Кіріспе
Нигериялық драматург (19482021) Сэм Укала (19482021) "Ұлы әдеби икона" деп сипатталды. Ол Нигерияның драматургі, ақын, әңгіме жазушысы, актер, театр режиссері, кино продюсері және академигі болды.
Sam Ukala (1948–2021) was described as a 'great literary icon'. He was a Nigerian playwright, poet, short story writer, actor, theatre director, film producer and academic.
Кәсіби өмір
Сэм Укала Нигерияның Абрака қаласындағы Delta State University Театр өнері және драма профессоры болды. Укала сонымен қатар Нигерияның бірқатар университеттерінде, соның ішінде Эдо мемлекеттік университетінде драма және театр өнерінің профессоры болды. 1993/94 жылдары ол Британдық Одақтың академиялық қызметкері ретінде Ұлыбританиядағы Лидс университетінің ағылшын тіліндегі театр шеберханасында зерттеулер жүргізді және сабақ берді. Академик ретінде ол "фольклоризм" теориясын ұсынды, әдеби пьесаларды жергілікті тарих пен мәдениетке негіздеу және оларды африкалық халық аңыздарының композициясы мен орындау эстетикасына сәйкес құрастыру және орындау. Ол Нигерия авторлары қауымдастығының (ANA) 2021 жылғы Дельта штатының төрағасы болды.
Жазбалар
Укаланың жарық көрген пьесалары: "Құл әйел", "Көзіңдегі бүршік", "Акпакаланд" (1989 жылғы ANA / Британдық кеңес драма сыйлығының иегері), "Бір қайнаған ісік" және "Өлім плацентасы". Оның "Иреди соғысы" атты "халық әліпбиі" 2014 жылы Нигерияның әдебиет сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильм 1906 жылы Оуа патшалығының (қазіргі Дельта штатының бөлігі) ағылшынның қысымшы билігіне қарсы көтерілісіне негізделген. Бұрынғы шығармаларындағыдай, ауыз әдебиеті мен халықтық театр түрлерін пайдаланып, жаңа өмір сыйлады. "Тарих пен көркем әдебиеттің сенімді қоспасы" Кестер Эхеним. 1998/9 жылдары Укала британдық "Horse and Bamboo Theatre" театрымен жұмыс істеді және Боб Фритпен бірге Ұлыбритания мен Нидерландыда гастрольдік сапармен шыққан "Harvest of Ghosts" көрнекі театрлық шығармасын жазды. Бұл Укаланың эксперименталды шығармасы, ол сөйлеу сөзіне қарағанда би, музыка және күшті көріністерге сүйенді. African Theatre: Playwrights & Politics журналының редакторы профессор Мартин Банэм оны "мәдениеттер аралық дағдылардың динамикалық бірігуі" және саяси театрдың "көрнекті, қолжетімді" үлгісі деп санайды. Ол бұл пьесаны Африкада қойылуға лайық деп санады және ақыр соңында Сэм Укала Эдо мемлекеттік университетінде Экпома қаласында нұсқасын жасады.
Халықтық
Укала өзінің драмалық шығармаларында театрдың жаңа тәсілдерін дамытты. Ол мұны "фолькизм" деп атады және бұл ұғымды өзінің академиялық жұмысында одан әрі зерттеді. "Фолкнизм" театрдағы отарлауды жою қажеттілігіне деген сенімінен және әдемілік пен драмалық теңгерімнің африкалық дәстүрлі стандарттарын зерттеуге деген ықыласынан пайда болды. Өзінің пьесаларын құрастыруда ол африкалық ауызша дәстүрге сүйенеді. Ол әсіресе Нигерияның Дельта штатының солтүстік-батысындағы Ика халқының ауызекі дәстүрін зерттейді. Ол осыны қазіргі драмалық формаларға енгізеді. 1993/4 жылдары Лидсте ағылшын халық театрын зерттеген кезде, Ланкаширдегі Ат және Бамбук театрының жұмысын ашқан. Олардың шығармалары дәстүрлі театрдан өте алыс болды, өйткені олар қазіргі заманғы көрнекі театр формаларын қолданды, бірақ Укала өзінің халықтық сүйеніші ретінде көрген нәрселерінен шабыт алды. 1995 жылы Horse and Bamboo-ның негізін қалаушы және директоры Боб Фрит ынтымақтастық туралы ұсыныс жасады; Сэм келісті және бұл 1998 жылдың қарашасында басталды.
Марапаттар мен құрметтер
Нигерияның ғылым және әдебиет сыйлығы (әдебиет) Иреди соғысы үшін. Африкадағы ең ірі әдеби сыйлық. 2000 жылы Нигерия авторлары қауымдастығының (ANA) "Скелетондар үшін проза: қысқа әңгімелер жинағы" өнер бағанасы сыйлығы. 1989 жылы Акапакаланд үшін драмалық драма үшін ANA / Британдық кеңес сыйлығы.