 CE), was a Sinhalese king of Rajarata in Sri Lanka. He is renowned for his military prowess, religious benefactions, extensive involvement in South Indian politics, and for possibly introducing the cult of the goddess Pattini to Sri Lanka. The primary source for his reign is the Mahavamsa, though he is also the only early Sri Lankan king (along with Elara) to be extensively mentioned in the Chera Cilappatikaram (also spelled Silapathikaram).
Өмір және дін
Ғажабахудың жастық шағы туралы ештеңе белгісіз, тек ол Анурадхапурадан келген Раджарата патшасы Ванканика Тиссаның (бұрынғы 110-113 жылдары билік құрған) және оның жұбайы Махаматтаның ұлы болған. Осылайша ол Тиссаның билігінің ең әсерлі оқиғасына куә болған болуы мүмкін, ол шола патшасы Карикаланның Раджаратаға басып кіруі. Махавамсада Ғажабахудың билікке келгені мен 22 жыл билік еткені айтылған, бірақ Қариқаланның басып кіргені де, Ғажабаху атақты болған Оңтүстік Үндістанға жасаған әскери жорықтары да айтылмаған. Оның орнына ол діннің ұлы қамқоршысы ретінде таныстырылады; хроникада оған екі вихара - Матувихара мен Румика және Абхаюттара деп аталатын ступаның құрылысы берілген. Матувихара оның анасы патшаның ақыл-кеңесi бойынша Кадамбха өзенiнiң ең қалың жағасында оның құрметіне салынған. Сондай-ақ, оның анасы Ұлы Вихара үшін Вихара салу үшін жер телімін тарту етті. Ол Дутугемунуның Мирисаветиясына шапан жасап, Абхаягири монастырын азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін су қоймасын салған. Ол сондай-ақ Абаягири ступасының төрт кіреберіс жолын да жетілдірді. Ол сондай-ақ, осы вихаралар үшін Гаманитисса деп аталатын танк жасады. Бұдан бөлек, ол қалада "Махеджасансала" атты зал салуға да қатысты. Гаджабаху сондай-ақ Шри-Ланкаға Паттини құдайының табынуын енгізген деп есептеледі. Силапатикарамда Гаджабахуның Чера патшасы Сенгувуттаның Каннагиге (бұл жағдайда Паттини деп аталады) арналған ғибадатхананы бағыштау рәсіміне қатысқаны туралы айтылған. Алайда, басқа пікір бойынша, бұл құлшылық Шри-Ланкаға 13 ғасырда келген, ал Гаджабахуның қамқорлығы туралы аңыз құдайдың заңдылығын қалыптастыру үшін ретроспективті түрде құрылған. Кандиде жыл сайын өткізілетін Перахараның да бастауы Ғаджабаху билігінің кезінде деп есептеледі. Шолалар аймағына жасаған жорығының сәтті аяқталуынан кейін Анурадхапурадағы Вишну ғибадатханасында алғыс білдіру процессиясы ұйымдастырылды, ол ақыр соңында бүгінгі фестивальге айналды. Ғаджабахудан кейін оның қайын атасы Махалака Нага билік құрады.
Маңыздылығы
Ғажабаху қазіргі Шри-Ланкада шолалардың қорлауынан кек алған және Раджарата мен Шола арасындағы соғыстарды Үндістанның жеріне алып барған күшті сингаль патшасының архетипі ретінде қарастырылады. Шри-Ланка армиясының жаяу әскер полкі бар, ол - Гаджаба полкі, ол жауынгер патшаның атымен аталған, ал Шри-Ланка әскери-теңіз флоты оның атымен аталған кемені - SLNS Gajabahu деп атаған. Үндістан тарихын зерттеушілер үшін оның билігі маңызды, өйткені ол ежелгі Чола мен Чераның көптеген билеушілерін санауға арналған "Гаджабаху синкретизмін" қамтамасыз етеді. Брахми тілінде жазылған, I Гаджабаху билік құрған кездегі тас жазуда Амбалантотадағы Годавая портындағы кедендік жинақтардың бір бөлігі жақын маңдағы Годапаат ғибадатханасына берілуі керектігі айтылған. Бұл аймақтағы қыш ыдыстардан үш жазу мен 75.000-дей римдік монеталар табылған.