Кіріспе

1969 жылы жарық көрген Джордж Макдональд Фрейзердің "Флэшмен" романы. Бұл Флэшмен романдарының біріншісі.

Сюжетке кіріспе

Бұл кітапта Том Браунның "Мектеп күндері" романындағы Флэшменнің кейінгі мансабы баяндалады. Кітаптың басында Флэшмен қағаздары 1965 жылы Лестерширдің Эшби қаласында үй жиһаздарын сату кезінде табылғанын түсіндіретін ойдан шығарылған жазба жазылған. Бұл қағаздар Томас Хьюз романындағы қаскүнем Гарри Пейджет Флэшманға қатысты, ол Виктория дәуірінің белгілі әскери батыры (Фрейзердің ойдан шығарылған Англиясында) болады. Бұл құжаттар 1900-1905 жылдар аралығында жазылған. Бұл мақалалардың кейіннен жарық көруі, оның ішінде Flashman алғашқы бөлім болып табылады, (қисық) кейіпкердің қоғамдық бейнесін оның өмірінің аморальдық және қорқынышты қорқынышты ретінде қарама-қарсы көрсетеді. Флэшмен өзінің атымен аталатын кейіпкерінің Регбиден шығарылуы туралы өз есебімен басталады және "Афғанстанның Гекторы" ретінде танымал болуымен аяқталады. Онда оның 1839-1842 жылдардағы өмірі, Шотландия, Үндістан және Ауғанстанға саяхаттары баяндалады. Сондай-ақ, онда автордың бірнеше жазбалары бар, олар қағаздардың жай редакторының бет-әлпетімен сипатталған оқиғаларға қосымша тарихи глоссалар береді. Бұл кітаптардағы тарих негізінен дәл; Флэшмен кездесетін көрнекті тұлғалардың көпшілігі шынайы адамдар болған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Флэшманның мас болғандығы үшін регбиден шығарылуы оны британ армиясына қосылуға итермелейді. Ол Лорд Кардиганның қолбасшылығындағы 11-ші жеңіл драгун полкіне қосылады, оған өзінің ең жақсы стилімен қызмет етеді. Бір офицердің сүйіктісімен қарым-қатынас жасағаннан кейін, ол дуэльге шақырылады, бірақ қарсыласына оның қаруына бос заряд беру үшін пистолет зарядтаушысына көп ақша беремін деп уәде бергеннен кейін жеңіп шығады. Ол қарсыласын өлтірмейді, керісінше, отыз метр қашықтықтағы бөтелкені абайсызда атып тастайды, бұл әрекет оған бірден атақ пен Веллингтон герцогының құрметін береді. Ұрысқа себеп болған соң, әскер Флэшманды Шотландияға орналастырады. Ол тоқыма өнеркәсібі Моррисонның отбасында тұрады және көп ұзамай қыздарының бірі Элспетті пайдаланып қалады. Қатаң некеден кейін Флэшмен өзінің дәрежесінен төмен некеге тұрғандықтан Гусарлардан бас тартуы керек. Оған тағы бір мүмкіндік беріледі, ол - Үндістанда атын шығару. Үндістанда өзінің тілдік және ат үстіндегі шеберлігін көрсетіп, Флэшмен генерал-майор Уильям Джордж Кит Элфинстонның штабына тағайындалады, ол сол кездегі Британ империясының ең нашар шекарасында, Ауғанстанда гарнизонға қолбасшылық етеді. Келгеннен кейін оған түрлі дипломатиялық тапсырмалар беріледі, осылайша ол қазіргі Ауғанстанның саяси жағдайы, жергілікті мәдениет және тіл туралы білімін арттырады. Дипломатиялық миссияның бірінде Флэшмен қорқынышты Гүл Шахтың жауы болады және Гүл оны өлтіру үшін жіберген өлтірушілерді өлтіргені үшін жалған несие алады: шын мәнінде ол қорқып қашуға тырысты, ал оның серігі оны өлтірушілерден қорғай отырып, батыл соғысты және қайтыс болды. Осы арада Кабулда британдық жоғары лауазымды басшылар мен дипломаттар елдегі жағдайдың нашарлап бара жатқанын білмейді немесе оны қабылдағысы келмейді. Өз кезегінде, Флэшман елдегі әртүрлі тапсырмалар кезінде жағдайдың нашарлауын дәл бақылайды: оның есептері жалпы алғанда ескерілмейді. Ол Кабулға ағылшындық саяси қызметкерлердің бірі сэр Александр Бернстің үйіне шабуыл жасаған топты байқау үшін оралған. Бернс, оның ағасы және оның қызметкерлері көшеде өлтіріледі, ал британдық армия Кабулдың сыртындағы лагерінде қалып, ештеңе істемейді. Флэшмен қайтадан шатасудың ортасында қашып кетуге тырысады, бірақ Гүл Шах оны тұтқындап, азаптайды, тек құтқарып, кейін екіжүзді Ауғанстан көшбасшысы Акбар Ханның дипломатиялық елшісі ретінде пайдаланылады. Бұл ертегі Флэшменнің алдағы оқиғаларына, соның ішінде 1842 жылы Кабулдан апатты шегіну мен Бірінші ағылшын-афған соғысындағы Джеллалабад шайқасына жол ашады. Ол тұтқындалып, азапқа ұшырап, өлімнен бірнеше рет құтылып, мүмкіндігінше өз міндетін жасырып, жалтарып жүрсе де, ол оны батылдықпен бағындырады.

