Латын Америкасының Африка текті халықтары

Кіріспе

Сахара асты Африкадан шыққан латын американдықтары
Африкадан тараған, испан-латындық мұраға ие және Америка Құрама Штаттарында тұратын немесе сол жерде туған адамдар.

Афро-латындықтар немесе қара латындықтар (кейде Afro Latinos) – толық немесе басым бөлігі Сахара асты Африкадан шыққан латын американдықтары. «Афро-латындық» термині Латын Америкасында академиялық ортадан тыс кеңінен қолданылмайды. Көбінесе афро-латындықтар қара (lang es немесе moreno; negro немесе preto;) деп аталады және олардың көп бөлігі бар елдерде жалпы латындық демографияның бір бөлігі ретінде қарастырылады. Африкалық текті латын американдықтарын «афро-» префиксімен, мысалы, афро-бразилиялық, афро-кубалық немесе афро-гаитилік деп те атауға болады. Афро-латындықтар туралы статистиканың дұрыстығы күмәнді, әсіресе егер ол санақтардан алынған болса, онда адамдар өздерін қалай атау керектігін өзі шешеді, себебі әртүрлі елдерде африкалық тектің ұғымына қатысты түрлі көзқарастар бар. Афро-латындықтар африкалық диаспораның көп бөлігін құрайды.

Тарих

XV және XVI ғасырларда Африка тегінен шыққан көптеген адамдарды Испания мен Португалия Америкаға әкелді, ал кейбіреулері зерттеушілер тобының құрамында келді. Соңғылардың көрнекті мысалы – Мексикаға бидайды әкелген қара конкистадор Хуан Гарридо. Педро Алонсо Нино, дәстүрлі түрде Африка тегінен шыққан көптеген Жаңа әлем зерттеушілерінің алғашқысы саналады, ол 1492 жылғы Колумб экспедициясында кеме жүргізуші болды. Батыс Африкадан келгендер негізінен Атлантикалық құл саудасы арқылы Латын Америкасына ауыл шаруашылығы, үй шаруашылығы, еңбекші жұмыстар мен кен өндіруге келді. Олар сондай-ақ карта жасау және зерттеу (мысалы, Эстеванико) және тіпті жаулау (мысалы, Хуан Валиенте) ісінде де жұмыс істеді. Кариб теңізі мен Оңтүстік Америкаға Америкаға келген африкалықтардың 95 пайызы келді, ал Солтүстік Америкаға бар болғаны 5 пайызы жетті. Өз дамыған мәдениеті бар афро-латын американдықтарын белгілейтін дәстүрлі терминдерге гарифуна (Никарагуа, Гондурас, Гватемала және Белизде), кафузо (Бразилияда) және Анд таулары мен Орталық Америкадағы замбо жатады. Марабу – Гаити тегінен шыққан термин, ол көп нәсілді Гаитиліктерді білдіреді. Бұл африкалық мәдениеттердің испан, португал, француз және Латын Америкасының жергілікті мәдениеттерімен қосылуы көптеген ерекше тілдерді (мысалы, Паленкеро, Гарифуна және креол), діндерді (мысалы, Кандомбле, Сантерия және Воду), музыканы (мысалы, компа, сальса, Бачата, Пунта, Пало-де-Майо, Пленна, самба, меренге, кумбия), жауынгерлік өнерді (капоэйра) және биді (румба, меренге) тудырды. 2015 жылғы мәлімет бойынша, Мексика мен Чили Латын Америкасының конституцияларында афро-латын американдық халқын ресми түрде мойындамаған жалғыз елдері болып табылады. Бұл Бразилия және Колумбия сияқты африкалық тегінен шыққан халқының конституциялық құқықтарын белгілеген елдермен қарама-қайшы. 2022 жылдың мамыр айында Принстон университетінің Латын Америкасындағы этникалық және нәсілдік зерттеулер жобасы (PERLA) Латын Америкасында шамамен 130 миллион адамның африкалық тегінен шыққандығын бағалады.

In the 15th and 16th centuries, many people of African origin were brought to the Americas by the Spanish and Portuguese, while some arrived as part of exploratory groups. A notable example of the latter was the black conquistador Juan Garrido, who introduced wheat to Mexico. Pedro Alonso Niño, traditionally considered the first of many New World explorers of African descent, was a navigator in the 1492 Columbus expedition. Those who were directly from West Africa mostly arrived in Latin America as part of the Atlantic slave trade, as agricultural, domestic, and menial laborers and as mineworkers. They were also employed in mapping and exploration (for example, Estevanico) and were even involved in conquest (for example, Juan Valiente.) The Caribbean and South America received 95 percent of the Africans arriving in the Americas with only 5 percent going to Northern America. Traditional terms for Afro–Latin Americans with their own developed culture include garífuna (in Nicaragua, Honduras, Guatemala, and Belize), cafuzo (in Brazil) and zambo in the Andes and Central America. Marabou is a term of Haitian origin denoting a Haitian of multiracial ethnicity. The mix of these African cultures with the Spanish, Portuguese, French, and indigenous cultures of Latin America has produced many unique forms of language (e. g., Palenquero, Garífuna, and Creole), religions (e. g., Candomblé, Santería, and Vodou), music (e. g., kompa, salsa, Bachata, Punta, Palo de Mayo, plena, samba, merengue, cumbia) martial arts (capoeira) and dance (rumba, merengue). As of 2015, Mexico and Chile are the only two Latin American countries yet to formally recognize their Afro–Latin American population in their constitutions. This is in contrast to countries like Brazil and Colombia that lay out the constitutional rights of their African descendant population. In May 2022, the Project on Ethnicity and Race in Latin America (PERLA) at Princeton University estimated that about 130 million people in Latin America are of African descent.

Растық және этникалық айырмашылықтар

Латын Америкасында африкалық тегіне қатысты қолданылатын терминдерге мулато (африкалық-европалық қоспа), замбо/чино (үнді-африкалық қоспа) және пардо (африкалық-үнді-европалық қоспа) жатады. Метизо термині барлық жағдайларда, Венесуэладан басқа, үнді-европалық қоспаны білдіреді, ал Венесуэлада ол "пардо" терминінің орнына қолданылады. Метизаж термині этностардың араласуын немесе бірігуін білдіреді, бұл процесс әдет-ғұрып немесе саяси шешім арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Латын Америкасында мұндай араласу барлық этникалық топтар мен мәдениеттер арасында кеңінен орын алды, бірақ көбінесе еуропалық ерлер мен үнді және африкалық әйелдер қатысты.

