Кіріспе

Эстония коммунистік партиясы (, қысқартылған EKP; орысша: Коммунистическая партия Эстонии) - 1920-1940 жылдары Эстонияда заңсыз жұмыс істеген және 1940 жылы елді Кеңес Одағы басып алғаннан кейін ресми түрде КСРО-ның Бүкілодақтық коммунистік партиясына (большевиктер) қосылып, 1990 жылға дейін КПСС құрамында жұмыс істеген.

Тарих

ЕКК-нің алдыңғысы 1920 жылы 5 қарашада Ресей Коммунистік партиясының (большевиктер) Эстондық бөлімдерінің Орталық комитеті ана партиясынан бөлінген кезде құрылды. 1920-ші жылдардың бірінші жартысында большевиктердің бірден дүниежүзілік революция туралы үміттері әлі де жоғары болды, ал Эстониядағы коммунистер мен олардың симпатиялықтары билікті қалпына келтіру туралы өз үміттерін білдірді, ал бұл үміттер сол кездегі кең таралған экономикалық және әлеуметтік дағдарыстан қолдау тапты. Партия белсенділері күн тәртібін қолдаумен қатар, конспиративтік пәтерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ пен коммунистік үгіт-насихат материалдарын тасымалдау, жасырын белсенділерді жасыру және революционерлер үшін ақпарат жинау сияқты заңсыз әрекеттерге қатысуға дайын болуы керек еді. Нәтижесінде Эстония үкіметі мен билігімен тұрақты қақтығыс жағдайға ұшырады. ЕКП қалыптасқан демократиялық саяси жүйеде ресми саяси әрекетке бағдарланбағандықтан, ұйым 1920-1940 жылдары тәуелсіз Эстония Республикасында өзін заңдастыруға тырыспады, сондай-ақ Эстонияны КСРО-ға біріктіру үшін қарулы көтеріліс шақырудан бас тартпады. 1920 жылдардың басында ЕКК-нің танымалдылығы 1917 жылғы деңгейден төмендеп кеткенімен, ол әлі де өнеркәсіптік пролетариат арасында елеулі қолдау тапты және Эстонияның кәсіподақ қозғалысында мықты позицияны иеленді. Парламент сайлауында ЕҚК-ның алдыңғы ұйымдары үнемі 5%-дан астам дауыс жинады. Алайда, 1924 жылдың 1 желтоқсанында эстон коммунистерінің сәтсіз төңкеріс әрекеті нәтижесінде партия тез арада қолдау таппай, оның мүшелері шамамен 70200 адамға дейін төмендеп, 1940 жылға дейін төмен болды. ЕКК-нің деректеріне сәйкес, 1940 жылы маусымда Эстонияға советтердің басып кіруі мен оны басып алуы кезінде партияның тек 150 мүшесі ғана қалған. Ресей империясының қалған бөлігінде сияқты Эстония губернаторлығында РСДРП бөлімдері большевиктер мен меньшевиктер арасындағы бөлінуден зардап шекті. 1912 жылы большевиктер Нарвада "Киир" атты басылым шығара бастады. 1914 жылдың маусым айында партия РСДРП-ның арнайы Орталық Комитетін құру туралы шешім қабылдады. Ол РСДРП-ның Солтүстік Балтық Комитеті деп аталды. 1917 жылдың жазында сайланған большевиктер мүшелері өздерінің жақтастарымен бірге Таллинн қалалық кеңесінде көпшілікті бақылауға қол жеткізді. 1917 жылдың аяғында эстон большевиктері бұрынғыдан да күшті болды - саяси билікті өз қолдарына алды және Ресейдегіге қарағанда едәуір көп қолдау тапты. Ресейдің Конституциялық жиналысына сайлауда олардың тізімі Эстонияда 40,2% дауыс жинады және Эстонияға бөлінген алты орынның төртеуі. Партияға қолдау көрсету, алайда, төмендей бастады, ал 1918 жылдың қаңтарында өткен Конституциялық жиналысқа сайлау ешқашан аяқталмады. Сонымен қатар партияда одақ құру қиындықтары болды. Олардың қарсыластары, Демократиялық блок, лейбористтер партиясымен, меньшевиктермен және Социалистік революциялық партиямен ынтымақтастыққа қол жеткізді. Бұл партиялар әр түрлі идеяларды қолдады, бірақ Финляндиямен байланысты немесе тәуелсіз Эстонияны талап етуде бірікті, сондай-ақ жерсіз және шағын фермерлерге жерді қайта бөлуді қалады. Бірінші сұрақ бойынша эстон большевиктері, эстон тілін өздерінің билікті басып алғаннан кейін ресми тіл ретінде енгізгенмен, Эстонияның Кеңес Одағының бір бөлігі ретінде идеясын алға тартты. Жер реформасы саясатында эстон большевиктері дереу ұжымдықтандыруды қолдауды жалғастырды. 1918 жылдың ақпан айының соңында Германияның басып кіруімен Эстониядағы большевиктер билігі тоқтатылды. Партия филиалы Совет Одағында жер аударылу кезінде де жұмыс істеді. 1918 жылы қарашада Германия революциясынан кейін, тәуелсіз эстон ұлттық үкіметі билікке келген кезде, эстон большевиктері Лениндік Ресейдің жаңа демократиялық елге қарсы қарулы шабуылға қолдау көрсетті. Бұл уақытта жергілікті эстондықтардың большевиктерге деген қолдау деңгейі айтарлықтай төмендеді, ал олар "революциялық соғысқа" жаппай қолдау таба алмады. Қызыл Армия басып алған аймақтарда лениншіл қуыршақ үкімет ("Эстония жұмысшыларының коммунасы") құрылды, бірақ оның ықпалы өте шектеулі болды. Бұл кезде партия бөлімшесі Эстонияның Коммунистік партиясының Орталық Комитеті болып қайта құрылды. Соғыстан кейін Эстонияның орталық басшылығы қайта бағдарлану қажет деп тапты (естония қазір тәуелсіз мемлекет болғандықтан) және 1920 жылы 5 қарашада Эстонияның Коммунистік партиясы (ЭКП) жеке партия ретінде құрылды. 1940 жылы Эс�...

