Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшадағы солшыл партизандық қозғалыстар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшаға 1939 жылы Польшаға шабуылдан кейін нацистік Германия мен Кеңес Одағы басып кірді және оған қосылды. Соғысқа дейінгі советтер анексиялаған поляк аумақтарында (қазіргі Батыс Украина, Батыс Беларусь, Литва және Беласток облыстары, поляктар "Кресси" деп атайды) алғашқы совет партизандық топтары 1941 жылы, Барбаросса операциясы, немістердің Кеңес Одағына шабуыл жасауынан кейін құрылды. Бұл топтар немістермен соғысты, бірақ поляк партизандарымен де қақтығыстар жиі болды.
Left wing partisan movements in Poland during World War II
Poland was invaded and annexed by Nazi Germany and the Soviet Union in the aftermath of the invasion of Poland in 1939. In the pre war Polish territories annexed by the Soviets (modern day western Ukraine, Western Belarus, Lithuania and Białystok regions, known to Poles as "Kresy") the first Soviet partisan groups were formed in 1941, soon after Operation Barbarossa, the German invasion of the Soviet Union. Those groups fought against the Germans, but conflicts with Polish partisans were also common.
Ертедегі соғыс
Бастапқыда кеңес партизандық топтары негізінен Новогродке (қазіргі Навагрудак), Лида және Вильно (қазіргі Вильнюс) аудандарында Германияның алға басып келе жатқан әскерінен қашып құтылған Қызыл Армия сарбаздарынан құрылды. Жергілікті тұрғындардың қолдауына ие болмаған совет партизан топтары аймақтағы әр түрлі үлкен орман кешендеріне шегініп, неміс артқы және партизанға қарсы бөлімшелерден жасырынды. Сонымен қатар, кеңестерге тиесілі және басқарылатын топтар болды, атап айтқанда Гвардия Лудова, кейіннен Армия Лудоваға айналды, олар көбінесе поляк қарсыласының бөлігі ретінде сипатталса да, шын мәнінде кеңестермен бақыланатын және сол сияқты кеңес партизандарының кеңейтуі ретінде қарастырылуы мүмкін. 1944 жылдың шілде айының соңында (Польшаның көп бөлігін Қызыл Армия басып алған кезде) Армия Лудованың 20 000 - 30 000 мүшесі болды, олардың 5000 -ы Кеңес азаматтары. 1943 жылдың басына дейін кеңес партизандары негізінен жаудың артында тірі қалуға бағытталған, олардың қызметі негізінен неміс күштеріне және полиция бөлімшелеріне қарсы қарулы күрес емес, диверсия және диверсиямен шектелген. Осы алғашқы кезеңде әртүрлі кеңес партизандық топтары жергілікті поляк қарсыластарымен бірлесіп жұмыс істеді. 1939 жылдың күзінде бұл аймақта поляк жер асты көтерілісі құрылды. Польшаның қарсылық көрсетуі нацистік және советтік қарсылық болды; олардың ұстанымы екі державаның да Польшаға басып кіргенін білдірді, ал поляк азаматтары нацистік террордан зардап шеккендей, совет террорынан зардап шекті. Кеңес партизандары неміс әскерлеріне де, жергілікті поляк партизандарына да қарсы ашық қақтығыс бастады. Кеңес партизандары Польша партизандарына, ауылдарға және шағын қалаларға шабуыл жасап, Кеңес Одағы өзіне талап еткен аймақтардағы поляк құрылымдарын әлсіретті. Жергілікті ауылдарда азық-түлікпен қамтамасыз етуді жиі талап ету және Кеңес Одағына адал емес деп саналатын ауылдарға қарсы қатыгез жазалау әрекеттері көптеген өзін-өзі қорғау бөлімшелерін құруға әкелді, олар көбінесе Armia Krajowa қатарына қосылды. Коммунистік үгіт-насихат поляк қарсыластарын "ақ поляктардың тобы" немесе "гестапоның қорғауында болғандар" деп атады. АХГ немістерді жау ретінде қарастырып, оларға қарсы операцияларды жалғастыра берді, ал поляк-неміс бірлескен әскери әрекеттері туралы мәлімет жоқ, ал немістер поляктарды тек совет партизандарына қарсы күресуге итермелеуде сәтсіз болды.
