Кіріспе

1930 жылдардың соңынан 1960 жылдардың басына дейінгі анти-ассимиляциялық чикано қарсы мәдениеті, мексикалық-американдық субмәдениеті.

Пачуколар – 1930 жылдардың соңында Техас штатының Эль-Пасо қаласында пайда болған қарсы мәдениеттің еркек өкілдері. Пачуколар зоот костюмдері, джамп блюз, джаз және свинг музыкасы, кало деп аталатын ерекше диалект және аңгло-американдық қоғамға ассимиляцияланып сіңуді қабылдамау арқылы өзін-өзі нығайтумен байланысты. Пачуко қарсы мәдениеті 1940 жылдары, әсіресе Лос-Анджелесте, чикано жігіттері мен ерлер арасында қарсылықтың символы ретінде гүлденді. Ол пачука деп аталатын әйелдерге тарады, олар тәртіпсіз, еркектік және америкалық емес деп есептелді. Кейбір пачуколар күшті әлеуметтік қарсылық көзқарасын қабылдады, ақ/аңгло-американдық қоғамда бұзық деп саналатын мінез-құлықтарға, мысалы, марихуана шегу, бандалық қызмет және қарбалас түнгі өмірге қатысты. Олар 1980 жылдары чикано жастары арасында пайда болған холо субмәдениетінің алдағысы болды. Пачуколар Эль-Пасода (Техас штаты) пайда болды, олардың тамыры Пачукада (Идальго, Мексика) болуы мүмкін, онда ерлер арасында кең киімдер танымал болды. Кейіннен ол Оңтүстік-Батысқа, Лос-Анджелеске тарады, онда одан әрі дамыды. Калифорния мен Техастың шекаралық аймақтарында 1940 жылдары пачукизм деп аталатын ерекше жастар мәдениеті қалыптасты, ол чиканизміне ықпал етті. Лос-Анджелесте чикано зоот-суиттері өздерінің мәдени ерекшеліктерін дамытты, "шаштарын үлкен помпадорлармен жасап, тігілген костюмдерге "көшелеп" киінді. Олар кало тілінде сөйледі, өз тілдері, жартылай ағылшын, жартылай испан ырғақтарының салқын дживы. Зоот-суиттер тәжірибесінен төмендетілген машиналар мен мәдениет, киім, музыка, тег атаулары және қайтадан, өздерінің граффити тілі пайда болды". Октавио Паз сияқты мексикалық сыншылар пачуконы "тіл, дін, әдет-ғұрып, сенім сияқты барлық мұрасын жоғалтқан" адам деп айыптады. Жауап ретінде чиканолар Пазды қатты сынға алды және пачуконың аңгло-американдық мәдени гегемонияға қарсы тұруын бейнелейтін оппозициялық ұстанымын қабылдады. Чиканолар үшін пачуко көтерілісшіл қарсылық пен керемет артықшылықтың "стильді күші" арқылы өзін-өзі нығайту мен бейімділікке қол жеткізді.

