Кіріспе

Жарыс философиясы латын америкасының этно-растық бірегейлігі үшін термин Испанша la Raza ('халық' немесе 'қоғамдастық'; сөзбе-сөз аударма: 'жарыс' тарихи түрде Испан империясынан шыққан этностық немесе нәсілдік бірлік ретінде қарастырылады және Американың испан отарлауы кезінде Американың жергілікті тұрғындарымен нәсілдік араласу процесі. Бұл термин Латын Америкасында 20 ғасырдың басында кеңінен қолданылмаған, бірақ 1968 жылдан бастап Чиканизм және Біріккен шаруа қожалықтары ұйымында қайта анықталды және қайта қалпына келтірілді. Бұл термин аралас нәсілге арналған терминология Хосе Васкончелостың "La Raza Cosmica" сөзін сілтеме ретінде пайда болды, бірақ бұл контекстте қолданылмайды немесе "La Raza Cosmica" идеологиясымен байланысты емес Мексикалық америкалықтар, Америка Құрама Штаттарындағы жергілікті құқық қозғалыстары мен белсенділер.

Тарих

Ла раса термині 1858 жылы жергілікті Калифорния газеттерінде қолданыла бастады. Мысалы, El Clamor Publico californios Америка латын және латын Америкасы (Латын Америкасы) туралы жазды және жаңадан аталып отырған Латын Америкасының ла расасына мүшелік ету үшін қысқартылған термин ретінде lang es деп атады. Día de la Raza (қазір жиі, бірақ әрқашан емес, үлкен әріппен R) қысқартылған атауы 1939 жылы, бұл мейрам күні Сарагосада Virgen del Pilar (Сырықтың біздің ханым) ерекше құлшылықпен бірге атап өтілді. Чилидің сыртқы істер министрінің орынбасары Герман Вергара Доносо "мерекенің терең мәні - бұл Расаға құрмет көрсету мен Бастықтың біздің ханымға деген құлшыныстың тығыз байланысы, яғни Америка мен Испания арасындағы әрқашан кеңінен союздың символы" деп түсіндірді. Франсиско Франко "Хайме де Андраде" деген атпен 1942 жылы "Раза" фильміне айналған роман жазды. Ол идеалданған "испандық ұлттық қасиеттерді" атап өтеді және испандық раса испаноланың осы қолданылуын нақты испандық католик мұрасына қатысты деп көрсетеді. 1940 жылы Мехико қаласында Монументо а ла Раза ашылды. Мексикадағы Ла-Раза метро станциясы 1978 жылы ашылды. Чикано (адамша Chicana) термині де 20 ғасырдың басында мексикалықтарды белгілеу ретінде пайда болды. 1960-1970 жылдары термин Чикано қозғалысымен байланысты мексикалық американдықтардың жеке саясаты белсенділігімен байланысты болды. Кейін Америка Құрама Штаттарында ла-Раза және чикано терминдері тығыз байланысты болды. Америка Құрама Штаттарында латын тілінен шыққан әртүрлі топтар әлі күнге дейін осы терминді қолданады. Раза Юнида партиясы 1970-ші жылдары мексикалық америкалықтардың нәсілдік сәйкестік саясатын білдіретін саяси партия ретінде белсенді болды. Ла-Разаның ұлттық кеңесі 1968 жылы құрылды (оның атауы 2017 жылы UnidosUS болып өзгертілді). Ла Раза 1968 жылы Элизер Риско редакциялаған Чикано қауымдастығының газетінің атауы болды. Риско "LA Thirteen" тобының бірі болды, олар Лос-Анджелестегі Браун Пауэр қозғалысының көшбасшылары ретінде танылған саяси белсенділер болатын. Рауль Руис Лос-Анджелестегі Калифорния мемлекеттік университетінің студенті болған кезде "Ла Раза" ұжымына қосылды. Сол кездегі басқа қоғамдық газеттер "Inside Eastside" және "Chicano Student Movement" болды. Руис қозғалыстың басты журналисі, ақырында "Ла Разаның" редакторы болды. Ол оңтүстік Калифорниядағы Чикано қозғалысының ең ықпалды басылымына айналды. Басылымдар бос орынды толтырды: бұған дейін бұрғылт күш қозғалысы мен оның қызметі туралы бұқаралық ақпарат құралдарында ешқандай ақпарат болған жоқ. Қозғалыстың баспа басылымдары - Браун Пауэр қозғалысының партия мүшелерін Лос-Анджелес аймағында болып жатқан оқиғалар туралы хабардар ететін жалғыз форумы. Негізгі бұқаралық ақпарат құралдарының қамтылмауы қозғалысты және оның іс-әрекеттерін үнсіз қалдыруға ықпал етті, қара күш қозғалысынан айырмашылығы; соңғысы әлдеқайда көп ақпарат алды, бұл қозғалыстың өз хабарын таратудағы және қозғалысын дамытудағы табысына ықпал етті.