Кіріспе

Жапондық бобтейл – үй мысығының тұқымы, оның ерекше қысқа құйрығы басқа мысықтардың құйрығына қарағанда қоянның құйрығына көбірек ұқсайды. Бұл тұқым алғаш рет Жапонияда дамытылып, 1960 жылдары ресми түрде тіркелді. Бұл тұқым Жапонияда ғасырлар бойы белгілі болған, ол дәстүрлі фольклор мен өнерде жиі кездеседі. Жапондық бобтейлдердің Оңтүстік-Шығыс Азия және Оңтүстік Қытайда кең таралған, бұрылып өскен құйрықты мысықтардың үй және жабайы түрлерінен тарағаны есептеледі. Басқа тұқымдар сияқты, жапондық бобтейлдер кез келген түске (немесе түстерге, кез келген өрнекте) ие болуы мүмкін. Ақ түсті калико мысықтар жапондықтар мен мысықтарды ұнататындар тарапынан ерекше бағаланады және фольклорда кеңінен бейнеленеді, бірақ басқа түстер де тұқым стандарттары бойынша қабылданады.

Тарих

Қысқа және қисық құйрықты жабайы және үй мысықтары алғаш рет Оңтүстік-Шығыс Азия мен Оңтүстік Қытайда қазіргі тұқымдардың пайда болуынан бұрын-ақ тіркелген. Қисық құйрығы өте өзгермелі және басымдық қасиет. Олар сыртқы түрінде сәл қысқарып (шамамен ұзындығы), ортасынан кенеттен кесілгендей (шамамен ұзындығы), немесе бобтейл (ұзындығынан кем) болып көрінеді. Бұл мысықтарды Оңтүстік Қытайда "килин құйрығы" деп атаған (мифтік жаратықтың атымен) және дәстүрлі түрде бақыт пен берекенің символы болған. Чарльз Дарвин "Оруландыру кезінде жануарлар мен өсімдіктердің өзгеруі" (1868) еңбегінде бұл қасиеттің кең таралуын былайша сипаттады: "Малайя архипелагы, Сиам, Пегу және Бурма сияқты үлкен аумақтардағы барлық мысықтардың құйрықтары қалыпты ұзындығының жартысына жуық, көбінесе соңында түйіндей болады". 2016 жылғы зерттеулер бұл мысықтардың қисық құйрықтары HES7 генінің қате мутациясынан туындайтынын анықтады. Бұл жапондық бобтейлдердегі мутацияның себебімен бірдей, яғни жапондық бобтейлдің түп атасы Оңтүстік-Шығыс Азиядан немесе Қытайдан шыққан болуы мүмкін және бобтейл қасиеті Жапонияға әкелінгенге дейін-ақ болған. Жапонияға мысықтардың қашан алғаш рет әкелінгені белгісіз, бірақ олар Азияның қалған бөлігімен сауда арқылы бірнеше рет әкелінген болуы мүмкін. Олар алғаш рет VI ғасырда будда монахтарымен бірге келді деп есептеледі, олар мысықтарды күріш қағазынан жасалған паршаларды кемірушілерден сақтау үшін ұстаған. Бастапқыда олар сән-салтанатқа арналған тауарлар ретінде қарастырылды. Жапониядағы мысық туралы алғашқы жазба 889 жылдың 11 наурызындағы жас император Уданың күнделігінде кездеседі. Ол оны әкесі, марқұм император Кокоға кемемен жеткен сыйлық ретінде сипаттады. 1602 жылы жапондық билік барлық мысықтарды босатуға жарлық шығарды, осылайша елдегі жібекқұрттары мен олардың өндірісіне қауіп төндіретін кеміргіштермен күресуге көмектесуді мақсат етті. Сол кезде мысықтарды сатып алу-сату заңсыз болды, содан кейін бобтейл мысықтар фермаларда және көшелерде өмір сүрді. Осылайша жапондық бобтейлдер Жапонияның "көшелік/фермалық мысықтарына" айналды. 2013 жылдың мәліметі бойынша, жапондық бобтейл өсірушілердің саны көп, олардың көпшілігі Солтүстік Америкада, бірнешеуі Еуропада және кем дегенде біреуі Жапонияда орналасқан; бірақ тұқым сирек кездеседі. Бобтейл мысықтары бақытты тұқым болып саналады және оған ие болу өркендеу мен бақытты уәделейді. Үш түсті Ми Ке (оның "ми ке" деп айтылуы) бұл тұқым үшін ең бақытты түс ретінде танымал. Жапонияда "Maneki Neko" деп аталатын, аяғын көтеріп тұрған мысықтың мүсіні бар, ол бобтейлдің суретшілердің интерпретациясы. Бұл мүсіндер көптеген жапондық дүкендерде кездеседі, өйткені олар жақсы адамдарды тартады деп саналады.