БАҚ-тағы өкілдік

Афро-латын американдықтарының медиада көрінуі шектеулі; сыншылар Латын Америкасы БАҚ-тарын африкалық, үнді және көп нәсілді халықтарды елемей, көбінесе сары және көк/жасыл көзді ақ латын американдықтарын артық көрсетуде айыптайды, себебі олар кейбір метистік белгілері бар типтік оңтүстік еуропалықтардың ерекшеліктерін бөліседі, бұл ерекшеліктер танымал теленовелаларда жиі кездесетін ерекше сыртқы келбетті жасауға мүмкіндік береді. 2022 жылдың мамырында Pew Research орталығы жүргізген сауалнамаға сәйкес, АҚШ-тағы афро-латиндер полиция тарапынан әділетсіз тоқтатылғаны туралы басқа латын американдық ересектерге қарағанда 3 есе көп хабарлаған, сұхбаттасқан афро-латиндердің шамамен жартысына өз елдеріне қайту туралы айтылған, ал үштен біріне қарапайым есімдер қойылған. Олардың 149 493-і африкалық текті. Дәстүрлі түрде Аргентинадағы қара нәсілділердің саны 19 ғасырдың басынан бастап маңызды емес деңгейге дейін төмендегені айтылады. Көптегендер қара нәсілділердің саны Еуропаның нәсілдік біртекті елдеріндей болу үшін Аргентинадағы қара нәсілділердің санын азайтуға бағытталған жүйелі күш-жігердің нәтижесінде азайды деп санайды. Алайда, 2006 жылы Аргентинаның екі ауданында сахаралық Африкадан шыққан ата-бабалар туралы білімді анықтау мақсатында пилоттық санақ жүргізілді, нәтижесінде халықтың 5%-ы қара африкалық тегі бар екенін білдірді, ал тағы 20%-ы мүмкін деп ойлады, бірақ нақты емес еді. 1960 жылы Аргентина халқының өсуінің жартысынан астамын еуропалық көші-қон құрағанын ескере отырып, кейбір зерттеушілер төмендеудің орнына, афроаргентиналықтардың және олардың мәдени тамырларының «көрінбей қалуына» әкелген қабаттасу процесі болғанын айтады.

Боливия

Боливияда африкалық ұрпақтар халықтың шамамен 1% құрайды. Олар испан отарлау дәуірінде әкелінді және көпшілігі Юнгас аймағында тұрады. 1544 жылы испан конкистадорлары қазіргі Потоси қаласының орнында күміс кенін тапты, ол Cerro Rico тауының етегінде орналасқан. Олар жергілікті халықты кенде жұмыс істеуге құл қыла бастады. Бірақ кенде жұмыс істейтін жергілікті халықтың денсаулығы нашарлағандықтан, испандықтар сахаралық Африкадан құлдарды әкеліп, кенде жұмыс істеуге мәжбүрледі. Боливияға құлдар 16 ғасырдың басынан бері кенде жұмыс істеу үшін әкеліне бастады. Потосиде 17 ғасырда 30 000 африкалық кенде жұмыс істеу үшін әкелінді, бұл қаланың жалпы халқының 200 000-ға жуық болуына себеп болды. Боливияда құлдардың бағасы Испанияның басқа колонияларына қарағанда жоғары болды, олардың құны 800 песоға дейін жететін. Бұл оларды Испания империясының жағалау аймағындағы құл сату порттарынан сатып алуға және Картахена, Монтевидео, Буэнос-Айрес сияқты қалалардан Боливияға қашықтан жеткізуге байланысты болды.

Бразилия

Бразилияның 190 миллион халқының шамамен 7%-ы санақ бойынша қара нәсілділер ретінде тіркелді, ал көптеген бразилиялықтардың тегінде африкалық қанаты бар. Бразилияда құлдықты жою үшін ұзақ және күрделі күрес болды, және ол Латын Америкасы елдерінің арасында соңғы болып осы мәселені шешті. 1850 жылы, құлдықты жоюға жасалған алғашқы ресми әрекеттерден кейін екі онжылдық өткен соң, шетелден жаңа құлдар әкелуге тыйым салынды (бірақ 1855 жылға дейін заңсыз жолмен қара африкалық құлдардың келуі тоқтаған жоқ). 1864 жылы Бразилия құлдықты жойды, ал 1871 жылдың 28 қыркүйегінде Бразилия Конгресі Рио-Бранконың еркін туу туралы заңын бекітті, ол сол күнден бастап туған құлдардың балаларын шартты түрде босатуға мүмкіндік берді. 1887 жылы әскери шенеуніктер өз әскерлеріне қашқан құлдарды ұстауға бұйрық беруден бас тартты, ал 1888 жылы Сенат толық және шексіз бостандық беретін заңды қабылдады. Бұл заң, Lei Áurea (Алтын заң) деп аталды, 1888 жылдың 13 мамырында император Педро II-нің қызы, Бразилияның императорлық ханшайымы Изабелла қол қойды. "Прето" және "пардо" – Бразилия География және Статистика институты қолданатын бес этникалық категорияның екеуі, сондай-ақ "бланко" ("ақ"), "амарело" ("сары", Шығыс Азия) және "индигена" (үндістер) категориялары да бар. 2010 жылы Бразилия халқының 7,6%-ы, шамамен 15 миллион адам, өзін "прето" деп санады, ал 43%-ы (86 миллион) – "пардо" деп атады. Бразилиялықтардың тері мен шаштың түсіне, сондай-ақ нәсіл (raça) ұғымымен байланысты басқа да белгілеріне негізделген күрделі жіктеу жүйесі бар. Бразилияға әкелінген африкалықтар екі негізгі топқа жатты: Батыс Африка және Банту халықтары. Батыс африкалықтардың көп бөлігі йоруба халқынан шыққан, олар "наго" деп белгілі болды. Бұл атау йоруба тілдес халықты кемсітетін дагомеялықтардың терминінен алынған. Дагомеялықтар көптеген йорубаларды құлға айналдырып, сатты, олардың көпшілігі Ойодан шыққан. Йорубадан тараған құлдар Кандомбле діни дәстүрімен тығыз байланысты. Басқа құлдар фон және оларға жақын этностық топтардан келді. Банту халықтарының көпшілігі қазіргі Ангола және Конгодан әкелінді, олардың көпшілігі баконго немесе амбунду этностарына жатты. Банту құлдары Зимбабве мен Мозамбик жағалауындағы шона патшалықтарынан да әкелінді. Олар Рио-де-Жанейро, Минас-Жерайс және Бразилияның Солтүстік-Шығысына көптеп жіберілді. 1994 жылы жүргізілген биологиялық зерттеу Чили халқының 64%-ы еуропалық және 35%-ы үнді халқынан шыққан екенін анықтады. Candela жобасының соңғы зерттеуі Чилидің генетикалық құрамының 52%-ы еуропалық, 44%-ы үнді халқынан (америкалықтардан) және 4%-ы Африкадан келгенін көрсетті, бұл Чилиді негізінен метис ел етеді, ал халықтың жартысында африкалық тектің іздері бар. Бразилия университеті Американың бірнеше елінде жүргізген тағы бір генетикалық зерттеу Чилидің генетикалық құрамы ұқсас екенін көрсетті, оның еуропалық үлесі 51,6%, үнді халқының үлесі 42,1% және африкалық үлесі 6,3% құрайды. 2015 жылы тағы бір зерттеуде генетикалық құрамның 57% еуропалық, 38% үнді және 2,5% африкалық екені анықталды.

