Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гейзен медальдары, Beggars немесе Sea Beggars медальдары Голландия көтерілісінің басында және 16 ғасырдың бірінші жартысында Сегіз жылдық соғыс кезінде шығарылған. Осы кезеңде көптеген медальдар, жетондар мен саяси хабарлары бар жетондар соғылды. Ең алғашқы Гейзен медальдары (немесе жетондар) 16 ғасырдың ортасынан 1577 жылға дейін. Голландия тілінде гус (көпшеге гузен) - XVI ғасырда испан патшасы Филиппке қарсы көтерілген халыққа арналған танымал термин. Көтеріліс ақсүйектерден басталып, ақсүйектер мен қарапайым халыққа тарады. Бірнеше жылдан кейін соғыс басталғанда, "гиус" (немесе сугиус) атағы үлкен өзендер сағаларында соғысып, өмір сүрген бүлікшілердің бейтарап күштеріне берілді; орманды адамдар "босгиус" ("ормангиус") деп аталды. Гейс француз тіліндегі "жалаңаш" деген сөзден шыққан, сондықтан сугегейдің аудармасы "теңіз жалаңашы" деп аударылады. "Теңіз қайыршысы" термині құрлықтағы геусқа да қолданылады.
Geuzen medals, Beggars or Sea Beggars medals were minted early in the Dutch Revolt and during the first half of the 16th century Eighty Years' War. During that period, many medals, tokens and jetons with a political message were minted. The earliest Geuzen medals (or tokens) date from the mid 16th century to 1577. In Dutch, geus (plural geuzen) is a familiar term for the people who revolted in the 16th century against the Spanish king Philip II. The revolt began with the nobility, spreading to the gentry and the common prole. Years later, when war broke out, the title geus (or watergeus) was given to the irregular force of rebels fighting and living in the estuaries of large rivers; the name bosgeus ("forest geus") was given to those living in the woods. Geus is derived from the French word for beggar, hence the translation of watergeus as "sea beggar". The term "sea beggar" is also used for a land bound geus.
Өмірбаян
1555 жылы Испанияның Филипп II әкесі Карл V-ге билік құрған кезде Киелі Рим империясы әлі де Франциямен соғыста болатын. Бейбітшілік орнағаннан кейін Филипп II өзінің туғаннан басқа әпкесі Маргарет Пармалықты Төменгі елдер вице-королі етіп тағайындап, Испанияға кетті. Шынайы билік Мемлекеттік кеңестің үш тұрақты мүшесіне: кардинал Гранвелл, Виглиус және Берлемонтқа берілді. Орандық Вильгельм (немесе Вильгельм Үндемеу, Голландия, Зеландия және Утрехт штадхоудері) және Эгмонт графы Ламорал (Фландрия штадхоудері) сияқты дворяндар кеңес мүшелері болды, бірақ Гранвеллге билікті жоғалтудан және испан әскерлері Франциямен бейбітшілік орнағаннан кейін төменгі елдерде қалғандықтан, олар бақытты емес еді. Француз үлгісіне еліктеп, олар Лиганы құрды: жоғары дворяндардың коалициясы. Лиганың қызметі 1564 жылы испан әскерлерінің кетуіне және одан кейін көп ұзамай Гранвеллдің зейнеткерлікке шығуына әкелді. Алдыңғы онжылдықтарда кедейленіп қалған төменгі дворяндықтың мүшелері (Түсінік елдердің оңтүстік бөлігіндегі қарапайым адамдар сияқты) 1565 жылы жасалған келісімге бірікті; олардың саяси бағдарламасы қарсы реформадан көмек іздеді. 1566 жылдың сәуір айының басында Брюсселде 400-ге жуық Компромис мүшелері жиналды. 