Кіріспе

Бүйірлік кеміршектер, әсіресе тізе буынында кездесетіндер, әдетте өте төмен сүргіштікпен, жоғары тозуға төзімділікпен және нашар қалпына келтіру қасиеттерімен сипатталады. Бұл буынның қысымға төзімділігі мен жүктемеге төзімділігінің көп бөлігіне жауап береді және олсыз жүру ауыр немесе мүмкін емес. Остеоартрит - бұл кең таралған кеміршек жетіспеушілігі, бұл қимыл-қозғалыстың шектелуіне, сүйектердің зақымдануына және әрқашан ауырсынуына әкелуі мүмкін. Жедел стресс пен созылмалы шаршаудың бірігуіне байланысты остеоартрит тікелей буындардың бетінің тозуымен көрінеді, ал өте ауыр жағдайларда буындағы сүйектер ашық болуы мүмкін. Қалдықтың бұзылуының кейбір қосымша мысалдары клеткалық матрица байланысының бұзылуы, хондроциттердің протеин синтезінің тежелуі және хондроциттердің апоптозы. Қабықшаның зақымдануы немесе бұзылуы үшін бірнеше түрлі жөндеу нұсқалары бар. "Маци" немесе шошқаның коллаген мембранасындағы автологты культивілген хондроциттер - бұл тізедегі кеміршектің ақауларын түзету үшін қолданылатын емдеу әдісі. Бұл емді 2016 жылы Food and Drug Administration тек ересектерді емдеу үшін мақұлдаған.

Автологты матрицалық индуцирленген хондрогенез

Аутологтық матрицалық индукцияланған хондрогенез, AMIC деп те аталады, бұл суставтық кеміршектің зақымдануына арналған биологиялық емдеу әдісі, бұл сүйек бауын ынталандыру әдісі коллаген мембранасымен бірге. Ол микрофракторлық операцияға негізделген, онда I/III қабатты қос қабатты коллаген мембранасы қолданылады. АМИК әдісі микрофракторлық хирургияның кейбір кемшіліктерін, мысалы, өзгермелі жөндеу кеміршегінің көлемін және уақыт өте келе функционалдық нашарлауды жақсарту үшін әзірленді. Коллагендік мембрана микрожыныстар арқылы босатылған MSC- ларды қорғайды және тұрақтандырады және олардың хондрогендік дифференциациясын арттырады. АМИК операциясы бір қадамды процедура. Қабықша зақымдануын анықтағаннан кейін, AMIC операциясын жүргізу үшін буындарға кірудің екі әдісі бар. Біріншісі - шағын артротомия жасау. Екіншісі - артроскопиялық процедура.

Автологты хондроциттер имплантациясы

Адамның өз кеміршегі тізе буынын жабу үшін ең жақсы материал болып табылады. Бұл адамның өз жасушаларын пайдаланып, кеміршекті ұлпаны өсіру немесе қайта өсіру үшін кеміршекті жоғалтып алған немесе зақымдаған кеміршекті ауыстыру үшін тәсілдерді әзірлеуге бағытталған. Жасушаларды алмастырудың бір әдісі - автологты хондроциттер имплантациясы (АХИ) немесе автологты хондроциттер трансплантациясы (АКТ) деп аталады. 2010 жылы автологты хондроциттер имплантациясының бағалауы туралы шолу жарияланды. Қорытындылар бойынша, бұл толық қалыңдығындағы хондральды ақауларды емдеудің тиімді әдісі болып табылады. Дәлелдерге сүйенсек, АСИ басқа емдеу әдістерінен артық емес. АИЖ- нің бір түрі MACI (сары коллаген матрицасындағы автологты культивацияланған хондроциттер) деп аталады, ол кеміршектің орташа немесе үлкен мөлшерде зақымдалған сау науқастарға қолданылады. Ол остеоартритпен ауыратын науқастарға қолданылмайды. Пациенттің хондроциттері артроскопиялық жолмен жүктілік көтермейтін аймақтан интеркондилярлық ойықтан немесе медиалдық немесе бүйірлік жамбас кондилясының жоғарғы жотасынан алынады. 10 000 жасуша жиналып, шамамен 6 апта бойы ин витрода өсіріледі, содан кейін 10 - 12 миллион жасуша жиналады. Содан соң бұл жасушалар кеміршектің зақымдалған жеріне имплантацияланатын және пациенттің тіндеріне сіңірілетін пленкаға отырғызылады. Имплантацияланған хондроциттер кейін бөлінеді және қоршаған тінмен бірігеді және потенциалдық түрде хрящ сияқты гиалинді тудырады. "Хондосфераларды" пайдаланатын басқа ACI әдісі тек хондроциттерді және матрицалық материалды қолданбайды. Жасушалар өздігінен ұйымдасқан сфералық матрицаларда өседі, олар инъекцияланған сұйықтық немесе енгізілген тін матрицасы арқылы имплантацияланады. ACI және MACI-ді жақсарту үшін EELS TALC сияқты әдістердің қолданылуы туралы хабарланды, олар хондроциттерді тірі тізе кеміршегінің фенотипіне ұзақ уақыт бойы ин витро және ин виво режимімен инженерлік инженериямен, тірі тірі ағзаның құрамында түбірлі жасушалардың прогенерлері бар және плюрипотенттілік маркерімен бірге және жасушалардың гиалурон қышқылының (ГА) байытылған экспрессиясының қосымша артықшылығымен, кеміршектің зақымдануына қарсы регенеративтік терапияны жетілдіруге ықпал етеді.

Мезенхималық түбірлі жасушаларды трансплантациялау

Мезенхималық діңгек жасушалар кеміршекті қалпына келтіре алатынына байланысты, адам тізелерінде автологты өсірілген мезенхималық діңгек жасушаларын қолдану арқылы кеміршектің өсуі зерттеу мен алдын ала клиникалық қолданыста және 2016 жылдан бастап қауіпсіз болып көрінеді. Бұл әдістің бір артықшылығы - адамның өз дің жасушаларын қолдану арқылы иммундық жүйе тіндерді қабылдамай қалады. Стенциалдық жасушалар хирургтарға жаңа кеміршекті өсіруге мүмкіндік береді, бұл жаңа ұлпаның өсуіне мүмкіндік береді. 2018 жылға қарай ұзақ мерзімді зерттеулер аз болғанмен, тізе проблемалары мен дене салмағы процедураның қаншалықты жақсы жұмыс істейтіндігіне байланысты факторлар болып табылады.

Микро- бұрғылау перифериялық қанның дің жасушаларымен толықтырылды

2011 жылғы зерттеуде тізедегі гиалинді хрящтың қайта өсуі расталды. Сәтті емделу протоколына артроскопиялық микродриллинг/ микрофрактуралық операция, содан кейін операциядан кейінгі аутологты перифериялық қанның бас клеткалары (PBPC) және гиалурон қышқылының инъекциялары кірді. Бұл процедура қан ұрықтарының іргетасын жасайды, оған инъекцияланған PBPC-тер қосылады және конрогенезді күшейтеді.