Around 7% of Brazil's 190 million people reported to the census as Black, and many more Brazilians have some degree of African descent. Brazil experienced a long internal struggle over abolition of slavery and was the last Latin American country to do so. In 1850 it finally banned the importation of new slaves from overseas, after two decades since the first official attempts to outlaw the human traffic (in spite of illegal parties of Black African slaves that kept arriving until 1855). In 1864 Brazil emancipated the slaves, and on 28 September 1871, the Brazilian Congress approved the Rio Branco Law of Free Birth, which conditionally freed the children of slaves born from that day on. In 1887 army officers refused to order their troops to hunt runaway slaves, and in 1888 the Senate passed a law establishing immediate, unqualified emancipation. This law, known as Lei Áurea (Golden Law) was sanctioned by the regent Isabel, Princess Imperial of Brazil, daughter of the emperor Pedro II on 13 May 1888. Preto and pardo are among five ethnic categories used by the Brazilian Institute of Geography and Statistics, along with branco ("white"), amarelo ("yellow", East Asian), and indígena (Native American). In 2010, 7.6% of the Brazilian population, some 15 million people, identified as preto, while 43% (86 million) identified as pardo. Brazilians have a complex classification system based on the prominence of skin and hair pigmentation, as well as other features associated with the concept of race (raça). The Africans brought to Brazil belonged to two major groups: the West African and the Bantu people. The West Africans mostly belong to the Yoruba people, who became known as the "nagô". The word derives from ànàgó, a derogatory term used by the Dahomey to refer to Yoruba speaking people. The Dahomey enslaved and sold large numbers of Yoruba, largely of Oyo heritage. Slaves descended from the Yoruba are strongly associated with the Candomblé religious tradition. Other slaves belonged to the Fon people and other neighboring ethnic groups. Bantu people were mostly brought from present day Angola and the Congo, most belonging to the Bakongo or Ambundu ethnic groups. Bantu slaves were also taken from the Shona kingdoms of Zimbabwe and coastal Mozambique. They were sent in large scale to Rio de Janeiro, Minas Gerais, and Northeastern Brazil. In 1994, a biological study determined that the Chilean composition was 64% European and 35% Amerindian. The recent study in the Candela Project establishes that the genetic composition of Chile is 52% of European origin, with 44% of the genome coming from Native Americans (Amerindians), and 4% coming from Africa, making Chile a primarily mestizo country with traces of African descent present in half of the population. Another genetic study conducted by the University of Brasilia in several American countries shows a similar genetic composition for Chile, with a European contribution of 51.6%, an Amerindian contribution of 42.1%, and an African contribution of 6.3%. In 2015 another study established genetic composition in 57% European, 38% Native American, and 2.5% African.

Колумбия

Ұлттық статистика басқармасының (DANE) болжамына сәйкес, афроколумбиялықтар халықтың 9,34% құрайды, яғни шамамен 4,7 миллион адам. Олардың көпшілігі Кариб теңізінің солтүстік-батыс жағалауында және Тынық мұхит жағалауында, Шоко сияқты департаменттерде шоғырланған, бірақ олардың қысымды бөлігі Кали, Картахена, Барранкилья және Сан-Андрес аралдарында да кездеседі. Шамамен 4,4 миллион афроколумбиялық ақ және үнді колумбиялықтарымен нәсілдік қарым-қатынастар нәтижесінде өздерінің африкалық тегін белсенді түрде мойындайды. Олар тарихи түрде жоғары деңгейдегі үкіметтік лауазымдардан шеттетілген. Тынық мұхит жағалауындағы олардың көптен бері қалыптасқан елді мекендерінің көпшілігі дамымаған күйде қалып отыр. Колумбияның жалғасып жатқан ішкі қақтығысында афроколумбиялықтар зорлық-зомбылықтың немесе қоныс аударудың құрбандары болып табылады, сонымен қатар FARC және AUC сияқты қарулы топтардың қатарында да кездеседі. Афроколумбиялықтар Колумбия мәдениетінің дамуына үлес қосты. Мысалы, Колумбияның Cumbia сияқты музыка жанрлары африкалық текті немесе африкалық ықпалға ие. Фаустино Асприлла, Фредди Ринкон немесе Мария Изабел Уррутия сияқты кейбір афроколумбиялықтар спортта жетістікке жеткен. Сан-Базилио-де-Паленке Колумбиядағы көптеген африкалық дәстүрлерді сақтап қалған ауыл. 2005 жылы ЮНЕСКО оны адамзаттың ауызша және материалдық емес мұрасының шедеврлері деп жариялады. Паленке тұрғындары әлі де Паленкеро тілінде сөйлейді, ол испандық-африкалық креол тілі болып табылады.

Эквадор

2006 жылы Эквадорда 13 547 510 адам тұрды. CIA World Factbook-тың соңғы мәліметтеріне сәйкес, Эквадордағы этникалық топтардың құрамына метистер (үндістер мен ақтардың араласуынан туғандар; 71,9%), Монтубио (7,4%), үндістер (7%), ақтар (6,1%), афроэквадорлықтар (4,3%), мулаттар (1,9%) және қаралар (1%) кіреді. Афроэквадорлық мәдениеті Эквадордың солтүстік-батыс жағалау аймағында кең таралған, оның көп бөлігі (70%) Эсмеральдас провинциясында және Имбабура провинциясындағы Чота аңғарында шоғырланған. Олар Эквадордың ең ірі екі қаласы – Кито мен Гуаякильде де кездеседі. Эквадордан тыс жерлерде ең танымал мәдени ықпал – маримба музыкасының ерекше түрі. Чота аңғарынан шыққан Бомба (Эквадор) музыкасы, Эсмеральдадағы маримбадан мүлдем өзгеше.

Парагвай

Қара парагвайлықтар 16 ғасырдан бастап Парагвайға әкелінген, құлдыққа түскен Батыс Африкалықтардың ұрпақтары болып табылады. Олар елде маңызды рөл атқарды және 1785 жылы халықтың 11 пайызын құрады. Көптеген афропарагвайлықтар Арегуа, Эмбоскада және Гуарамбе сияқты қалаларда қоғамдастықтар құрды. Олардың көпшілігі испан үкімдігі кезінде бостандыққа қол жеткізді. Астана Асунсьонда Фернандо-де-ла-Мора муниципалитетінде 300 афропарагвайлық отбасынан тұратын қауым бар.

Уругвай

2009 жылы American Journal of Human Biology журналында жарияланған ДНК зерттеуі Уругвайдың генетикалық құрамы негізінен еуропалық екенін көрсетті, ал түпкілікті американдықтардың тегі бірден 20 пайызға дейін, ал Сахарадан оңтүстік Африкалықтардың тегі "аудандарға байланысты 7-ден 15 пайызға дейін" құрады. Уругвайдың құрылуында құл африкалықтар мен олардың ұрпақтары маңызды рөл атқарды. 18-шы ғасырдың соңында Монтевидео құлдардың ірі түсу портына айналды, олардың көпшілігі Африкадағы португалдық колониялардан Жаңа Дүниедегі испандық колонияларға, Перу мен Боливияның кен орындарына және Уругвайдың жерлеріне әкелінді. 19-шы ғасырда, Уругвай Испаниядан тәуелсіздік үшін күрескенде, уругвайлық ұлттық батыр Хосе Артигас отарлаушыларға қарсы қара тері әскерлердің элиталық бөлімін басқарды. Оның сенімді кеңесшілерінің бірі Хоакин Лензина, Ансина деп белгілі болған, босатылған құл, ол командирінің ерліктері туралы музыкалық мадақтарды жазып, афро-уругвайлықтар тарапынан ұлттың танылмаған әкесі ретінде құрметтеледі.