Тұқымдық стандарт

Жапондық бобталь – Ұлыбританияның ішкі тіркелімі «Cat Fancy» (GCCF) Басқарушы кеңесінен басқа барлық ірі тіркеу органдарымен танылған тұқым. Бас: Бас теңқабыршалы үшбұрыш пішіндес болуы керек. (Құлақтары есептелмегенде) Құлақтары: Үлкен, тік, кең аралықта орналасқан, бірақ басқа тік бұрышпен қарап, еңкейгендей көрінуі керек. Мұрын: Жайпақ, дөңгелек, өткір немесе жуан емес. Көздер: Үлкен, дөңгелек емес, сопақша. Олар жақ сүйегінен немесе маңдайдан шығып тұрмауы керек. Дене: Орташа өлшемде (әдетте 2,7 – 4 кг, немесе 6 – 9 фунт). Еркектер ұрғашылардан ірілеу. Ұзын, жіңішке, әдемі дене, жақсы дамыған бұлшық еттері бар. Тепе-теңдік те өте маңызды. Мойын: Тым ұзын да, тым қысқа да емес, дене ұзындығына пропорционалды. Аяқтары: Ұзын, жұқа және биік. Артқы аяқтары алдыңғы аяқтарынан ұзын. Табандары: Сопақ. Саусақтары: алдыңғыларында бесеу, артқыларында төртеу. Түк (Қысқа түк): Орташа ұзындығы, жұмсақ және жібектей. Түк (Ұзын түк): Ұзындығы орташадан ұзынға дейін, құрылымы жұмсақ және жібектей, құйрыққа қарай біртіндеп ұзарады. Құйрық: Құйрық анық көрінуі керек және бір немесе бірнеше иілген немесе қисайған буындардан тұрады.

Тұлға

Бұл тұқым отбасылар үшін өте жақсы. Олардың мейірімді мінезінің арқасында, балалармен ойнауға және адамдармен жұмсақ, әуенді дыбыстармен қарым-қатынас жасауға өте ыңғайлы. Бұл тұқым суға қатты тартылады, өте ақылды және әрқашан энергия мен ойыншылдыққа толы, көңілді мінезді. Бобтейлдер өте адал, сондықтан жақсы серік болады.

Қамқорлық

Бұл тұқымның қысқа жүні болғандықтан, түлеуі аз немесе орташа деңгейде болады. Оның жүнін күтуге ыңғайлы.

Денсаулық

Жақында ғалымдар жүргізген мысық генетикасы бойынша ғылыми зерттеулер жапондық бобтейл тұқымының таза тұқымды тұқымдардың арасында ең генетикалық түрленуге ие екенін көрсетті. Басқа тұқымдармен салыстырғанда, жапондық бобтейлдерде туатын балалардың саны аз болады, ал туған кезде олар пропорционалды түрде ірі болып келеді және олардың дамуы жылдамдатылады. Бала мысықтардың өлім көрсеткіші салыстырмалы түрде төмен екені хабарланды.

Қисық көзді даналар

Жапондық бобтейл, әсіресе басым ақ түсті болғандарында, гетерохромия, яғни әртүрлі түсті көздерге ие болуы мүмкін. Нәсіліне қарамастан, осындай ерекшелікке ие мысықтарды "әртүрлі көзді мысықтар" деп атайды. Осы тұқымда бір ирисі көк ("жапондық селекциялық терминдерде "күміс" деп аталады"), ал екіншісі сары ("алтын") болады. Бұл белгі осы тұқымда көптеген тұқымдарға қарағанда жиі кездеседі, бірақ түрік ванынан басқа.

Мінез-құлық

Жалпы алғанда, бұл тұқымның өкілдері белсенді, ақылды мысықтар, олардың адамға деген құштарлығы зор. Көптеген тұқымдарға қарағанда, оларды әртүрлі трюктарға үйрету оңай, сондай-ақ, адамның көмегімен жасалатын әрекеттерді, мысалы, арқан мен баусымен серуендеуді және нәрсе әкелу ойынын ойнауды ұнатады. Олар өте назарлы, жақсы байқайтын, сергек мысықтар. "Мысықтардың қайтымы" фильміндегі Мута кейіпкері Studio Ghibli студиясына жиі келіп жүретін жапондық бобтейл мысығынан жасалған. Олар Жапонияда түсірілген басқа да анимелерде де кездеседі. Сью Графтонның "W Is for Wasted" (оның әліпбилік детективтер сериясының бір бөлігі) кітабында жеке тергеуші Кинси Миллхоун мен үй иесі Генри Питтс жапондық бобтейл мысығын алып, оған Эд деп ат қояды. Қылмыскермен болған төбелес кезінде Эд оны тырнап, Кинсиді скальпельмен жарақаттанудан құтқарады. Диснейдің "Үлкен батыр 6" фильміндегі Хиро Хамаданың мысығы Мочи да жапондық бобтейл. 2017 жылы суретші Джей Паркстің "Жұлдыз жолы мысықтары" кітабында Хикару Сулу жапондық бобтейл мысығы ретінде бейнеленген. "Жұмақтың мысығы" атты кітаптағы басты кейіпкер, Good Fortune да үш түсті жапондық бобтейл.