Кіріспе

Гейзен медальдары, Beggars немесе Sea Beggars медальдары Голландия көтерілісінің басында және 16 ғасырдың бірінші жартысында Сегіз жылдық соғыс кезінде шығарылған. Осы кезеңде көптеген медальдар, жетондар мен саяси хабарлары бар жетондар соғылды. Ең алғашқы Гейзен медальдары (немесе жетондар) 16 ғасырдың ортасынан 1577 жылға дейін. Голландия тілінде гус (көпшеге гузен) - XVI ғасырда испан патшасы Филиппке қарсы көтерілген халыққа арналған танымал термин. Көтеріліс ақсүйектерден басталып, ақсүйектер мен қарапайым халыққа тарады. Бірнеше жылдан кейін соғыс басталғанда, "гиус" (немесе сугиус) атағы үлкен өзендер сағаларында соғысып, өмір сүрген бүлікшілердің бейтарап күштеріне берілді; орманды адамдар "босгиус" ("ормангиус") деп аталды. Гейс француз тіліндегі "жалаңаш" деген сөзден шыққан, сондықтан сугегейдің аудармасы "теңіз жалаңашы" деп аударылады. "Теңіз қайыршысы" термині құрлықтағы геусқа да қолданылады.

Өмірбаян

1555 жылы Испанияның Филипп II әкесі Карл V-ге билік құрған кезде Киелі Рим империясы әлі де Франциямен соғыста болатын. Бейбітшілік орнағаннан кейін Филипп II өзінің туғаннан басқа әпкесі Маргарет Пармалықты Төменгі елдер вице-королі етіп тағайындап, Испанияға кетті. Шынайы билік Мемлекеттік кеңестің үш тұрақты мүшесіне: кардинал Гранвелл, Виглиус және Берлемонтқа берілді. Орандық Вильгельм (немесе Вильгельм Үндемеу, Голландия, Зеландия және Утрехт штадхоудері) және Эгмонт графы Ламорал (Фландрия штадхоудері) сияқты дворяндар кеңес мүшелері болды, бірақ Гранвеллге билікті жоғалтудан және испан әскерлері Франциямен бейбітшілік орнағаннан кейін төменгі елдерде қалғандықтан, олар бақытты емес еді. Француз үлгісіне еліктеп, олар Лиганы құрды: жоғары дворяндардың коалициясы. Лиганың қызметі 1564 жылы испан әскерлерінің кетуіне және одан кейін көп ұзамай Гранвеллдің зейнеткерлікке шығуына әкелді. Алдыңғы онжылдықтарда кедейленіп қалған төменгі дворяндықтың мүшелері (Түсінік елдердің оңтүстік бөлігіндегі қарапайым адамдар сияқты) 1565 жылы жасалған келісімге бірікті; олардың саяси бағдарламасы қарсы реформадан көмек іздеді. 1566 жылдың сәуір айының басында Брюсселде 400-ге жуық Компромис мүшелері жиналды. 5 сәуірде Хендрик ван Бредерод пен Нассаудан Людвиг бастаған олар Маргаретке өтінішхат ұсынды (ол үлкен жиналыстан қорқып қалды). Берлемонт оған "Ce ne sont que de gueux" ("Олар жай ғана жалқаулар") деп шыбырдаған. Үш күннен кейін Кулемборг графының сарайындағы қонақасы кезінде олардың тобы үшін құрмет белгісі ретінде кемсітуші гус таңдалды. Олар қайыршыларды бейнелейтін киім киюді шешті. Бұл төменгі дворяндықтың эксцентриктігі емес, карнавал уақытында сияқты рөлдерді ауыстырудың халықтық дәстүрі еді. Олардың киім үлгісі, қайыршыларды ыдыстар мен құмыралармен және мойындағы лентадағы күміс (немесе алтын) белгісі олардың тәуелсіздігі мен үстемдігін көрсетті; шіркеуді мазақтау да фактор болған болуы мүмкін. 16 ғасырдағы фламандтық ақсүйектерді табысты қылмыскерлер деп сипаттауға болады. 1517 жылы Карл V Испанияға алғаш рет барған кезде, дауыллы ауа райының кесірінен алдын ала таңдалған жерге түспей қалған кезде, өкінішке ұшыраған фламандтық дворяндар жазықсыз адамдарды тонап, өлтірді (Алонсо де Санта-Круздың айтуынша) және шенеуніктер бұл хабарды Карлден жасырды. 1572 жылы Люмейдің лорды Вильям де ла Марк (сонымен қатар төменгі фламандтық дворяндар) Вильям Үндемейтін үшін Ден Бриелді алды; он тоғыз католик дінбасылары оған Ден Бриелге әкелінді. Олар азап шеккеннен кейін, олар асылып өлтірілді; Орандық Вильгельм католик дін қызметкерлеріне мейірімділік көрсетуді өтінді. XVI ғасырда қайыршылар жергілікті әкімдіктерден немесе иелерден рұқсат алуды талап еткен. Кейде рұқсат тек кішкентай қалайы (немесе мыс) белгісі болған жағдайда ғана берілетін, бұл Геузен медальдарының болуы мүмкін шығу тегі.