Венесуэла

Қара венесуэлалықтар көбінесе 17-19 ғасырларда кофе және какао плантацияларында жұмыс істеу үшін Венесуэлаға әкелінген құл африкалықтардың ұрпақтары болып табылады. Көптеген қара венесуэлалықтар Солтүстік-орталық аймақта, Барловенто, Солтүстік Яракуй, Карабобо және Арагуа штаттарының, сондай-ақ Шығыс Варгас штатының жағалау қалаларында, сонымен қатар Оңтүстік Маракайбо көлі (Зулия штаты) және Анд тауларының Солтүстік Мерида штатындағы бірнеше қалалар мен ауылдарда тұрады. Олар өз дәстүрлері мен мәдениетін, әсіресе музыка арқылы сақтап келеді. Венесуэла – этникалық құрамы өте алуан түрлі ел, сондықтан олардың этникалық-растық тегін нақты анықтау және/немесе ажырату қиын. 2001 жылы Венесуэла ғылыми зерттеулер институты (Instituto Venezolano de Investigaciones Científicas, IVIC) жүргізген генетикалық әртүрлілік жөніндегі зерттеуде халық колониялық касталардың тарихи үлгілерімен салыстырылды. Ұлттық статистика институты (INE) жүргізген соңғы халық санағы бойынша, ел халқының 2,8%-ы өзін афро-туысты деп атайды, бұл жалпы саны 181 157 адамды құрайды, яғни африкалық нәсілдік ерекшеліктері бар венесуэлалықтардың саны осыған тең. Дегенмен, көптеген венесуэлалықтар Сахарадан оңтүстік Африкадан шыққан тектің иегерлері, тіпті олар өзін ақ нәсілді деп санаса да. Афровенесуэлалықтар спортта ерекше көзге түседі. Көптеген афровенесуэлалықтар Бейсболдың жоғары лигасы және басқа да спорт түрлерінде өнер көрсетеді, мысалы, бұрынғы НБА/Хьюстон Рокетс командасының шабуылшысы Карл Эррера. Алайда, олардың көпшілігі өзін афровенесуэлалық деп емес, латиноамерикандық, испаниялық немесе жай ғана венесуэлалық деп сипаттайды. Афровенесуэлалықтар өнерде де, әсіресе музыкада да ерекше көзге түседі; мысалы: Магдалена Санчес, Оскар Д’Леон, Морелла Муньос, Аллан Филлипс, Педро Юсташе, Франк Квинтеро және тағы да басқалар. 1998 жылғы «Мисс Венесуэла» Каролина Индриаго, 2006 жылғы «Мисс Венесуэла Юниверс» Жицзад Винья және 2006 жылғы «Мисс Венесуэла Уорлд» Сюзан Карризо – мулаттар.

Орталық Америка

Орталық Американың афро-латындық америкалықтары Кариб теңізі жағалауынан шыққан. Белиз, Гватемала, Гондурас және Никарагуа елдерінің халқы гарифуна, афро-кариб және/немесе метис, сондай-ақ мискито тегінен. Коста-Рика және Панама халқының көп бөлігі афро-кариб тегінен. Көптеген афро-кариб аралдарының тұрғындары Панама каналын салуға көмектесу үшін Панамаға, ал Гватемалаға, Гондурасқа, Никарагуаға және Коста-Рикаға банан және қант қамысы плантацияларында жұмыс істеу үшін келді.

Белиз

Белиз мәдениеті африкалық, еуропалық және майя мәдениеттерінің қоспасы, бірақ халықтың бар болғаны 21% африкалық текті деп есептеледі. Африкалық текті негізгі қауым – Кайо ауданынан Белиз ауданына және Кариб теңізіндегі Стэнн-Крик ауданына (Дангрига) шоғырланған креолдар мен гарифуналар. Кариб теңізі жағалауында орналасқан Белиз қаласы – Белиздің Батыс Африка мәдениетінің орталығы, оның халқы қара африкалықтардың, майя және еуропалықтардың аралас ұрпақтарынан тұрады.

Коста-Рика

Халықтың шамамен 8% африкалық текті немесе мулаттар (еуропалық және африкалықтың араласуынан туған) болып табылады, олар афро-костарикандықтар деп аталады және бүкіл елге тараған 390,000-нан астам адамды құрайды. Бұл 19 ғасырдағы афро-ямайкалық иммигрант жұмысшылардың ұрпақтары, қазір ағылшын тілінде сөйлейді. Жергілікті халықтың саны шамамен 2,5% құрайды. Гуанакасте провинциясында халықтың маңызды бөлігі жергілікті американдықтар, африкалықтар және испандықтардың араласуынан тараған. Көптеген афро-костарикандықтар Лимон провинциясында және Орталық аңғарда шоғырланған.

Сальвадор

Сальвадорда халықтың бар болғаны 0,13% өзін қара нәсілді деп жатқызады. Сальвадорға шамамен 10 000 африкалық құл әкелінді. Африкалықтар әкелінген белгілі бір аймақтарда афро-метистер пайда болды. Сальвадорда ағылшын Антилдерінен (Батыс Үндістаннан) келген, гарифуна және мискито халқы жоқ, бұл көбінесе 1930 жылдары африкалықтардың елге иммиграциясына тыйым салған заңдардың салдарынан болды; бұл заңдар 1980 жылдары жойылды.

