Кіріспе
Фрактал қисығы - формасы фракталға ұқсас математикалық қисық, оның формасы қандай жоғары ұлғайтылғанына қарамастан, жалпы бір қалыпты қалыпты қалыпты ұстап тұратын математикалық қисық, яғни оның графигі фрактал түрін алады. Жалпы, фракталдық қисықтар еш жерде түзетілмейтін қисықтар болып табылады, яғни олардың ұзындығы шекті емес және бір нүктеден ұзын әрбір субарканың ұзындығы шексіз. Бұған мысал ретінде Мандельброттың жиынтығының шекарасын келтіруге болады.
A fractal curve is, loosely, a mathematical curve whose shape retains the same general pattern of irregularity, regardless of how high it is magnified, that is, its graph takes the form of a fractal. In general, fractal curves are nowhere rectifiable curves — that is, they do not have finite length — and every subarc longer than a single point has infinite length. A famous example is the boundary of the Mandelbrot set.
Табиғаттағы фрактальді қисықтар
Фрактальді қисықтар мен фрактальді үлгілер табиғатта кең таралған, брокколи, қар түйіршігі, геконның аяғы, мұз кристалдары және найзағайлар сияқты жерлерде кездеседі. Сондай-ақ қараңыз: Романско брокколи, дендрит кристалы, ағаштар, фракталдар, Хофстадтер көбелегі, Лихтенберг фигурасы және өзін-өзі ұйымдастырған сын.
Фрактал қисығының өлшемдері
Көпшілігіміз математикалық қисықтардың өлшемдері бір өлшемді, бірақ жалпы ереже бойынша фракталь қисықтардың өлшемдері әртүрлі, сонымен қатар фрактальдық өлшемді және Хаусдорф өлшеміндегі фракталдардың тізімін қараңыз.
Фрактальдік қисықтардың басқа салалармен байланысы
1950 жылдары Беноа Мандельброт және басқалар фракталь қисықтардың өзіндік ұқсастығын зерттеді және фракталдар теориясын табиғи құбылыстарды модельдеуге қолданды. Өз-өзіне ұқсастық пайда болады, және осы үлгілерді талдау фракталды қисықтарды экономика, сұйықтық механикасы, геоморфология, адам физиологиясы және лингвистика сияқты әртүрлі салаларда тапты. Мысалы, Браун қозғалысына байланысты бетінің микроскоптық көрінісімен ашылған "ландшафттар", қан тамырлары желілері және полимерлік молекулалардың пішіні фракталдық қисықтарға қатысты.