Этимология

"Пачуко" сөзінің шығу тегі белгісіз, бірақ бір теория оны кейде "Чуко қаласы" немесе "Эль Чуко" деп аталатын Техас штатының Эль-Пасо қаласымен байланыстырады. Эль-Пасоға Сиудат-Хуарестен көшіп келгендер испан тілінде "па' Эль-Чукоға" бара жатырмыз деп айтатын. Кейбіреулер "па Эль Чуко" деген сөз соғыстың кезінде 1940 жылдары Эль-Пасода орналасқан аяқ киім компаниясы "Shoe Co." сөзінен шыққан дейді. Мексикадан келген мигранттардың көпшілігі шекарадан өтіп, Эль-Пасодағы атақты аяқ киім компаниясында жұмыс істеуге баратын. Жылдар бойы "па Эль Чуко" термині мексикалық иммигранттар жұмыс іздеп Эль-Пасоға бара жатқанда қолданылған. Америка шекарасынан сәтті өту үшін мигранттар жақсы киінуі және жақсы көрінуі керек еді, әйтпесе шекарадан өткізілмейтін еді. Осы мигранттар пачуко деп аталды. "Пачуко" Мексиканың Хидальго штатындағы Пачука қаласының атынан шыққан болуы мүмкін, өйткені Мексиканың АҚШ-қа көшіп келуінің басым бөлігі Хидальгоның бір бөлігі болып табылатын Орталық плато аймағынан келді. Тағы бір теория бойынша, бұл сөз "почо" сөзінен шыққан, ол АҚШ-та туған және мексикалық мәдениетімен байланысын жоғалтқан мексикалықтарды қорлайтын сөз. Бұл сөздің "бұзақы" немесе "қауқара" деген мағынасы бар екені де айтылады. Автор Лора Л. Каммингс тағы бір теория ұсынады, ол терминнің түпкілікті шығу тегі болуы мүмкін деп болжайды. "Пачуколар" мен Мексика-Америка шекарасына жақын жерде өмір сүрген аралас тұрғындар, сондай-ақ Панчо Вилла армиясында Мексика революциясында шайқасқан кедей сарбаздар арасында да байланыстар табылды. Пачуколар өздерінің жаргонын "кало" (кейде "пачукизм" деп те аталады) деп атады, ол испандық цығандық "кало", мексикалық испан тілі, Жаңа Мексика испан диалектісі және американдық ағылшын тілінен алынған ерекше жаргон, сөздер мен тіркестерді шығармашылықпен қолданатын. Көп жағдайда "кало" кең таралды және Пачуконың соңғы қалдықтарының бірі болып табылады, ол бүгінге дейін АҚШ-тағы кейбір қалалық латын американдықтардың лексикасында қолданылады. Герман "Тин Тан" Вальдестің ықпалы "кало" терминдерінің мексикалық сленгке сіңірілуіне себеп болды.

Стиль

Пачуко стилі 1930-40 жылдары мексикалық-американдық жастар арасында үстемдік құрған бағыт болды. Пачуколар ерекше сыртқы түрімен, сөйлеуімен және мінез-құлқымен танымал болды. Пачуколар әйгілі зоот костюмдерін киіп, көбінесе шаштарын қазтұмсық етіп шашты. Сәндік тізбектер мен татуировкалар да кейде пачуко стилінің бір бөлігі болды. Пачуколардың ерекше сөйлеуі – олардың айқын стилінің маңызды бөлігі еді. Шығармашылық фразалар мен кейбір ағылшын сөздерінен тұратын кало, пачуколар арасында кең таралған сөйлеу түрі болды. Консервативті американдықтар, этникалық прежудистерге толы, пачуколарды қылмыскерлер деп қарады.