Гватемала

2018 жылғы санақ бойынша Гватемала халқының 0,3% өзінің африкалық тегін мойындайды. Африкалық мұраның негізгі қауымдастығы – Гарифуна, олар Ливингстон және Пуэрто-Барриос қалаларында шоғырланған. Қалғандары Пуэрто-Барриос және Моралес қалаларында тұратын афро-кариб және мулаттар. Бұл жерлердің барлығы Кариб теңізінің жағалауында орналасқан Изабал департаментіне жатады. Жұмыссыздық пен мүмкіндіктердің жетіспеуіне байланысты Гватемаладан көптеген гарифуналар Белиз және АҚШ-қа көшіп кетті. Сондай-ақ, африкалық текті көптеген адамдар елдің әртүрлі аймақтарында қоныстанған, бірақ ең танымалдары – Аматитлан, Сан-Херонимо және Ютиапа, бірақ олардың көпшілігі оны мойындамайды, себебі осы аймақтарда мәдениет жоғалып барады. Сан-Херонимодағы (Альта-Вера-Пас) ауызша тарих бойынша, еуропалықтар басып кірмес бұрын Африкадан құлдарды тасымалдаған кеме Гватемала жағалауында сүзіліп кеткен. Кеме жағаға шағылысып, құлдар босатылып, құл иелері қаза тапқан. Ауызша тарихқа сәйкес, "Алтын Верапаз" – "Жоғары Шын Бейбітшілік" деген атауды испандықтар берген, олар дін арқылы (крест арқылы), қанды қырғын арқылы емес, африкалық және майя халқын бағындырған. Себебі африкалықтар мен майялар бірігіп испандықтардың қаруын жеңген. Африкалықтар мен майялар Гарифуналар пайда болғанға дейін жағалауда араласып өмір сүрген. Испандықтар дін арқылы аймақты бағындырғаннан кейін көптеген африкалықтар Верапазға келді, бұл үлкен қант плантацияларын құруға алып келді, оларға көптеген жұмысшылар қажет болды, және өкінішке орай, құлдар да қажет болды. Колониялық дәуірде Африкадан Гватемалаға әкелінген құлдардың көпшілігі мақта, қант құмы, темекі және кофе плантацияларында жұмыс істеді. Көпшілігі еуропалық конкистадорлармен құл ретінде және қызметшілер ретінде әкелінді. Гватемаладағы құлдықтың басты себебі – Гватемаланың Тынық мұхиты мен Кариб теңізінің жағалауында орналасқан үлкен қант плантациялары мен хасиендалар болды. Ол кезде құлдық ұзаққа созылмады, және барлық құлдар мен қызметшілер босатылды. Олар елдің әртүрлі аймақтарына, негізінен Гватемаланың солтүстігіне, оңтүстігіне және шығысына тарады. Содан кейін бұл босатылған құлдар еуропалықтармен, жергілікті халықпен және африкалық емес креолдармен (Criollos) араласты. Ұлттық халықтық аспап – маримба Африкадан шыққан, және оны Гватемала мен Орталық Американың қалған бөліктеріне колониялық дәуірде африкалық құлдар әкелген. Онда ойналатын мелодиялар формасы мен стилі бойынша Американың түпкілікті халқының, Батыс Африканың және Еуропаның ықпалын көрсетеді.

According to the 2018 census, 0.3% of the Guatemalan population identifies as having African ancestry. The main community of African heritage is the Garifuna, concentrated in Livingston and Puerto Barrios. The rest are Afro Caribbean and mulattoes who live in Puerto Barrios and Morales. All these places belong to the Izabal department, located on the Caribbean coast. Because of unemployment and lack of opportunities, many Garifuna from Guatemala have left the country and moved to Belize and the United States. Also many people of African descent are located in different regions of the country, but most notable are in Amatitlán, San Jerónimo, and Jutiapa, although most of them may not recognize it because the loss of culture in these places. Based on oral local history in San Jeronimo of Alta Vera Paz, it is told that a ship carrying enslaved people from Africa broke on the shores of Guatemala prior to the European invasion. The ship had broken on the shores and the enslaved people became free people with the enslavers dead. The oral history continues to claim that the name Alta Verapaz – the land of " High True Peace" was given to that territory by the Spaniards after conquering the people of African and Mayan descent through religion – the cross – and not the sword as in other parts of Guatemala. The reason is Africans and Mayans had joined forces and defeated the Spanish Sword. Africans and Mayans have also intermarried tracing back generations prior to the Garifuna along the Coast. Many more Africans joined VeraPaz once the Spaniards conquered the area through religion, bringing about large sugar cane plantations that required more laborers, and unfortunately enslaved peoples. Many of the slaves brought from Africa during colonial times came to Guatemala to work on cotton, sugar cane, tobacco, and coffee plantations. Most were brought as slaves and also servants by European conquistadors. The main reason for slavery in Guatemala was because of the large sugar cane plantations and haciendas located on Guatemala's Pacific and Caribbean coasts. Slavery didn't last too long during those times and all slaves and servants brought were later freed. They spread to different locations, primarily Guatemala's north, south and east. It is said that these freed slaves later mixed with Europeans, Native Indigenous, and Creoles (Criollos) of non African descent. The national folk instrument, the marimba, has its origins in Africa and was brought to Guatemala and the rest of Central America by African slaves during colonial times. The melodies played on it show Native American, West African and European influences in both form and style.

Гондурас

Генри Гейтс былай дейді: "Гондураста африкалық текті адамдардың саны 100 000-нан 320 000-ға дейін (1994 жылы 5,8 миллион халқының 1,8 - 5,8 пайызы) әртүрлі бағаланады". Егер қаралықты қандық құрамы бойынша анықтаса, онда қара адамдар Гондурасқа отарлау кезеңінің басында келген. Педро де Альварадоға Гондурасты 1536 жылы жаулап алуға көмектескен жалдамалы әскерлердің бірі – қара құл болған, ол бостандық алу үшін жалданып жұмыс істеген. Альварадо 1534 жылы Гватемаладан Гондурастың батысындағы алтын кен орындарында жұмыс істеу үшін өз құлдарын жіберді. Гондурасқа алғашқы қара құлдар 1547 жылы епископ Кристобаль де Педрасаға Гондурасқа 300 құл әкелуге рұхсат беру арқылы жіберілді. Гондурас Орталық Америкада африкалық текті адамдардың саны бойынша ең жоғары көрсеткішті мемлекет, онда гарифуна, мискито, мулаттар және африкалықтар елдің 30 пайызын құрайды. Гондураста өзін қара деп атайтын халықтың көп бөлігі Батыс Үндістан (Антиль аралдарынан шыққан), Ямайка, Гаити және басқа Кариб аралдарынан келісімшарт бойынша жұмыс істеуге әкелінген еңбекшілердің ұрпақтары немесе гарифуна (немесе Қара Карибтер) текті адамдар. Олардың африкалық тегі бар және 1797 жылы Англияға қарсы көтерілістен кейін Сент-Винсент аралынан Роатанға қуылған. Содан кейін олар Кариб теңізінің жағалауындағы Белиз, Гондурас және Никарагуаға қарай жылжыды. Бүгінде Гондураста гарифуналардың ірі қоныстары бар, олардың ішінде Трухильо, Ла-Сейба және Триунфо-де-ла-Крус қалалары бар. Гарифуналар Гондурасқа 1797 жылы келгенімен, олар Гондурастың жеті ресми танылған аборигендік тобының бірі болып саналады. Солтүстік жағалаудағы құлдар мискито индейлерімен араласып, "замбо мискито" деп аталатын топты құрды. Кейбір мискитолар өзін таза аборигендік халық деп санайды және осы африкалық тегінен бас тартады. Алайда олар өзін метис деп емес, метис ретінде таныстырады. Бей аралдарындағы қара креолдар бүгінде метистер мен қара нәсілділерден және ағылшын тілінде сөйлейтін протестанттар ретінде мәдени ерекшеліктерінен айырмашылығымен ерекшеленетін этникалық топ ретінде қарастырылады. Осы топты зерттеуге қатысты этнографиялық зерттеулер жүргізілмеген. Осы жағдайлардың салдарынан көптеген гондурастар өзінің африкалық тегін мойындамайды, бұл санақта бүгінгі күнге дейін көрініс береді. "Қаралар ұлттық символ ретінде қиындық тудырды, өйткені сол кезде олар заманауилықты да, жергіліктілікті де білдірмейтін болды, ал Африкадан алыстауы Америкада Колумбтан бұрынғы өркениеттің жарқын символы ретінде пайдалануға мүмкіндік бермейді. Сондықтан Латын Америкасы мемлекеттері көбінесе "Индо-испандық" метизажға ие болады, онда үндістер ұлттың тамыры ретінде басымдыққа ие болады, ал қара нәсілділерді азайтуға немесе толығымен жоюға тырысады".