Initially the Soviet partisan groups were formed primarily in the areas of Nowogródek (modern Navahrudak), Lida and Wilno (modern Vilnius) from Red Army soldiers who evaded capture by the advancing German forces. Lacking support from the local population, the Soviet partisan groups retreated to various large forest complexes in the area, where they hid from the German rear and anti partisan units. There were also Soviet affiliated and controlled groups, namely Gwardia Ludowa, later transformed into Armia Ludowa, which while often described as parts of the Polish resistance, were de facto controlled by Soviets, and as such can also be seen as extensions of the Soviet partisans. By the end of July 1944 (when much of Poland had been occupied by the Red Army) Armia Ludowa had some 20,000–30,000 members, 5,000 of them being Soviet nationals. Until early 1943, the Soviet partisans focused primarily on survival deep behind enemy lines, with their activity limited mostly to sabotage and diversion rather than armed struggle against German forces and collaborationist police units. During this early period various Soviet partisan groups also collaborated with the local Polish resistance of ZWZ, later renamed the AK. The Polish underground was established in the area in the fall 1939. Polish resistance was both anti Nazi and anti Soviet; their attitude represented the fact that both powers had invaded Poland, and Polish citizens suffered from Soviet terror just as they did from Nazi terror. Soviet partisans began an open conflict against both the German forces and local Polish partisans. Soviet partisans attacked Polish partisans, villages and small towns in order to weaken the Polish structures in the areas which Soviet Union claimed for itself. Frequent requisitions of food in local villages and brutal reprisal actions against villages considered disloyal to the Soviet Union sparked the creation of numerous self defence units, often joining the ranks of the Armia Krajowa. Communist propaganda called the Polish resistance the "bands of White Poles", or "the protégés of the Gestapo." While the AK treated the Germans as the enemy and continued to conduct operations against them, There are no known joint Polish German military actions, and the Germans were unsuccessful in their attempts to turn the Poles toward fighting exclusively against Soviet partisans.
Азаматтық тұрғындармен қарым-қатынастар
1939 жылға дейінгі кеңестік аумақтардан тыс жерлерде кеңестік партизандар жергілікті тұрғындардан аз қолдау тауып, жиі жаушылыққа ұшырайды, сондықтан олар басқа жерден жабдықтау ала алмай, олжалаумен айналысып, тұрғындарды қорқытты. Кейбір жағдайларда немістер шаруаларға кеңес шабуылдарына қарсы өзін-өзі қорғау бөлімшелерін құруға рұқсат берді, бұл өте ауыр жағдайларда кеңес партизандары мен жергілікті шаруалар арасындағы қатал қақтығыстарға әкеліп соқты, нәтижесінде азаматтық азаматтар қаза тапты, 1944 жылы Польша-Литва шекарасындағы Кониучи қырғында болғандай. Богдан Мусиал кеңес партизандары неміс әскерилері мен полиция нысаналарына қарағанда, аз қиындық туғызатын белорус және поляк өзін-өзі қорғау бөлімшелеріне шабуыл жасауды жөн көретінін айтты. 1943 жылдың аяғында кеңестер поляк буржуазиясына қарсы соғыста маңызды жеңіске қол жеткізді: поляктардың иелігіндегі ірі жер иеліктерінің көпшілігі совет партизандарымен жойылды.
Outside pre 1939 Soviet territories, Soviet partisans encountered little support and often significant hostility from local populations, and so unable to acquire supplies from otherwise, they engaged in plunder and terrorised the inhabitants. In some cases, Germans allowed peasants to form self defense units against Soviet raids, which in extreme cases led to violent clashes between the Soviet partisans and local peasants, resulting in civilian casualties, as was the case with the Koniuchy massacre in Polish Lithuanian borderland in 1944. Bogdan Musial argued that the Soviet partisans preferred to assault the less challenging Belarusian and Polish self defense units rather than German military and police targets. By the end of 1943, the Soviets could claim a significant victory in what they called their war against the bourgeois Poles: most large landed estates owned by the Poles had been destroyed by the Soviet partisans.