Кіріспе

Жапондық шайланған мұз десерті

Какигори (かき氷) – сироппен және тәттілендіргішпен, көбінесе қыстырылған сүтпен дәмделген жапон десерті.

Тарих

Какигоридің тарихы жапон тарихындағы Хэйан кезеңіне дейін жетеді, онда суық айларда сақталған мұз кесектер жазда жапон аристократиясына тәтті сироппен берілетін еді. Какигоридің пайда болуы туралы "Жастық кітабында" айтылған, бұл кітапты Хэйан кезеңінде Императорлық сарайда қызмет еткен Сей Шонагон жазған. 19 ғасырда, жаз айларында мұз халыққа кеңінен қолжетімді болған кезде, какигориге қол жеткізу оңай болды. Какигоридің алғашқы дүкені 1869 жылы Йокогама қаласында ашылған деп саналады. Жапонияда 25 шілде какигори күні ретінде белгіленген, себебі оның айтылуы жапон тіліндегі "жазғы мұз" сөзімен ұқсас келеді. 25 шілде күнінің какигори күні болуының тағы бір себебі – 1933 жылы осы күні Жапонияда рекордтық ең жоғары температура тіркелген.

Сипаттама

Какигори дайындаудың дәстүрлі тәсілі – қолмен айналдырылатын машина арқылы мұз блогын қырғыш пышаққа тигізіп айналдыру. Мұздату технологиясы пайда болғанға дейін какигори мұзын тау үңгірлерінде немесе мұз сақтау үйлерінде сақтаған. Жаз айларында какигори Жапонияда кеңінен сатылады. Әсіресе мацури және бон-одори сияқты жазғы фестивальдар мен жәрмеңкелерде, якисоба, такояки және мақта қант сияқты басқа көше тағамдарымен бірге ұсынылады. Какигори – Жапонияның жазғы маусымының айрықша белгісі. Кейбір дүкендер оны балмұздақ және тәтті қызыл бұршақ немесе тапиокамен бірге береді. Мұзды білдіретін "kōri" (氷) канджісі жазылған ту – какигори сатылатын орынды көрсетудің кең таралған және дәстүрлі тәсілі.

Широкума

Широкума (白熊 немесе しろくま) – какигоридің бір түрі. Широкума қантталған сүтпен дәмделген мұз қырауларынан, түрлі-түсті шағын мочилерден, жемістерден және тәтті бұршақ пастасынан (әдетте азуки бұршағынан) жасалады. Широкума жасау үшін көбінесе мандарин, шие, ананас және кішкентай жүзім қолданылады.

Сипаттама

Широкума Кагосимада Эдо дәуірінің ортасынан бері танымал және көптеген жапондықтарға белгілі. Конденсацияланған сүт, жемістер және тәтті бұршақ пастасы ұсақталған мұздың үстіне салынып беріледі. Оны кафелерде және кейбір универмагтарда, мысалы Ямакатая (山形屋) немесе Муджакиде жеуге болады.

Этимология

Широкума сөзбе-сөз "ақ аю" дегенді білдіреді және жапон тілінде "қарлы аюды" білдіреді. Осы атаудың шығу тегі туралы әртүрлі пікірлер бар. Бір дерек бойынша, Кагосима қаласында мақта сататын дүкен болған. Дүкен иесі какигориді қосымша тауар ретінде сата бастаған. Какигориге сүтке қосылған сүт қосылған. Иесі оған ат қоюды ойлап жүргенде, конденсацияланған сүттің қаптамасында ақ аюдың суретін көрген. Тағы бір мәлімет бойынша, Кагосима қаласындағы Муджаки кофеханасында какигори сатылатын болған. Оған сүт сиропы, саншоку кантен (түсті агар), йокан (жұмсақ азуки бұршақ желесі), тәтті бұршақ және жемістер үстінен қарағанда ақ аюға ұқсайтын етіп үйлестіріліп салынатын болған, сондықтан оны широкума деп атаған. Ал кейбіреулер оны Саиго Такаморидың Едо сёгунымен болған шайқасынан кейін оның естелігіне арнап жасады дейді. Кагосимада осыған ұқсас какигорилер де жасалады. Кейбір кофеханаларда қара қоңыр тазартылмаған қант сиропымен дәмделген курокума, кофе немесе карамель сиропы және манго пульпасы сиропымен дәмделген кигума дайындалады.

Қолжетімділік

Оңтүстік Кюсюдегі супермаркеттер, әсіресе Кагосима қаласында, Кагосимада, сондай-ақ шағын дүкендер широкуманы танымал өнім ретінде сатады. Широкума көбінесе басқа префектураларда өтетін Кагосима жәрмеңкелерінде желінеді. Широкума тостағанда бүкіл Жапониядағы дүкендерде сатылады. Дүкендерде табатын брендтердің бірі – «Марунага Сейка» – широкума таратуын дамытудағы үздіксіз еңбегі үшін «Ұзақ сатушы» сыйлығына ие болды. Бұл бренд 1972 жылы широкума өнімдерін ұсынды.

Уджикинтоки

Уджикинтоки (宇治金時 немесе うじきんとき) – бұл қақылған мұздан, хош иісті жасыл шай сиропынан, тәтті бұршақ пастасынан (Азуки бұршағы), мочиден және жасыл шайдан жасалған мұздан (матча аис крим, 抹茶アイスクリーム) жасалған какигоридің бір түрі.

Этимология

Уджикинтоки Киото префектурасындағы Уджи шағын қаласының атымен аталады, ол жасыл шайымен және жапон халық ертегілерінде Кинтаро деп белгілі Саката Кинтокимен танымал. Кинтоки – бұл қызыл бұршақ пастасы, ол Кинтароның беті көбінесе қызыл түспен бейнеленгендіктен осылай аталған.

Якигори

Якигори (焼き氷) – бұл какигоридің бір түрі, оның үстіне әдетте бренді сияқты спирттік ішімдік құйылып, содан кейін отқа жағады. Якигориге кейде карамelді соус, балмұздақ, клубника немесе ананас қосылады.