Кіріспе

Одерцо () - Италияның Венето аймағындағы Тревизо провинциясындағы 20,003 тұрғыны бар коммуна. Ол Венеция жазығының ортасында, Венецияның солтүстік-шығысында орналасқан. Одерцо арқылы Ливенцаның саласы Монтикано өзені өтеді. Centro storico немесе қала орталығы археологиялық қираған жерлерге бай, олар Одерцоның тарихына Рим империясының айрықша жол қиылысы ретінде түсінік береді.

Венеция кезеңі

Бұл аймақтың ең алғашқы қонысы темір дәуірінен, шамамен б.з.д. Б.з.д. 9-ғасырдың ортасынан бастап Венеция бұл жерді басып алып, оған өз атын берді. Этимологиялық тұрғыдан алғанда, "терг" Опитергиумдағы "терг" деген сөз базарды білдіретін венециандық түбір сөзден шыққан (Тергесте, Триесттің ескі аты). Одерцо Венеция жазығында Монтикано мен Нависего өзендерінің арасында орналасқандықтан, сауда орталығы ретінде өте қолайлы болды.

Рим республикасы кезеңі

Одерцоның Венеция римдіктермен достық қарым-қатынас сақтаған көрінеді және римдіктер осы аймаққа шамамен б.з.д. Қалаға латын құқығы б.з.д. 148 жылы аяқталған Via Postumia, Одерцо арқылы өтіп, Генуяны Аквилеямен байланыстырды және осылайша Одерцоның маңыздылығын арттырды. Одерцо азаматтары б.з.д. 89 жылы Әлеуметтік соғысқа қатысқан болуы мүмкін, өйткені Асколи Пикенода Венеция және латын жазбалары бар аты бар жүн тәрізді зымырандар табылған. Римдегі Азамат соғысы кезінде Одерцода туылған жүзбасы Каиус Вольтей Капитон қаладан бірнеше адамды бастап, Помпейге қарсы Юлий Цезарь жағында соғысты. Олардың адалдықтары үшін Цезарь Одерзоны 20 жылға әскери міндеттіліктен босатып, оның аумағын кеңейтті. Оның үстіне, 48 жылы қала римдік municipium дәрежесіне көтерілді және оның азаматтары Lex de Gallia Cisalpina бойынша римдік Папирия тайпасына тағайындалды.

Рим империясы кезеңі

Август реформаларымен Одерцо Италияның X аймағына, Венеция мен тарихқа қосылды. Рим дәуірі орасан зор құрылыс жобаларына куә болды, соның ішінде форум, базилика, ғибадатханалар және көптеген жеке үйлер. Одерцо өзінің ең үлкен салтанатына біздің заманымыздың 1 және 2 ғасырларында қол жеткізді. Оның халқы шамамен 50 000 адамға дейін өсті. Ол өз атын Венеция лагунасына берген, оны laguna opitergina деп атаған және Монтес оптерджин деп аталатын Кансильо тауларына берген. Римдік жазушылардың бірқатары бұл қала туралы сөз қозғаған, олардың арасында Клавдий Птоломей, Страбон, Плиний Үлкен, Лукан, Тацит, Ливий және Квинтилиан бар. Өкінішке қарай, өркендеу Одерзоны нысанаға айналдырды. 167 жылы Маркоман соғыстары кезінде Одерцоны Маркоманн мен Квадтардың күштері тонап, жойды, содан кейін Аквилеяны қоршауға алды. V ғасырда Одерцо Венецияның қалған бөлігінің тағдырын бөлісті және 403 жылы Аларик бастаған вестготтар, 452 жылы гунндар шабуыл жасады, олардың басшысы Аттила жергілікті аңыз бойынша қаладағы шұңқырға қазына жасырды, 465 жылы Северостың билігіне қарсы шыққан вестготтар мен римдік сарбаздардың көтерілісі кезінде және 473 жылы 476 жылдан кейін Римді және бүкіл Италияны қолға алған остроготтар шабуыл жасады.

Ежелгі заман

554 жылы қала Юстинианның Италиядағы Готика соғысы нәтижесінде империяға қайтадан берілді. Византия империясы кезінде Одерцо Равенна экзархатының негізгі орталығы болды, оның басты өкілі дукс болды. 568 жылы Ломбардтар Солтүстік Италияның көп бөлігін жаулап алғаннан кейін де, 667-668 жылдары Ломбард патшасы Гримольдтың жойғанға дейін, оны Византиялықтар ұстады. Пауль Диакон ломбардтардың қалаға деген жеккөрушілігін Одерцоның белгілі бір азаматының опасыздығына байланысты айтады, ол Григорий есімді "patricius Romanorum", 641 жылы бітімгершілікке уәде берген кезде, Forum Iulium-тің ломбард герцогы Гиссулфтың ұлдары Тасо мен Какканың басын шауып өлтірді. Ломбард патшасы Ротари кейіннен қайырымдылық соғысын бастады және Одерцо қорғанысын бұзып, оған қатты залал келтірді. Алайда, Ломбардтар кері шегінген көрінеді, өйткені 667 жылы Одерзо қайтадан Византияның қолына түсті. Сол жылы Ломбард патшасы Гримоальд I Тасо мен Каконы өлтіргеніне реніш білдіріп, Одерцоны қоршауға алды. Халықтың көп бөлігі әлі де Византияның бақылауында болған Гераклея мен Эквилий қалаларына қашып кетті. Венеция дәстүріне сәйкес, Одерцодан қашқандардың бірі Венецияның алғашқы догесі Паоло Луцио Анафесто болды. Жеңістен кейін Гримальд қаланы қиратып, оның аумағын Тарвизиум, Форум Иули және Ценета герцогтарына бөлді, оның басым бөлігі Ценетаға кетті.

Орта ғасырлар

1000 жылы ғана Одерзо қайтадан салыстырмалы маңыздылыққа ие болды. Уақыт өте келе қала қайтадан қамалдың айналасында өсті. Ол 1380 жылға дейін Белуно мен Ценеда епископтары, Тревизо коммунасы және феодалдық да Камино (алғашқыда Камино қасабасының, қазір Одерцоның бөлігі) және да Романо отбасылары арасында айтылатын болды, ол Венеция Республикасының тұрақты иелігіне айналды.

Қазіргі заман

Одерзо 1866 жылы Италия Корольдігіне қосылды. 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала Капореттодағы итальяндықтардың жеңілісінен кейін зақымдалды. 1943 жылы ол неміс қуыршағы Италия әлеуметтік республикасы (RSI) мен итальяндық қарсылық қозғалысы арасындағы азаматтық соғыстың орталығы болды. 1945 жылы РСИ-ге адал деп күдіктелген 120 адам өлтірілді (Одерцо қырғынын қараңыз). Қала 1945-1993 жылдар аралығында Италияның христиан-демократиялық партиясымен басқарылды және көрнекті экономикалық бумды бастан кешірді, бұл сондай-ақ оңтүстік Италия аймақтарынан үлкен иммиграцияны тартты. Ciclocross del Ponte Faè di Oderzo - желтоқсан айында өткізілетін циклокросс жарысы.