Мүмкін бірінші саяси медаль

Гранвеллдің (Мадридте) және оның хатшысы Морильонның (Брюсселде) арасындағы хаттар Жакус Йонгхелинканың медаль жасау шебері Брюсселдегі сарай кешеніндегі ғимараттарда жұмыс істейтін шеберханасы бар екенін көрсетеді. Джонгелинк қорғасын, қалайы, мыс, күміс және алтыннан медальдар құйды; қалайы мен мыс үлгілері қазір жоғалып кетті, ал тек бірнеше күмәнді қорғасын үлгілері ғана бар). 15 маусымда Морильон Гранвеллге қорғасыннан жасалған үлгі жіберіп, басқа металдардан гөрі қорғасыннан көбірек медальдар құйылатынын айтты; кедейлерге арналған медаль "affin peult estre gue les Geutz demeurent en leur qualité" ("бәлкім, медальдардың сапасы Геузеннің мәртебесіне сәйкес келер"). Медаль Джерард ван Луонның "Beschrijving der Nederlandse Historipenningen" (17131731) кітабының І бөлігінде сипатталған және коллекционерлердің vL сілтемесі бар. I 85/84.5. Ол сирек кездесетін немесе өте сирек кездесетін түрлерге бөлінеді. Медаль кішкентай, тек (көзді есептемегенде). Онда Филипп II-нің бюсті бейнеленген, оның кесіндісінде "1566" және "EN TOVT FIDELLES AV ROY" ("Патшаға адал барлық нәрседе") деген мәтін бар; кері жағында қайыршының қапшығы, қолдары және "IVSQVES A PORTER LA BESACE" ("Тіпті қайыршының деңгейіне сотталған") деген мәтін бар. Медальді көкірекке тағып, мойнына лентамен байлап жүретін. Морильонның айтуынша, Джонгелинктің көрші турнері (оң жиһаз жасаушы) әйелдердің құлақтарына ілінген ағаш ыдыстарды бұраған; түпнұсқа үлгілері қазір белгісіз. Кейде суреттерде ақсүйектердің бір лентаға байланған қайыршылардың ыдыстары мен құтыларын киіп жүргені көрінеді. Медальдің артқы жағында көкіректі броньмен жанасудан кейде көрінеді. Бұл медаль түрінің белгілі үлгілерінің жартысына жуығы көздері сынған. Бұл 17-18 ғасырлардағы сәнге байланысты, онда коллекционерлік шкафтарда көзшелі медаль аз тартымды деп саналды. XVII ғасырдың басында, Голландияның сексен жылдық соғыста жеңіске жететіні белгілі болған кезде, Геузен медальдарына сұраныс артып кетті. Йонгхелинк медалі күміспен көшірілген, сәл үлкен және кейде қайыршының табақтары мен колбалары қосылған.

Белгісіз иегерімен алғашқы саяси медаль

Морильон Гранвеллге 7 шілдеде 1566 жылы жазған хатында "Жонгелинкке ашулы болғанын" (жоқ, ол өзінің алғашқы Геузен медалін сындырып алған) айтты, бірақ ол Джонгелинктің өзінің қалыптарын қайта шығара алатынын ойлады (бірақ ол алғашқы нұсқасынан аз ғана пайда тапты). Күміспен құйылған, алтынмен қапталған Гейзен медальінің жасаушысы коллекционерлердің анықтамасымен vL. I 85/84.4 және "өте сирек" деген сипаттама белгісіз. Мәтін Джонгелинк медаліне ұқсас, сөздердің арасында "1566" және қуыс нүктелер қосылған. Медаль бірінші медалдан сәл үлкен. Кері жағында қайыршы қалтасы жоқ, екі ақсүйектің қолын шашатыны бар. Сол жақтағы суретте қайыршының табасы мен колбасы бар. Асыл билердің аяқтарының арасында "VLG" ("Vive le Geux", немесе медаль жасаушыға сілтеме) монограммасы бар. Медальді Джонгелинк немесе медаль жасаушы жасаған болуы мүмкін; оның стилі мен өндіріс әдісі ұқсас, бірақ медальдің күні 1566 жыл болмауы мүмкін. Екінші ақсүйектің 1572 жылғы медальдан табылған тас тақтада Гейзен медалі жоқ. Бильденшторм 1566 жылы 16 тамызда Стенвордеде басталды, ал бұл медаль 1566 жылдың жазынан басталған болуы мүмкін (7 шілдеден кейін және тамыз айының аяғына дейін). Гейзеннің алтын медалі 1568 жылы Альба герцогы өлтірген Хорн графы Филипп де Монтморенсиге тиесілі болған. Ол Джонгелинк медаліне ұқсас, мәтіннің сөздері арасында нүктелер бар.

Қазан және колбаның қосымшалары

1600 жылы төменгі елдердің солтүстік бөлігі Испанияға қарсы соғыста жеңіске жететіні анық болды, ал Гейзен медальдарының саны өсті; онымен бірге өркендеу, медальдарға сұраныс артты. 1566 - 1572 жылдардағы сандар көмірлеу арқылы емес, күміс табаққа соғу (немесе ою) арқылы көшірілді. XVII ғасырдың басында медальдарға кішкентай қайыршыларды ыдыстар мен құмыраларды бекіту модаға айналды. 1700 жылы Жонгелинктің Геузен медалі ең жиі соғылған (бір қайыршы табағы мен екі колбасы бар).