Кіріспе
Бомфиология, сондай-ақ верборум бомбус деп аталады, сөйлеуші тым мақтанатын риторикалық әдіс.
Bomphiologia, also known as verborum bombus, is a rhetorical technique wherein the speaker brags excessively.
Тарих
Верборум бомбус термині он алтыншы ғасырдағы ағылшын риторигі Ричард Шери өзінің 1550 жылғы "Схемалар мен тропалар туралы трактатында" қолданған. Онда Шерри "Verborum bombus" деп айтады, яғни кішкентай және ұсақ заттар үлкен сөздерді құрастырады. Бұған мысал ретінде мақтанатын жанкүйер Терренстің мысалын келтіре аламыз. Шерри римдік драматург Плаут пьесаларындағы Майлз Глориус кейіпкерін атап өтті. Miles gloriosus (мағынасы "қасқауылдайтын сарбаз") - Плауттың пьесасында орнатылған Плауттың кейіпкері. Майлз Глориоз - қорқақ болса да, өткен өмірінің оқиғалары туралы мақтанатын сарбаз. Театрдағы ең танымал "Майлс Глориус" - Шекспирдің "Сэр Джон Фальстафф". Фальстаф - бұл ағылшын патшасының қызметіндегі ескі, семіз ер салт атты, ол қорқақ әрі шайқасқа қарсы болғанына қарамастан, өзінің шайқас тәжірибесін мақтан тұтады. Бір көріністе Фальстафф менің есімім жау үшін соншалықты қорқынышты болмағанын қалаймын дейді. Мен тотықпен өлтірілгенімнен гөрі мәңгілік қозғалыспен ештеңеге айналғаннан гөрі жақсырақ едім (Генри IV, 2-бөлім 1.2.218 221). Бұл жерде Фальстаф өзінің есімі соншалықты қорқынышты болғандықтан, жаулар онымен күресуден аулақ екендігіне өкініп отыр. Бұл Фальстаффтың бомфиологиясы.
Verborum bombus, when small & triflyng thynges are set out wyth great gasyng wordes. Example of this have you in Terrence of the boasting souldiar. Sherry mentions the miles gloriosus character from the plays of the Roman playwright Plautus. The miles gloriosus (meaning "braggart soldier") is a stock character from Plautus established in a play by Plautus. The miles gloriosus was a soldier who, although a coward, bragged excessively about past experiences. The most famous miles gloriosus in theatre is probably Shakespeare's Sir John Falstaff. Falstaff is a fat old knight in the service of the English king who brags about his battle experiences, despite being cowardly and averse to battle. In one scene, Falstaff says
I would to God my name were not so terrible to the enemy as it is. I were better to be eaten to death with a rust than to be scoured to nothing with perpetual motion (Henry IV, Part 2 1.2.218 221). Falstaff here is lamenting the fact that because his name is so terrifying, enemies avoid fighting him. This is obviously bomphiologia on Falstaff's part.
Қолданылуы
Бомфиология комедиялық әсер үшін қолданылуы мүмкін, мысалы жоғарыда көрсетілген гиперболалық жағдайда Фальстаф кейіпкері. Бұл терминнің ирониялық қолданылуы, өйткені Фальстаф - ескі, семіз маскүнем, ол өз айтқанындай жауларды қорқытатын жағдайда емес. Эдгар Аллан По бомфиологияны өзінің стиліне енгізді. Мұның бір мысалы келесі жол екі мысықтар менің бетпе-бет қарама-қарсы отыр, менің мұрнымның қарапайым қарастыру үшін әдепсіз дау-дамайға ұшырады. ("Тыныс жоғалту" 2:159) Бұл сөзді "Екі мысық менің мұрнымды таласты" деп те айтса болар еді. Оның орнына По өзінің баяндаушысының жеке басын толықтыратын стильді нұсқасын ұсынады. Оқырманға бұл оқиғаның абыройлы емес, тым көп айтып беретін адам айтып отырғанын білдіреді.
two cats alighting opposite one another on my visage, betook themselves to indecorous contention for the paltry consideration of my nose. ("Loss of Breath" 2:159)
This could have been simply stated, "Two cats fought over my nose." Instead, Poe presents a more stylized version which fills out the personality of his narrator. It lets the reader know that the story is told by an unreliable narrator who is prone to exaggeration.