Кіріспе

Кармартенширдегі ауыл және қауым, Уэльс Понтиберем - Уэльстің Кармартенширіндегі Кармартен мен Ланнеллидің ортасында Гвендрайт аңғарында орналасқан ауыл және қауым. 2001 жылғы санақ бойынша халық саны 2829 адам болып тіркелген, 2011 жылғы санақ бойынша 2768 адамға дейін қысқарды. Қоғам: Лланддарог; Горслас; Лланнон; Лланнелли ауылдық; және Ллангиндейрн, барлығы Кармартенширде.

Тарих

Ауыл 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында аймақтағы көмір өндіру өнеркәсібінің өсуімен бірге өсті. Понтиберем аймағында төрт негізгі кен орындары болды: Понтиберем кеніші 1845 жылы ашылды, Пентремавр (1889 c. 1974), Глинхебог (18921949) және Гвендрайт кеніші (Уотни ордасы). 1852 жылы Гвендрайт кен орнында (Уотни орнында) қорқынышты апат болды: 26 ер адам мен жігіт кен орнын су батып, түнгі ауысымдағы барлық кеншілерді өлтірді. Оның айтуынша, мәйіттерді табуға 18 ай уақыт кетті. Оңтүстік Уэльс көмір кен орнындағы көмір өнеркәсібінің жойылуына байланысты, қазір Гвендрайт аңғарында жоғары сапалы антрацитті көмір шахталары жұмыс істемейді. 1909 және 1953 жылдар аралығында Бьюри Порт және Гвендрайт аңғары темір жолындағы Понтиберем станциясы кеншілерге және ауыл мен жергілікті тұрғындарға қызмет көрсетті. Понтиберемнің атақты қауіпсіздік шамдарын Джон Джонс (1879-1976) жасаған. Ол Пентремаур кен орнында кен орнының бас механикi болып жұмыс iстеген. Понтиберем атауы үш бөлек Уэльс тіліндегі сөзден шыққан, Понт - көпір, Абер - өзен сағасы (теңізге), саға, үлкен өзенмен кіші өзеннің құйылуы және Беран - Нант-Бераннан кейін Понтиберем арқылы ағатын өзен. Ол, бәлкім, абер және Беран өзенінің ығысуы арқылы жоғалған. Абердің а әрпі y белгілі бір сөздік ретінде түсіндірілді, ал Беранға, бәлкім, бурумның (ашытқыштың) бір түрі - берем әсер еткен болар". Жергілікті тұрғындар Понтиберем атауын сөздердің қарапайым бірігуінен шыққан деп түсінеді. "Берем" - Нант Беранның су бетіндегі көбік (мырыш сияқты) жинақталуын білдіреді, әсіресе Гвендрайт Фордағы көпірдің (Понт) жанында.

Уэльс тілі

Понтиберемде уэльс тілі кең тараған. 1991 жылы Понтиберемде, Бах кварталымен бірге, Кармартенширде уэльс тілінде сөйлейтіндердің ең жоғары деңгейі тіркелген. 2001 жылғы санақ бойынша, халықтың 81,28% (1961:91%:1991:80,5%) валлий тілінде бір немесе бірнеше дағдыға ие, 60,83% оны сөйлей, оқи және жаза алады. 2000 жылы Мори Кармартеншир округі кеңесі үшін жүргізген сауалнамада адамдардан валлий тілін қаншалықты жақсы білетіндерін сұраған. Гвендрайт аңғарында 47% өте жақсы деп жауап берді, 17% - өте жақсы деп жауап берді, 10% - өте жақсы емес, 25% - мүлдем жоқ деп жауап берді. Menter Cwm Gwendraeth, алғашқы валлий тіліндегі бастама Понтиберемде орналасқан. Menter Cwm Gwendraeth 1991 жылы Гвендрает аңғарында өткен Urdd Gobaith Cymru және Ұлттық Эстеддфодтың табысты өткенінен кейін басталды. Понтиберемдегі екі бастауыш мектеп - Понтиберем бастауыш мектебі мен Банкфосфелен бастауыш мектебі - A санатындағы мектептер, мұнда оқу бағдарламасының көпшілігі валлий тілі арқылы оқытылады.