Кіріспе
Француз жазушысы, сыншысы және редакторы Жан Эдерн Халлиер (1 наурыз 1936 - 12 қаңтар 1997) - француз жазушысы, сыншысы және редакторы. Филипп Сольерспен бірге құрған "Тел Квель" әдеби журналынан шығарылғаннан кейін, Галлиер романдар мен сатирикалық памфлеттер жариялады және L'Idiot International деген даулы газетті құрды.
Jean Edern Hallier (1 March 193612 January 1997) was a French writer, critic and editor. After his exclusion from the literary review Tel Quel, which he co founded with Philippe Sollers, Hallier went on to publish novels and satirical pamphlets, and created the controversial newspaper L'Idiot International.
Шолу
Бірінші дүниежүзілік соғыста француз генералы Андре Халлиердің ұлы Жан Халлиер 1936 жылы дүниеге келді. Халлиер отбасының атасының жағынан көне бретондық тамыры бар болса да, ол кейіннен өзінің "L'évangile du fou" (1986) романында анасының эльзас және еврей мұрасы бар екенін мәлімдеді. Ол Едерн ауылында шомылдыру рәсімінен өтті, кейіннен ол өзінің Jean деген атымен бірге есімін қосып алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Францияға оралған Халлиер алдымен Пьер-ки-вире монастырында, содан кейін Париж лицейінде және Оксфорд университетінде оқыды. Ол көп саяхаттап, тіпті Персия шығанағында кеме апатына ұшырады. 1960 жылы Филипп Соллерс және Жан Рене Хугененмен бірге "Тел Квель" әдеби журналын құрды. Үш жылдан кейін ол өзінің алғашқы романын жариялады, Les Aventures d'une jeune fille ("Жас қыздың оқиғалары"). Содан кейін ол Plon баспасында редактор болып жұмыс істеді және 1967 жылы екінші романын, Le Grand écrivain ("Ұлы жазушы") аяқтады. 1968 жылы Парижде болған студенттік тәртіпсіздіктерден қатты қобалжыған Галлиер солшыл саяси көзқарастарын ішінара автобиографиялық "Халықтардың ісі" (1972) кітабында жариялады. Ол толық уақытты саясатта болды және өзінің газетінің бірінші солшыл нұсқасын бастады, L'Idiot international, бастапқыда Жаң Пол Сартр мен Симон де Бовуар бөліп қаржыландырады. Хэллиер Чилиге Пиночеттің 1973 жылғы төңкерісінен кейін Режис Дебрей жинаған қаражатты алып барған. Халлиер ақшаны Чилидің қарсыластарына беруі керек еді. Алайда ол ақшасыз және оны қарсылық күштеріне тапсырмай Парижге оралды. Ол болашақ чилилік жер аударылғандарға баспана беру үшін Амазонка бассейнінде 400 000 гектар жер сатып алғанын мәлімдеді. Осы оқиғадан кейін ол сол жақ қанатынан бірте-бірте бөлініп кетті. Ол сонымен қатар 1974 жылы Prix Goncourt сыйлығының қысқа қатарына енгізілген Chagrins d'amour атты романмен де романның әдеби стилін бұзды. Ол және кез келген жариялаушы салық инспекторларының қудалауына ұшырады. Оның пәтері де өртке өрттелді. 1991 жылы L'Idiot international француз газеттерінің бірі болды, ол шығанаққа қатысуға қарсы болды. Жан Эдерн Халлиер оқиғаларды жариялау үшін Иракқа барды. Бұған дейін ол Салман Рушдидің "Сатаникалық аяттар" (1988) атты кітабын жариялап, оның бір данасын Париждегі Иран елшілігіне жеке өзі тапсырған болатын.