According to Henry Gates: "Estimates of people of African descent in Honduras vary widely, from 100,000 to 320,000 (1.8 to 5.8 percent of the country's 5.8 million people in 1994)." If one uses the blood quantum definition of blackness, then blacks came to Honduras early in the colonial period. One of the mercenaries who aided Pedro de Alvarado in his conquest of Honduras in 1536 was a black slave working as a mercenary to earn his freedom. Alvarado sent his own slaves from Guatemala to work the placer gold deposits in western Honduras as early as 1534. The earliest black slaves consigned to Honduras were part of a license granted to the Bishop Cristóbal de Pedraza in 1547 to bring 300 slaves into Honduras. Honduras has the highest African ancestry in Central America from the Garifuna, Miskitos, Mulattoes, and Africans which make 30% of the country. The self identifying black population in Honduras is mostly of West Indian (Antillean origin), descendants of indentured laborers brought from Jamaica, Haiti, and other Caribbean Islands or of Garifuna (or Black Caribs) origin, a people of Black African ancestry who were expelled from the island of Saint Vincent after an uprising against the English and in 1797 and were exiled to Roatan. From there they made their way along the Caribbean coast of Belize, mainland Honduras and Nicaragua. Large Garifuna settlements in Honduras today include Trujillo, La Ceiba, and Triunfo de la Cruz. Even though they only came to Honduras in 1797, the Garifuna are one of the seven officially recognized indigenous groups in Honduras. Slaves on the north coast mixed with the Miskito Indians, forming a group referred to as the Zambo Miskito. Some Miskito consider themselves to be purely indigenous, denying this Black African heritage. They do not, however, identify as such but rather as mestizo. The Black Creoles of the Bay Islands are today distinguished as an ethnic group for their racial difference from the mestizos and blacks, and their cultural difference as English speaking Protestants. There has been practically
no ethnographic research conducted with this population. All these circumstances led to a denial by many Hondurans of their Black African heritage which reflects in the census even to this day. "Blacks were more problematic as national symbols because at the time they were neither seen to represent modernity nor autochthony, and their history of dislocation from Africa means they have no great pre Columbian civilization in the Americas to call upon as symbols of a glorious past. Thus Latin American states often end up with a primarily "Indo Hispanic" mestizaje where the Indian is privileged as the roots of the nation and blackness is either minimized or completely erased."

Никарагуа

Никарагуа халқының шамамен 9 пайызы африкалықтарды құрайды және олар негізінен елдің сирек қоныстанған Кариб теңізі жағалауында тұрады. Афро-никарагуандықтар RAAN және RAAS автономиялық аймақтарында кездеседі. Африкалықтардың көп бөлігі Батыс Үндістан (Антиль аралдары) шығулы, олар негізінен Ямайкадан және басқа Кариб аралдарынан британдық протекторат кезінде жұмыс істеу үшін әкелінген еңбекшілердің ұрпақтары. Сонымен қатар, кариб, ангола, конго және аравак тайпаларының араласуынан пайда болған, Гарифуна халқы да аз санда кездеседі. Гарифуналар Ориноко, Ла-Фе және Маршалл-Пойнт қауымдастықтарында, Лагуна-де-Перлас көлі маңында қоныстанған. Бес негізгі этникалық топ бар: Англо-Кариб елдерінен шыққан креолдар, олардың көпшілігі әлі де Никарагуа ағылшын креол тілінде сөйлейді, испандық құлдар мен Орталық Американың жергілікті халқының ұрпақтары, олар мискито және/немесе Мискито жағалауы креол тілінде сөйлейді, Сент-Винсенттен қуылған замболардың (карибтер, аравактар және кеме апатына ұшыраған марондар) ұрпақтары – гарифуналар, гарифуна тілінде сөйлейді, Мискито тайпасының бір бөлігі – Рама Кай замболары, Рама Кай креол тілінде сөйлейді, және испандықтар құлдыққа түсіргендердің ұрпақтары.

Панама

Панамадағы афроамерикандықтар Батыс Африкадан әкелінген құлдардың ұрпақтары, сондай-ақ 1900 жылдардың басында Панама каналын салуға келген Кариб аралдарынан шыққан қара нәсілділердің ұрпақтары. Афроколониалдар – испано-американдықтар тобы, ал Антильянолар – Батыс Һиндстаннан шыққандар. Белгілі афропанамалықтардың қатарында боксшы Эусебио Педроза бар.

Куба

2001 жылғы ұлттық халық санағында сауалнама өткізілген 11,2 миллион кубалықтың 1,1 миллионы өзін қара деп атаса, 5,8 миллионы «мулат», «метизо», «джавао» немесе «моро» деп санайды. Көптеген кубалықтар өз тегін нақты африкалық этностық топтар мен аймақтарға, әсіресе йоруба, конго және игбо тайпаларына, сондай-ақ арара, карабали, мандинго, фула және басқаларына жатқызады. Бұған қарай, Кариб теңізі елдерінен, мысалы Гаити мен Ямайкадан келген шағын азшылық топтары да бар. 2014 жылғы аутосомдық зерттеу нәтижесінде Куба халқының генетикалық құрамы 72% еуропалық, 20% африкалық және 8% үндістерден тұратыны анықталды. Ең танымал афрокубалықтардың қатарында жазушылар Николас Гийлен, Гастон Бакеро және Нэнси Морежон; музыканттар Селия Круз және Бенни Море, сондай-ақ «Буэна Виста әлеуметтік клубынан» Компай Сегундо, Рубен Гонсалес, Орландо «Качаито» Лопес, Омара Портуондо және Ибрагим Феррер; джаз орындаушылары Марио Бауза, Монго Сантамария, Чучо Вальдес, Гонсало Рубалькаба, Анга Диас, X Альфонсо, Пабло Миланес; Бебо Вальдес, Израиль «Качао» Лопес, Орест Лопес, Ричард Эгуес, Дамасо Перес Прадо, Кристина Милиан және Тата Гуинс; саясаткерлер Хуан Альмеида және Эстебан Лазо бар.