КПСС-пен бірігу

1940 жылы ЕКК Бүкілодақтық коммунистік партияға (большевиктер) қосылды. Эстон КСР-індегі КОКП-ның аумақтық ұйымы Эстонияның Коммунистік партиясы (большевиктер) (ЭК) (б) П) болып танылды. 1950 жылы ЕК(b) П-ның көптеген түпнұсқалық көшбасшылары жойылып, олардың орнына Ресейде өскен бірқатар көрнекті эстондықтар келді. 1952 жылы ККП (б) өз атын КПСС деп өзгерткенде, ЕК (б) П өз атауынан (б) алып тастады.

1990 жылғы бөліну

ЕКП 1990 жылы бөлінді, өйткені ЕКП-ның егемендікке қарсы көпшілік фракциясы Кеңес Одағының Коммунистік партиясынан бөлініп, Эстондық Демократиялық Еңбек партиясы (Эстондық Біріккен Солшы партиясы) болды. Қалған кеңесшіл фракция өзін Эстонияның Коммунистік партиясы (КПСС платформасы) ретінде қайта құрды.

Эстония Коммунистік партиясының бірінші хатшылары

Жоқ, жоқ. (No) Аты-жөніАуданға шыққан кеңсеСол жақ кеңсеЕскертпелер1Карл Сере 1940 жылғы 28 тамыз 1943 жыл шамасында1941 жылғы 3 қыркүйектен бастап неміс тұтқыныНиколай Каротамм1941 жылғы 3 қыркүйек1944 жылғы 28 қыркүйекӘрекет етуші (номинальді түрде жоқ Сере үшін). Ресей КСР-інде 1944 жылдың 22 қыркүйегіне дейін сүргінде болды.228 қыркүйек 1944 жыл26 наурыз 1950 жыл3 Йоханнес Кэбин26 наурыз 1950жыл26 шілде 1978 жыл4 Карл Вайно26 шілде 1978жыл16 маусым 1988 жыл85 Вайно Велхас16 маусым 1988 жыл25 наурыз 1990 жыл24 ақпан 1990 жыл6 Энн Арно Силлари25 наурыз 1990жыл22 тамыз 1991 жыл тәуелсіз партияның бірінші хатшысы. Лембит Аннус1990 жылғы желтоқсан1991 жылғы 22 тамызМәскеушіл фракцияның бірінші хатшысы.

Эстония коммунистік партиясының төрағасы

Жоқ, жоқ. (No) Аты-жөніПартияның "басшы рөлі" 1990 жылғы 24 ақпанда жойылды.