Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Одерцо () - Италияның Венето аймағындағы Тревизо провинциясындағы 20,003 тұрғыны бар коммуна. Ол Венеция жазығының ортасында, Венецияның солтүстік-шығысында орналасқан. Одерцо арқылы Ливенцаның саласы Монтикано өзені өтеді. Centro storico немесе қала орталығы археологиялық қираған жерлерге бай, олар Одерцоның тарихына Рим империясының айрықша жол қиылысы ретінде түсінік береді.
Oderzo (Opitergium; ) is a comune, with a population of 20,003, in the province of Treviso, in the Italian region of Veneto. It lies in the heart of the Venetian plain, about to the northeast of Venice. Oderzo is crossed by the Monticano river, a tributary of the Livenza. The centro storico, or town center, is rich with archeological ruins which give insight into Oderzo's history as a notable crossroad in the Roman Empire.
Венеция кезеңі
Бұл аймақтың ең алғашқы қонысы темір дәуірінен, шамамен б.з.д. Б.з.д. 9-ғасырдың ортасынан бастап Венеция бұл жерді басып алып, оған өз атын берді. Этимологиялық тұрғыдан алғанда, "терг" Опитергиумдағы "терг" деген сөз базарды білдіретін венециандық түбір сөзден шыққан (Тергесте, Триесттің ескі аты). Одерцо Венеция жазығында Монтикано мен Нависего өзендерінің арасында орналасқандықтан, сауда орталығы ретінде өте қолайлы болды.
The earliest settlement of the area can be dated to the Iron Age, around the 10th century BC. From the mid 9th century BC the Veneti occupied site and gave it its name. Etymologically, " terg " in Opitergium stems from a Venetic root word indicating a market (q. v. Tergeste, the old name of Trieste). The location of Oderzo on the Venetian plain and between the Monticano and Navisego rivers made it ideal as a center for trade.
Рим республикасы кезеңі
Одерцоның Венеция римдіктермен достық қарым-қатынас сақтаған көрінеді және римдіктер осы аймаққа шамамен б.з.д. Қалаға латын құқығы б.з.д. 148 жылы аяқталған Via Postumia, Одерцо арқылы өтіп, Генуяны Аквилеямен байланыстырды және осылайша Одерцоның маңыздылығын арттырды. Одерцо азаматтары б.з.д. 89 жылы Әлеуметтік соғысқа қатысқан болуы мүмкін, өйткені Асколи Пикенода Венеция және латын жазбалары бар аты бар жүн тәрізді зымырандар табылған. Римдегі Азамат соғысы кезінде Одерцода туылған жүзбасы Каиус Вольтей Капитон қаладан бірнеше адамды бастап, Помпейге қарсы Юлий Цезарь жағында соғысты. Олардың адалдықтары үшін Цезарь Одерзоны 20 жылға әскери міндеттіліктен босатып, оның аумағын кеңейтті. Оның үстіне, 48 жылы қала римдік municipium дәрежесіне көтерілді және оның азаматтары Lex de Gallia Cisalpina бойынша римдік Папирия тайпасына тағайындалды.
The Veneti of Oderzo appear to have maintained friendly relations with the Romans and the population was gradually Romanized after the Romans moved into the area around 200 BC. The town was granted Latin rights in 182 BC. The Via Postumia, finished in 148 BC, passing through Oderzo, connected Genua to Aquileia, and thus, increased the importance of Oderzo. Citizens of Oderzo likely were involved in the Social War in 89 BC since acorn like missiles with names in Venetic and Latin inscriptions have been found at Ascoli Piceno. During the Roman Civil War, Caius Volteius Capito, a centurion born in Oderzo, led a number of men from the town to fight on the side of Julius Caesar against Pompey. For their loyalty, Caesar exempted Oderzo from conscription for 20 years and enlarged its territory. Moreover, in 48 BC the city was elevated to the rank of Roman municipium and its citizens assigned to the Roman tribe Papiria by the Lex de Gallia Cisalpina.
