Кіріспе

Ланкаширдегі табиғи қорық, Англия. RSPB Leighton Moss – 1964 жылдан бері Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғамның қамқорлығындағы Ланкаширдегі табиғи қорық. Ол Сильвердейл қаласының жанында, Карнфорт тұсында, Морекэмб шығанағының шетінде және Арнсайд пен Сильвердейлдің ерекше табиғи сұлулық аймағында орналасқан. Лейтон Мосс Англияның солтүстік-батысындағы ең ірі қамыс шалбасы аумағын қамтиды. Бұл – ерекше ғылыми маңызы бар аудан, ерекше қорғалатын аймақ және маңызды құс аймағы. RSPB Морекэмб шығанағының үлкен бөлігін де қорғайды, онда тұзды батпақтар авосет сияқты құстарға қоректену және көбею ортасын қамтамасыз етеді.

Тарих

1822 жылы бұл батпақ Ланкастер жиһаз өндіруші Роберт Гиллоудың немересі Ричард Гиллоудың меншігіне өтті. Гиллоу бу технологиясын пайдаланып, батпақты ауыл шаруашылығы үшін кептірді. Топырағы жақсы сапалы болғанымен, 1918 жылы жер қайта суға батты, себебі көмір бағасы қымбат болғанда дренаж жүргізу экономикалық тұрғыдан тиімсіз болып көрінді. Бұл аймақ үйрек атуға пайдаланылды. RSPB алғаш рет 1964 жылы батпақты жалға алды, кейін 1974 жылы оны Leighton Hall иелігінен сатып алды. Қоныс 1965 жылы тек рұқсат алу арқылы ғана келушілерге ашылды, алғашқы жылы 375 келушіні қабылдады. Жерге ие болғанына қарамастан, ату құқықтары 1984 жылға дейін Leighton Hall иелігінде болды, содан кейін RSPB-ге сатылды. Тоғыз метрлік Skytower табиғат қорығының кең көрінісін ұсынады.

Өсімдіктер мен жануарлар дүниесі

Бұл жер ащы су құсы, батпақ бүркіті және сақалды тиіннің көбейіп өсетін ортасымен әйгілі. 2021 жылы бұл жерде алты дауыс беретін еркек ащы су құсы тіркелді. Көктемде қорықта ерекше дыбыс естіледі, еркек ащы су құстары жұптасу үшін "шыны аяқтан сүт ішетіндегі дыбысқа" ұқсас дыбыс шығарады. Басқа да жиі кездесетін құстарға батпақ тиіні, су қасқыржолы және көптеген жабайы үйректер, мысалы, қара басты үйрек және еуразиялық шағала жатады. Қызыл бұғы және сусарлар да қорықта кездеседі. Бұл жер авокадоның көбейіп өсетін колониясымен де танымал, 2012 жылы 40 балапан ұшып кеткені тіркелді. Жағалауға жақын орналасқандықтан, қорық сирек кездесетін түрлерді тартады, мысалы, балықшыл бүркіт, еуразиялық қасық тұмсық, қара шағала және кішкентай шаяндар жиі тіркеледі. Бұл жерде кездесетін сирек құстарға қызыл аяқты сұңқар, қызғылт тұзбас, Каспий шағаласы, үлкен қамыс құсы және Савидің құсы жатады, ал соңғы кезде сирек кездесетіндерге американдық үйрек, үлкен сұр торғай, жасыл қанатты шағала және еуропалық бал арасы бүркіті кіреді (2019 ж.).

Менеджмент

Қамыстың кең алқаптары құрғап қалмауы және жағалаудан тұзды судың енуіне жол бермеу үшін басқарылады. Экологиялық процестерді бақылауға қарамастан, қамысқұс популяциясы (дауыс шығару арқылы есептелген) 1990 және 2000 жылдары азайды. Соңғы жылдары жүргізілген белсенді ортаны басқару шараларының нәтижесінде қамысқұс саны тұрақты түрде артып келеді. 2015 жылы қамыс алқаптарына айтарлықтай зиян келтіретін қызыл бұғыларды шектеулі түрде қыру жоспарына қатысты пікір қақтығысы туды.

БАҚ қызығушылығы

2013 жылы Лейтон Мосс Би-Би-Си-дің "Autumnwatch" бағдарламасын қабылдады. Бағдарлама 2014 жылы қайта оралды.

Ашылу уақыты

Қорық және келушілер орталығы жыл бойы (Рождество күнінен басқа) күн сайын сағат 9-дан күн батқанға дейін, ал келушілер орталығы сағат 9.30-дан 17.00-ге дейін (қараша-қаңтар айларында 16.30-ға дейін) жұмыс істейді. РСПБ мүшелері үшін кіру тегін, ал қоғамдық көлікпен, велосипедпен немесе жаяу келгендерге бағасы жартысына төмендетілген. Сильвердейл теміржол станциясы жақын жерде, бірнеше минуттық жерде орналасқан. Қорық Морекэмб шығанағының айналасында салынатын велосипед жолының жоспарында көзделген.