Доминикан Республикасы

Соңғы деректерге сәйкес, Доминикан халқының 11 пайызы қара нәсілді, 16 пайызы ақ нәсілді және 73 пайызы ақ еуропалық, қара африкалық және америкалық түпкі халықтардың араласуынан туған. Басқа дереккөздер де ұқсас сандарды келтіреді, бірақ ешқандай нақты зерттеуді атамайды. Кейбір бағалаулар бойынша, Доминикан халқының 90 пайызы қара және мулаттардан, ал 10 пайызы ақтардан тұрады. Кейбір афроцентристік сарапшылар мен нәсіл/этникалық зерттеушілер аралас нәсілді доминикандықтарды "қара" деп мойындауға құлшынбауы үшін қатты сынға алды. Бұл адамдар өз тегіндегі кез келген нәсілге басымдық бермейді және оларды бір ғана нәсілге жатқызуға наразылық білдіреді. Доминикан мәдениеті – тайнолық америкалық, испандық еуропалық және Батыс Африкалық тектің қосындысы. Доминикан дәстүрлерінде тайнолық ықпал болғанымен, еуропалық және Батыс Африкалық ықпал ең айқын байқалады. Афро-доминикандықтарды аралдың барлық жерінде кездестіруге болады, бірақ олар елдің оңтүстік-батысында, оңтүстігінде, шығысында және солтүстігінде көпшілікті құрайды. Эль-Сибаода еуропалық, аралас және африкалық текті адамдарды табуға болады. Көптеген афро-доминикандықтар Орталық Африканың Конго аймағындағы банту тайпаларынан (Ангола, Конго Демократиялық Республикасы және Конго Республикасы), сондай-ақ Батыс Ганадағы га халқынан шыққан. Белгілі доминикандықтардың арасында физикалық ерекшеліктері толық немесе басым қара африкалық текті көрсететіндерге бачата әншісі Антони Сантос, бейсболшы Сэмми Соса, сальса әншісі Хосе Альберто "Эль Канарио" және баскетболшы Ал Хорфорд жатады. Дегенмен, олардың тегінің қара африкалық екенін анықтауға сенімді әдіс жоқ. Испания Санто-Домингода, Испан империясының басқа аймақтарындағыдай, нәсілдік қабаттану жүйесін енгізді.

Гваделупа

Гваделупаның халқы 405 739 адамды құрайды (2013 жылғы 1 қаңтардағы бағанама бойынша); халықтың 80% африкалық және африка-еуропалық текті араластың ұрпақтары, бұл оның әртүрлілігін көрсетеді. Олардың Батыс Африкадан келген ата-бабалары 17 және 18 ғасырларда Биафра шығанағынан, Батыс-Орталық Африкадан және Гвинея жағалауынан қант плантацияларында жұмыс істеу үшін әкелінді. Арал тұрғындарының арасында және тіпті бірнеше жылдан бері аралда тұратын иммигранттардың арасында кеңінен қолданылатын жергілікті тіл – француз тіліне негізделген Антильдік креол тілі. Француз тілі, ресми тіл ретінде, аралда ең көп қолданылатын және естілетін тіл болып табылады. Гваделупалықтар ресми ортада француз тіліне көшеді, себебі ол олардың туған және ана тілі.

Гаити

Гаити халқының саны 9,9 миллион адамды құрайды, оның 80 пайызы африка текті, ал 15-20 пайызы мулаттар мен ақ нәсілділерден тұрады. Гаитиде құлдық испан және француз отарлаушылары тарапынан орнатылған. Гаитиліктердің көп бөлігі африка текті халықпен бірге өмір сүрген таино немесе карибтердің ұрпақтары болып табылады. Гаити – африкалық-латын ұлты, оның мәдениетіне, тіліне, музыкасына және дініне африкалық үлес зор, сонымен қатар француз және таино мәдениеттерінің қосылысымен, испандық элементтерімен байланысты. Бұл байланыс тағам, өнер, музыка, халық діні және басқа да салты-дәстүрлерге қатысты және олармен шектелмейді. Қазіргі Гаити қоғамында араб салты-дәстүрлері де кездеседі.

Мартиника

Францияның теңізден тыс аймағы Мартиниканың халқы 390 371 (2012 жылдың 1 қаңтарындағы шамамен есеп); халықтың 80% африкалық және африкалық-еуропалық-үнділік қоспасынан тұрады, бұл оның әртүрлілігін көрсетеді. Олардың Батыс Африкадан келген ата-бабалары 17-ші және 18-ші ғасырларда Биафра шығанағынан, Батыс-Орталық Африкадан және Гвинея жағалауынан қант плантацияларында жұмыс істеу үшін әкелінді. Пуэрто-Риконың Маягуэс қаласындағы университеті жүргізген митохондриялық ДНК (мтДНК) зерттеуі, пуэрто-рикалықтардың 61%-ы аналық желісі бойынша үндістерге, 26,4%-ы Батыс немесе Орталық Африкаға, ал 12,6%-ы еуропалықтарға жататынын көрсетті. Ал Y-хромосомалық зерттеулер пуэрто-рикалықтардың әкелік желісінің шамамен 75%-ы еуропалық, 20%-ы африкалық және 5%-дан аз үндістерге жататынын анықтады. Осы кезеңде Пуэрто-Рикода Regla del Sacar немесе Gracias al Sacar сияқты заңдар болды, олар африкалық тегі бар адамды, соңғы төрт буынның біреуінің ақ тегі екенін дәлелдесе, заңды түрде ақ деп тануға мүмкіндік берді. Сондықтан, еуропалық тегі бар африкалықтар АҚШ-тағы «бір тамшы ережесінен» өзгеше, «ақтар» деп саналды. Бұл сыншылар пуэрто-рикалықтардың көпшілігі этникалық тұрғыдан аралас екенін, бірақ олардың осылай танылу қажеті жоқ деп санайды. Олардың пікірінше, пуэрто-рикалықтар өздерін африкалық, үнді және еуропалық текті деп есептейді және ата-аналарының сыртқы түрі басқа ұлттан болса ғана «аралас» деп атайды. Сондай-ақ, Пуэрто-Рико АҚШ басқаруы кезінде «ағарту» процесіне ұшырағанын атап өту керек. 20-шы ғасырдың басындағы халық санағында 1910 және 1920 жылдар арасында «қара» және «ақ» пуэрто-рикалықтардың санында (екі жағдайда да тері түсіне қатысты қате жіктелімдер) үлкен айырмашылық тіркелді. «Қара» термині бір санақтан екінші санаққа (он жыл ішінде) кенеттен жоғала бастады, бұл қайта анықталудың салдары болуы мүмкін. Мүмкін, мәдениеттегі «қара» элементі де АҚШ-та «ақ» деп танылса ғана экономикалық және әлеуметтік жағдайы жақсарады деген кең таралған идеяға байланысты жоғалып бара жатқан шығар. Испан билігі кезінде де Пуэрто-Рикодағы этникалық топтар туралы қате ақпараттар болды, онда үндістер (тайно) «жойылған» деп тіркелді. Биологиялық ғылымдар олардың тарихын қайта жазды. Бұл тайпалар ерікті саяхатшылар емес, бірақ содан бері барлық басқа тайпалар сияқты Пуэрто-Рико халқының құрамына сіңіп кетті, ал тайно тегі – оларды байланыстыратын ортақ нысан. Пуэрто-Рикода африкалық тегі бар көптеген адамдар жағалау аймақтарында, әсіресе аралдың солтүстік-шығысында, дәстүрлі түрде қант плантацияларымен байланысты жерлерде шоғырланған. Бұл афро-пуэрто-рикалықтар халықтың айтарлықтай бөлігін құрайды, әсіресе Сан-Хуан, Лоиза, Каролина, Патильяс, Канованас, Маунабо, Рио-Гранде, Кулебра, Лукильо, Катано, Сейба, Юнкос, Фахардо және Гуаяма қалаларында. Африкалық тегі бар және Африкадан шыққан пуэрто-рикалықтар бүкіл аралда кездеседі, бірақ олар өздерін американдық «қара» тұжырымымен байланыстырмауы мүмкін. UPR-дің Маягуэсте ұсынған ДНК дәлелдеріне сәйкес, аралдың орталық тауларында да көптеген африкалық қандық желілер тіркелді, бірақ сол кездегі испандық тарих кітаптарында бұл жазылмаған. Нәтижесінде, тайно қандық желілері жағалау қалаларында пайда бола бастады. Осының бәрі құлдықтан қашқан африкалықтардың құл иелерінен қашу үшін тауларға қашқандарын, ал кейбір тайнолар негізгі тамақ көзі – балыққа жақын болғандарын көрсетеді. Пуэрто-Риконың музыка жанрлары – бомба және плена Батыс Африка және Кариб теңізінен шыққан; олар мерекелер мен фестивальдер кезінде биленіп орындалады. Пуэрто-Риконың африкалық тегі бар көптеген адамдары Батыс және Орталық Африкадан құлдыққа түскен Конго, Йоруба, Игбо және Фон тайпаларының ұрпақтары. 1873 жылы құлдық жойылғаннан кейін және 1898 жылғы испан-американ соғысынан кейін көптеген афроамерикандықтар да көшіп келіп, Пуэрто-Рикода қоныстанды. Ең танымал афро-латын америкалықтарының үш өкілі – пуэрто-рикалық боксшы Феликс «Тито» Тринидад, Даңқ залының бейсболшысы Роберто Клементе және «Нью-Йорк Янкис» командасының ойыншысы және джаз гитарисі Берни Уильямс Фигероа.