Рим империясы кезеңі
Август реформаларымен Одерцо Италияның X аймағына, Венеция мен тарихқа қосылды. Рим дәуірі орасан зор құрылыс жобаларына куә болды, соның ішінде форум, базилика, ғибадатханалар және көптеген жеке үйлер. Одерцо өзінің ең үлкен салтанатына біздің заманымыздың 1 және 2 ғасырларында қол жеткізді. Оның халқы шамамен 50 000 адамға дейін өсті. Ол өз атын Венеция лагунасына берген, оны laguna opitergina деп атаған және Монтес оптерджин деп аталатын Кансильо тауларына берген. Римдік жазушылардың бірқатары бұл қала туралы сөз қозғаған, олардың арасында Клавдий Птоломей, Страбон, Плиний Үлкен, Лукан, Тацит, Ливий және Квинтилиан бар. Өкінішке қарай, өркендеу Одерзоны нысанаға айналдырды. 167 жылы Маркоман соғыстары кезінде Одерцоны Маркоманн мен Квадтардың күштері тонап, жойды, содан кейін Аквилеяны қоршауға алды. V ғасырда Одерцо Венецияның қалған бөлігінің тағдырын бөлісті және 403 жылы Аларик бастаған вестготтар, 452 жылы гунндар шабуыл жасады, олардың басшысы Аттила жергілікті аңыз бойынша қаладағы шұңқырға қазына жасырды, 465 жылы Северостың билігіне қарсы шыққан вестготтар мен римдік сарбаздардың көтерілісі кезінде және 473 жылы 476 жылдан кейін Римді және бүкіл Италияны қолға алған остроготтар шабуыл жасады.
With the reforms of Augustus Oderzo was incorporated into Regio X of Italia, Venetia et Histria. The Roman era witnessed prodigious building projects including a forum, a basilica, temples and many private homes. Oderzo achieved its greatest splendor during the 1st and 2nd centuries AD. Its population grew to about 50,000 inhabitants. It lent its name to the Venetian lagoon which was called laguna opitergina and to the mountains of Cansiglio which were called montes opitergini. A number of Roman authors mention the city, among whom are Claudius Ptolomeus, Strabo, Pliny the Elder, Lucan, Tacitus, Livy and Quintilian. Unfortunately, prosperity made Oderzo a target. During the Marcomannic Wars in 167 AD, Oderzo was sacked and destroyed by a force of Marcomanni and Quadi, who then went on to besiege Aquileia. By the 5th century, Oderzo shared the fate of the rest of Venetia and had to deal with attacks in 403 by the Visigoths led by Alaric, in 452 by the Huns whose leader, Attila, according to a local legend hid a treasure in a town's pit, in 465 during a revolt of Visigothic and Roman soldiers who objected to the rule of Severus and in 473 by the Ostrogoths who took control of Rome and all of Italy after 476.
Ежелгі заман
554 жылы қала Юстинианның Италиядағы Готика соғысы нәтижесінде империяға қайтадан берілді. Византия империясы кезінде Одерцо Равенна экзархатының негізгі орталығы болды, оның басты өкілі дукс болды. 568 жылы Ломбардтар Солтүстік Италияның көп бөлігін жаулап алғаннан кейін де, 667-668 жылдары Ломбард патшасы Гримольдтың жойғанға дейін, оны Византиялықтар ұстады. Пауль Диакон ломбардтардың қалаға деген жеккөрушілігін Одерцоның белгілі бір азаматының опасыздығына байланысты айтады, ол Григорий есімді "patricius Romanorum", 641 жылы бітімгершілікке уәде берген кезде, Forum Iulium-тің ломбард герцогы Гиссулфтың ұлдары Тасо мен Какканың басын шауып өлтірді. Ломбард патшасы Ротари кейіннен қайырымдылық соғысын бастады және Одерцо қорғанысын бұзып, оған қатты залал келтірді. Алайда, Ломбардтар кері шегінген көрінеді, өйткені 667 жылы Одерзо қайтадан Византияның қолына түсті. Сол жылы Ломбард патшасы Гримоальд I Тасо мен Каконы өлтіргеніне реніш білдіріп, Одерцоны қоршауға алды. Халықтың көп бөлігі әлі де Византияның бақылауында болған Гераклея мен Эквилий қалаларына қашып кетті. Венеция дәстүріне сәйкес, Одерцодан қашқандардың бірі Венецияның алғашқы догесі Паоло Луцио Анафесто болды. Жеңістен кейін Гримальд қаланы қиратып, оның аумағын Тарвизиум, Форум Иули және Ценета герцогтарына бөлді, оның басым бөлігі Ценетаға кетті.
