Кіріспе

Кейт Аткинсонның 1995 жылғы "Музейдегі сахна артында" романы - британдық романист Кейт Аткинсонның 1995 жылы жарық көрген тұңғыш романы. Кітапта жұмысшы сыныптағы ағылшын отбасындағы Йорк қаласында тұратын Руби Леннокстың өмірбаяны баяндалады. Атаудың мұражайы - Йорк замогының мұражайы, оның экспонаттары арасында Рубидің отбасы тұратын қаладағы ескі үйлердің фасадтары бар. Рубидің өмірін баяндаумен флешбэктерді араластыра отырып, кітап Рубидің үлкен әжесі Алиса мен әжесі Неллден бастап, Рубидің анасы Бунти мен Рубидің өзіне дейінгі төрт ұрпақ әйелдерінің өмірін баяндайды. Рубидің өмірі он үш тарауда баяндалады, ол бірінші тұлғада жазылған, 1951 жылдан бастап Рубидің өміріндегі негізгі кезеңдерді баяндап береді ("Құрылтай" "Мен бар!" сөздерімен басталады). 1992 жылға дейін. Әр тараудың арасында (бірінен кейін бірі келмейтін) флешбэктер бар, олар Рубидің отбасының басқа мүшелерінің көзқарасынан оқиғаны баяндайды - оның ішінде оның үлкен әжесі Алиса, әжесі Нелл және анасы Бунти. Негізінен отбасы әйелдерінің оқиғасын айтып берсе де, бірнеше флешбэктерде екі дүниежүзілік соғыста олардың ер туыстары мен сүйіктілерінің соғыс уақытындағы тәжірибелері жан-жақты суреттеледі. Олардың бірі нацистік Германиядағы соңғы миссияға сотталған Галифакс бомбалаушысының экипажын бейнелейді, ол Аткинсонның 2015 жылғы "Қираған құдай" романындағы басты сюжет элементіне айналады.

Сюжеті мен тақырыптары

Кітапта жиі кездесетін тақырыптарға балалардың ерте өлімі, екі дүниежүзілік соғыстың отбасыға тигізетін әсері, отбасы өмірінен "жоғалған" кейіпкерлердің ақырғы тағдыры және отбасы әйелдерінің бақытсыз некеге түсуге мәжбүр екенін қалай сезінетіндігі жатады. Рубидің отбасының тағдыры біртіндеп ашылады. Рубидің әпкесі Джиллиан 11 жасында жол апатынан қайтыс болғаны сияқты көптеген аяндар оқырманға олар пайда болғанға дейін көп уақыт бұрын ашылады. Алайда, әртүрлі кейіпкерлердің тағдырына қатысты басқа да аяндар романда жасырылады және біртіндеп ашылады, соның ішінде: Рубидің төртінші туған күндеріне аз уақыт қалғанда суға батып кеткен егіз қарындасы Перл бар екендігі, бұл үшін Руби жалған айып тағылды (Гильян кінәні өзінен аудару үшін өтірік айтты). Руби Перл туралы барлық естелігін жоғалтты, ал 18 жасында гипноз арқылы емделгеннен кейін ғана ол Перл туралы есіне алады. Романда Пёрлдің өмір сүргендігі туралы бізге кішкене нұсқамалар беріледі (мысалы, дәрігер Рубидің туғанына таңғалғандай қарап, оны күтпегендей, акушерлік әйел "Снап" деп түсіндірілмей, Рубидің анасы басқа балаларына қарағанда екі есе көп суреттерге ие болған сияқты), бірақ бәрі Рубидің көзқарасынан айтылғандықтан, олардың мәні баяндау арқылы айқын емес. Рубидің әжесі Неллді дүниеге әкелгенде қайтыс болған деп саналатын Рубидің әжесі Алис өзінің бақытсыз өмірінен қашу үшін француз фотографымен бірге қашып кетті. Ол өмірінің соңғы жылдарын Йоркте өткізді, ол балаларының ізін таба алмады. Отбасылық өмірден "жоғалған" кейіпкерлердің қайда екені кітаптың соңына дейін түсіндірілмейді: бұл Неллдің ағасы Лоуренс, оның әпкесі Лилиан және Рубидің әпкесі Патрисия. Рубидің отбасы мен Ирландиялық медбике Дорин О'Доэртидің арасындағы байланыс. Дорин алғаш рет айтылғанда, ол Рубидің әкесі Джорджтың махаббаты болып табылады. Кейінгі флешбэкте Дориннің Бантидің канадалық туысы Эдмундпен жүкті болғанын (Неллдің әпкесі Лилианның ұлы) білеміз. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританиядағы Корольдік әуе күштерімен бірге қызметте болған. Соңғы тарауда, бізге Бантидің 1992 жылы қайтыс болған медбикесі Дорин мен Эдмундтың қызы екенін болжауға мүмкіндік береді. Дорин оны асырап алуға берді. Ендмундтың әкесі, тұрмысқа шықпаған Лилианның аты-жөнін айтудан бас тартқан, 11-тараудың алдындағы төменгі жазбаның соңғы бетінде ашылады.

Марапаттар

Бұл кітап 1995 жылы Whitbread Book of the Year сыйлығын жеңіп алды, Салман Рушдидің "Мурдың соңғы үшкінісі" және Рой Дженкинстің Уильям Эварт Гладстонның өмірбаяны жеңіп шықты. Бұл кітап 1996 жылы Боке сыйлығын да жеңіп алды.