The population of Martinique, an overseas region of France, is 390,371 (1 January 2012 est. ); 80% of the population has African and African white Indian mixture which emphasizes its diversity. Their West African ancestors were imported from the Bight of Biafra, West Central Africa and the Guinean Coast for sugar cane plantation labor during the 17th and 18th centuries. An island wide mitochondrial DNA (mtDNA) study conducted by the University of Puerto Rico at Mayagüez revealed that 61% of Puerto Ricans have maternal Native American ancestry, 26.4% have maternal West or Central African ancestry, and 12.6% have maternal European ancestry. On the other hand, the Y chromosome evidence showed Puerto Ricans' patrilineage to be approximately 75% European, 20% African, and less than 5% indigenous. An interesting anecdote to consider was that during this whole period, Puerto Rico had laws like the Regla del Sacar or Gracias al Sacar by which a person of African ancestry could be considered legally white so long as they could prove that at least one person per generation in the last four generations had also been legally white descent. Therefore, people of African ancestry with known European lineage were classified as "whites", the opposite of the "one drop rule" in the United States. These critics maintain that a majority of Puerto Ricans are ethnically mixed, but do not feel the need to identify as such. They argue, furthermore, that Puerto Ricans tend to assume that they are of African, Native American, and European ancestry and only identify themselves as "mixed" if parents visibly "appear" to be of some other ethnicity. It should also be noted that Puerto Rico underwent a "whitening" process while under U. S. rule. The census takers at the turn of the 20th Century recorded a huge disparity in the number of "black" and "white" Puerto Ricans (both, erroneous skin classifications) between the 1910 and 1920 censuses. The term "black" suddenly began to disappear from one census to another (within 10 years' time), possibly due to redefinition. It also appears that the "black" element within the culture was simply disappearing possibly due to the popular idea that in the U. S. one could only advance economically and socially if one were to pass for "white". Misinformation of ethnic populations within Puerto Rico also existed under Spanish rule, when the Native American (Taino) populations were recorded as being "extinct". Biological science has now rewritten their history books. These tribes were not voluntary travelers, but have since blended into the mainstream Puerto Rican population (as all the others have been) with Taino ancestry being the common thread that binds. Many persons of African descent in Puerto Rico are found along coastal areas, especially in the northeast of the island, areas traditionally associated with sugar cane plantations. These Afro Puerto Ricans make up a significant percentage of the population especially in the cities and towns of San Juan, Loiza, Carolina, Patillas, Canóvanas, Maunabo, Río Grande, Culebra, Luquillo, Cataño, Ceiba, Juncos, Fajardo, and Guayama. African ancestry, and Puerto Ricans of notable African descent are found throughout the island, although they might not regularly associate themselves with an American concept of blackness. Due to the DNA evidence that is being presented by UPR at Mayaguez, many African bloodlines have also been recorded in the central mountains of the island, though not written in the Spanish history books of the time. Consequently, Taino bloodlines have begun appearing in the coastal towns. All of this suggests that escaped enslaved Africans ran off to the mountains to escape the slaveowners, while some Tainos remained close to their main staple food, fish. The Puerto Rican musical genres of bomba and plena are of West African and Caribbean origin, respectively; they are danced to during parties and West African derived festivals. Most Puerto Ricans who have African ancestry are descendants of enslaved Congo, Yoruba, Igbo and Fon from West and Central Africa. After the abolition of slavery in 1873 and the Spanish–American War of 1898, a number of African Americans have also migrated and settled in Puerto Rico. Three of the most famous Afro–Latin Americans are Puerto Rican Boxer Felix "Tito" Trinidad, Hall of Fame baseball player Roberto Clemente and Bernie Williams Figueroa Jr., New York Yankees outfielder and jazz guitarist.

Мексика

Қазіргі афро-мексикалықтардың басым көпшілігі Мексиканың оңтүстік-орталық және оңтүстік аймағында тұрады; отарлық кезеңде солтүстікке көшіп келгендер жалпы халыққа сіңірілді. Афро-мексикалықтар туралы бірнеше факті: Мексиканың екінші президенті, афро-мексикалық Висенте Герреро 1821 жылы президенттік қызметінің қысқа мерзімінде құлдықты жою және барлық құлдарды босату туралы ресми жарлық шығарды. Ол сонымен қатар "раса" санатын жою мақсатымен ресми санақты өзгертуге тырысты. 2015 жылы Encuesto Intercensal алғаш рет расаны қарастырды, нәтижесінде мексикалықтардың 1,2% өзін афро-мексикалық деп атады. Олардың жартысынан астамы өзін жергілікті тұрғындар деп санады. Гаспар Янга 1609 жылы Америкада алғашқы еркін африкалық поселенісін құрды. Испаниядан келген Солтүстік Африкалық мавр Эстебан эль Негро (Стивен Черный) Cabeza de Vaca-мен бірге аңызға айналған Сибола қаласын іздеді. Веракрус, Кампече, Пануко және Акапулько африкалық құлдардың кіруіне арналған негізгі портер болды. Бұрын африкалықтар мен үндістердің араласу нәтижесінде туған балаларды jarocho (жабайы шошқа), chino немесе lobo (қарышқыр) деп атаған. Бүгінде jarocho термині Веракрус штатының барлық тұрғындарына қатысты қолданылады, олардың тегіне қарамастан. 2020 жылғы (INEGI санағы) мәліметтері бойынша, ел халқының саны қазір 2,43% құрайды.