Тарихи кейіпкерлер

Томас Хьюз "Том Браунның оқу күндері" кітабының авторы. Томас Арнольд - Регби мектебінің директоры. Лорд Кардиган Флэшменнің алғашқы қолбасшысы, оны "күлкілі, қорқынышты, кекшіл, сүйкімді және өте қауіпті" және "күркіп қалу үшін тым ақымақ" деп сипаттады. Капитан Джон Рейнольдс Лорд Кардиганмен "Қара бөтелке ісі" деген тақырыпта әңгімелеседі. Лорд Окленд Үндістанның генерал-губернаторы. Сэр Роберт Генри Селл Джеллалабад шайқасындағы қолбасшы. Леди Сэйл сэр Роберттің әйелі және әйгілі күннамашы. Паоло Ди Авитабиле Пешавар губернаторы Флэшман "сикхтар мен афғандықтар одан шайтаннан да қорқады" деп айтты. Виллоуби Коттон Кабулдағы бұрынғы әскери командир. Александр Бернс Кабулдағы саяси агент Флэшмен оның өлтірілуіне қатысқан. Генерал Джон Николсон. Колин Маккензи - Ауғанстандағы өте қабілетті британдық офицерлердің бірі. Джордж Бродфут Кабулдағы ағылшындықтардың ең батыл офицерлерінің бірі деп саналады. Уильям Хей Макнагтен Кабулдағы саяси агенттің басшысы Флэшмен оның өлтірілуіне қатысқан. Генерал Эльфинстон Кабул армиясының қолбасшысы, оны Флэшмен "біздің немесе кез келген басқа күннің ең үлкен әскери ақымағы" деп сипаттады. Ақбар хан Кабулдағы көтерілісті басқарды және Флэшменді тұтқынға алды; Флэшмен "адамның жасырын күшінен таң қалды", бірақ "ол бір дәрежеде дэнди болды" деп те айтады. Уильям Нотт (1782 1845), Үндістандағы британдық әскери жетекші. Генри Хавлок - Жалалабадты қоршауда Флэшменмен кездескен әскери офицер. Эдвард Лоу, Эленбороның 1-а Earl Үндістан генерал-губернаторы, оны Флэшман ұзақ уақыт бойы ұзын желмен тапқан. Веллингтон герцогы Флэшмен бірге королеваға барады және оған қол соғады. Виктория патшайым Флэшман оны "көптегенде тоқал, мойнынан төмен әдемі" деп сипаттады. Принц Альберттің "аяқтай сұлу шашы" бар екен. Флэшмен патшайыммен кездескен кезде Томас Бэббингтон Маколей қатысады.