Мәдениет

Мексикалық Нобель сыйлығының лауреаты Октавио Паз «Пачуко және басқа да шектен шығулар» атты эссесінде, пачуко құбылысының киім-кешек стилі, таңдаған музыкасы (джаз, свинг және джамп-блюз) және көзқарастары тұрғысынан Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Париждің зазу субмәдениетімен паралель екенін жазды. Екі субмәдениет арасында тікелей байланыс болмаса да, олардың екеуі де Америка Құрама Штаттарындағы американдық поп-мәдениетінің жергілікті бейімделулері екені анық. Мексикалық-американдық зоот-суиттер ретінде сахнада алғашқы болып өнер көрсетпесе де, мексикалық комедия актері және киножұлдыз Герман Вальдес, «Тин Тан» деген сахналық есімімен әйгілі. Америкадағы пачуко мәдениеті Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өркендеген шағына келді. 1942 жылы Соғыс кезеңіндегі өндіріс басқармасы матаның тұтынуын азайту қажет деп шешіп, костюмдерге жұмсалатын мата мөлшеріне қатысты шектеулер енгізді. Бұл шектеулер пачуколарға, әсіресе олардың зоот-костюмдерінде қолданылатын артық матаға бағытталды. Пачуколар бұл ережелерді сақтамауға батыл шешім қабылдады, бұл олардың наразылық танытуын және өз мәдениетіне деген құрметін көрсетті. Пачуколар контрабандалық тігіншілерден алған зоот-костюмдерін көрсетуді жалғастырды. Осының салдарынан, олардың әсем зоот-костюмдері басқа американдықтар үшін патриоттық емес деп есептелді. Бұл жанжалды оқиғалар пачуко мәдениетінің қалыптасуына ықпал етті, ал зоот-костюмдер мексикалық-американдықтардың мәдени мақтанышының символына айналды. Дегенмен, бәрі жақсы аяқталмады, себебі бұл 1943 жылғы зоот-костюмдерге шабуылдардың басталуына себепкер болған пачуколар мен басқа американдықтар арасындағы шиеленісті күшейтті. Пачуко субмәдениеті 1960 жылдары құлдырап, чикано стиліне айналды. Бұл стиль пачуко жаргонының кейбір элементтерін сақтап қалды, сонымен қатар 1960 жылдардың соңындағы американдық өмірге тән саяси мағынаны қосты. 1970 жылдардың басындағы экономикалық дағдарыс және қылмыстық топтардың күшейген зорлық-зомбылығы дендизмді білдіретін кез келген нәрсені қабылдаудан бас тартуға әкелді. Сәйкесінше, мексикалық-американдық қылмыстық топтар түрме формасынан алынған футболкалар мен хаки шалбардан тұратын форманы қабылдады, ал пачуко стилі жоғалып кетті. Алайда, зоот-костюмдер мексикалық этникалық топтарының көптеп шоғырланған қалалық және ауылдық аймақтарындағы латиноамерикандық жастар үшін әлі де танымал ресми киім болып табылады. Олар көбінесе бітіру кештерінде, тойларда, кештерде немесе кейбір жағдайларда латиноамерикандық университеттердің ресми бітіру салтанатында киіледі.

Ла Пачука

Пачука, пачуконың әйел анасы, еркек зоот-суиттерге ғана тән эстетикалық сезімталдыққа ие болды. Пачукалардың шаштары көбінесе жоғары "коф" немесе буффант түрінде жасалған, шаштарын өрнектеу арқылы немесе шашқа қосымша шаш тігу арқылы (сол кездегі әдеттегі шаш үлгісінің күшейтілген нұсқасы) көтерілген. Олардың макияжы ауыр болды, әсіресе қызыл еріндік бояуы қолданды. Киімдердің басты түстері – қара және сұр. Кейбір пачукалар әйел денесіне бейімделіп өзгертілген дәстүрлі еркек зоот костюмін киген. Кейде олар әдеттегідей алтын қалта тізбесін тақты. Тағы бір нұсқа – тізеге дейінгі юбкалармен, балық тор шұлық немесе боби шұлық және платформа аяқ киіммен ұсынылған свитер немесе пальто, көбінесе еркек зоот костюмінен алынған жакет. Пачукалар арасында әсем көйлектер де жиі кездеседі. Барлық мәдениет сияқты, сәндік эстетика "көру және көріну" қағидасының айналасында құрылды.

Коста-Рика

Коста-Рикада "" термині костарикандық сленгті анықтау үшін қолданылады. Дегенмен, ол мексикалық сленгтен ерекшеленеді. Коста-Рикада "пачуко" термині әдеттегі мінез-құлықтары бар, көбінесе өте бейшара адамды білдіреді. Коста-Рикада пачуко сөзі әлеуметтік жағынан қабылданбас мінез-құлықтары бар және сөйлегенде көбінесе дүркірететін тіл қолданатын адамды көрсетеді. Пачуко – сондай-ақ, кейбір сөздер мен тіркестерге берілген қарапайым атау. Кейбір адамдар пачуко мен оның пачукизмосын Коста-Риканың екінші тілі деп есептейді.