By 554, the town was restored to the Empire by Justinian's devastating Gothic War in Italy. Under the Byzantine Empire, Oderzo became the a major center within the Exarchate of Ravenna with a dux as its chief official. It would be held by the Byzantines, even after much of northern Italy was conquered by the Lombard in 568, until its destruction by the Lombard king Grimoald in 667/8. Paul the Deacon attributes the Lombard hatred for the city to the perfidy of a certain citizen of Oderzo, a "patricius Romanorum" named Gregory, who in 641, while under the promise of a truce, beheaded Taso and Cacco, sons of Gisulf, the Lombard duke of Forum Iulium. The Lombard king, Rothari, subsequently led a war of vendetta and, having breached Oderzo's defenses, inflicted upon it severe devastation. However, the Lombards apparently withdrew, since in 667, Oderzo was again in the hands of the Byzantines. In that year, Lombard king, Grimoald I, still holding a grudge for the murder of Taso and Cacco, laid siege to Oderzo. Much of its population fled to the nearby cities of Heraclea and Equilium still under Byzantine control. According to Venetian tradition, one of the refugees from Oderzo was the first Doge of Venice, Paolo Lucio Anafesto. After his victory, Grimoald destroyed the city and divided its territory between the dukes of Tarvisium, Forum Iulii, and Ceneta, with the bulk going to Ceneta.
Орта ғасырлар
1000 жылы ғана Одерзо қайтадан салыстырмалы маңыздылыққа ие болды. Уақыт өте келе қала қайтадан қамалдың айналасында өсті. Ол 1380 жылға дейін Белуно мен Ценеда епископтары, Тревизо коммунасы және феодалдық да Камино (алғашқыда Камино қасабасының, қазір Одерцоның бөлігі) және да Романо отбасылары арасында айтылатын болды, ол Венеция Республикасының тұрақты иелігіне айналды.
It was not until about AD 1000 that Oderzo again gained relative importance. Over time, the town had grown again around a castle. It would be contested between the bishops of Belluno and Ceneda, the comune of Treviso and the feudal da Camino (originally of the Camino castle, now part of Oderzo) and da Romano families until 1380 when it became a stable possession of the Republic of Venice.
Қазіргі заман
Одерзо 1866 жылы Италия Корольдігіне қосылды. 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала Капореттодағы итальяндықтардың жеңілісінен кейін зақымдалды. 1943 жылы ол неміс қуыршағы Италия әлеуметтік республикасы (RSI) мен итальяндық қарсылық қозғалысы арасындағы азаматтық соғыстың орталығы болды. 1945 жылы РСИ-ге адал деп күдіктелген 120 адам өлтірілді (Одерцо қырғынын қараңыз). Қала 1945-1993 жылдар аралығында Италияның христиан-демократиялық партиясымен басқарылды және көрнекті экономикалық бумды бастан кешірді, бұл сондай-ақ оңтүстік Италия аймақтарынан үлкен иммиграцияны тартты. Ciclocross del Ponte Faè di Oderzo - желтоқсан айында өткізілетін циклокросс жарысы.
Oderzo was annexed to the Kingdom of Italy in 1866. In 1917, during World War I, the town was damaged in the aftermath of the Italian rout at Caporetto. In 1943 it was a centre of the civil war between the German puppet Italian Social Republic (RSI) and the Italian resistance movement. In 1945, 120 people suspected of allegiance to the RSI were executed (see Oderzo Massacre). The city was governed by the Italian Christian Democratic party from 1945–1993, and experienced a notable economic boom, which also attracted a massive immigration from the southern Italian regions. The Ciclocross del Ponte Faè di Oderzo is a cyclo cross race held in December.