Өмірбаян

Джордж Макдональд Фрейзер - романдар жазушы болуды армандаған журналист. Ол 1950 жылдардың ортасында ешкім жарияламайтын тарихи роман жазды және ол сәттілікке тек комедиялық күйде қол жеткізе алатынын сезінді. 1966 жылы ол Том Браунның "Мектеп күндері" романындағы Гарри Флэшманның романы бойынша роман жазу идеясын ойлап тапты. Кейіннен ол қаламды қағазға түсіруге екі оқиғаның ықпал еткенін айтты: Индонезиядағы жанжал кезінде Борнео мен Малайяға саяхаттап, Азияға және әскери қызметке қызығушылығын оятты және жаңа ғана редактор қызметін атқарған газеттің редакторы қызметін аяқтады, бұл оның журналистикадан шығу шешімі. Ол әйеліне: "Бізді осыдан шығарамын" деді.

Қабылдау

Америкада кітап жарық көрген кезде бірнеше сыншылар оны шындық деп ойлады. Жалпы алғанда, пікірлер оң болды. 1970 жылы кітаптың 200 000 данадан астам данасы сатылды және оның сәттілігі - атап айтқанда фильмге құқықтарды сату - Фрейзерге журналистикадан кетіп, толық уақытты жазушы болуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, ол табыс салығын төлеуден қашу үшін Ман аралына көшіп кетуге мәжбүр болды.

Ұсынылған фильм нұсқасы

Фильмге құқық Боб Букер мен Джордж Фостердің Cinema Organization компаниясына сатылды, ал бастапқы жоспарлар фильмді Ричард Лестердің режиссері болуға шақырды. 1969 жылдың тамызында сценарийді Чарльз Вуд жазатыны және түсірілім келесі жылдың басында басталатыны хабарланды. Лестер кітапқа қатты таңданып, "Британия тарихының ерекше кезеңі болды және бұл өте қызықты тұжырымдама болды. Онда маған әскери қызмет туралы, әскерилер туралы, әскери саясаттың экономикасы туралы көптеген нәрселер түсінікті болды. Сонымен қатар, менде Виктория дәуірінің этикасы мен протестанттық, Джон Фостер Даллес этикасы және олардың бір-бірімен қарым-қатынасы туралы әртүрлі түсініктер болды". Лестер Ауғанстанға қатысу үшін Испанияда орындар іздеп жүрді және кастингті бастамақ болды, бірақ "Юнайтед Артистс" компаниясында менеджерлер ауысып, фильмнің түсірілімі тоқтатылды. Мьюр кейінірек былай деп жазды: "Менің ойымша, өкінішті жеңілісші Джон Альдертон болды. Егер дұрыс актер дұрыс рөлді тауып, бірақ оны өз кінәсі жоқ жоғалтса, бұл Джон болды". Сол кезде британдық кино индустриясы американдық қаржының тартылуынан дағдарысқа ұшыраған болатын. 1970 жылдың наурыз айында жоба тоқтатылды. Лестердің айтуынша, бұл "кино индустриясы өзінен-өзі құлап бастаған кезде болды. Бір түрлі имплозия. Бұл өте қымбат жоба, бір кезеңді фильм, онда 13000 британдық армия қаңтар айында Кабулдан Үндістанға шегінуге мәжбүр болады, оларға ауғандықтар шабуыл жасайды. Бұл - аз ақшаға түсіретін фильм емес, оны дұрыс түсіру өте қымбат фильм болар еді, және менің ойымша, оны дұрыс түсіру керек". 1971 жылдың тамызында Стэнли Бейкер продюсер ретінде тіркелді, Лестер әлі де режиссерлік қызмет атқарады. Алайда фильм түсірілмеді. Лестер Фрейзердің шығармашылығына таңданып, кейіннен авторды "Үш мылтықшы" (1973) фильмінің сценарийін жазуға жалдаған. Бұл Фрейзердің сценарий жазу мансабын бастады және ол Лестермен бірге Флэшмен романынан жасалған (қазіргі күнге дейін) бір фильмде, Royal Flash (1975). Diabolique журналы Flashman кейіпкерді жақсы таныстыруы мүмкін деп мәлімдеді. 2015 жылы Variety 20th Century Fox компаниясы Ридли Скотт пен Питер Черниннің продюсерлік етуімен Flashman романдарының кинобағдарламасын жасап жатқанын хабарлады.