5 сәуірде Хендрик ван Бредерод пен Нассаудан Людвиг бастаған олар Маргаретке өтінішхат ұсынды (ол үлкен жиналыстан қорқып қалды). Берлемонт оған "Ce ne sont que de gueux" ("Олар жай ғана жалқаулар") деп шыбырдаған. Үш күннен кейін Кулемборг графының сарайындағы қонақасы кезінде олардың тобы үшін құрмет белгісі ретінде кемсітуші гус таңдалды. Олар қайыршыларды бейнелейтін киім киюді шешті. Бұл төменгі дворяндықтың эксцентриктігі емес, карнавал уақытында сияқты рөлдерді ауыстырудың халықтық дәстүрі еді. Олардың киім үлгісі, қайыршыларды ыдыстар мен құмыралармен және мойындағы лентадағы күміс (немесе алтын) белгісі олардың тәуелсіздігі мен үстемдігін көрсетті; шіркеуді мазақтау да фактор болған болуы мүмкін. 16 ғасырдағы фламандтық ақсүйектерді табысты қылмыскерлер деп сипаттауға болады. 1517 жылы Карл V Испанияға алғаш рет барған кезде, дауыллы ауа райының кесірінен алдын ала таңдалған жерге түспей қалған кезде, өкінішке ұшыраған фламандтық дворяндар жазықсыз адамдарды тонап, өлтірді (Алонсо де Санта-Круздың айтуынша) және шенеуніктер бұл хабарды Карлден жасырды. 1572 жылы Люмейдің лорды Вильям де ла Марк (сонымен қатар төменгі фламандтық дворяндар) Вильям Үндемейтін үшін Ден Бриелді алды; он тоғыз католик дінбасылары оған Ден Бриелге әкелінді. Олар азап шеккеннен кейін, олар асылып өлтірілді; Орандық Вильгельм католик дін қызметкерлеріне мейірімділік көрсетуді өтінді. XVI ғасырда қайыршылар жергілікті әкімдіктерден немесе иелерден рұқсат алуды талап еткен. Кейде рұқсат тек кішкентай қалайы (немесе мыс) белгісі болған жағдайда ғана берілетін, бұл Геузен медальдарының болуы мүмкін шығу тегі.
The Holy Roman Empire was still at war with France when Philip II of Spain succeeded his father, Charles V, Holy Roman Emperor, in 1555. After peace was made, Philip II appointed his half sister Margaret of Parma as viceroy of the Low Countries and left for Spain. The real power was invested in the three permanent members of the Council of State: Cardinal Granvelle, Viglius and Berlaymont. Nobility such as William of Orange (or William the Silent, stadtholder [steward] of Holland, Zealand and Utrecht) and Lamoral, Count of Egmont, (stadthouder of Flandres) were members of the council, but were unhappy with their loss of power to Granvelle and because Spanish troops remained in the Low Countries after the peace with France. Following a French example, they instituted a Ligue: a coalition of the high nobility. The Ligue activity resulted in the departure of Spanish troops in 1564 and, shortly thereafter, Granvelle's retirement. Members of the lower nobility, who had been impoverished in previous decades (like the common people in the southern parts of the Low Countries) united in the 1565 Compromis; their political program sought relief from the Counter Reformation. In early April 1566, 400 members of the Compromis united in Brussels. On April 5, led by Hendrick van Brederode and Ludwig of Nassau, they presented a petition to Margaret (who was alarmed by the large gathering). Berlaymont is reputed to have whispered to her, "Ce ne sont que de gueux" ("They're just beggars"). Three days later, during a banquet at the palace of the earl of Culemborg, the pejorative geus was chosen as a badge of honour for their group. They decided to adopt a costume incorporating mendicant symbols, such as beggars' bowls and flagons. This was less an eccentricity of the low nobility than the popular tradition in reversing roles, as at carnival time. A dress code, with beggars' bowls and flagons and a silver (or gilt) token on a ribbon around the neck indicated their independence and dominance; mockery of the church may also have been a factor. The lower 16th century Flemish nobility could be described as successful criminals. When Charles V first visited Spain in 1517 and did not land at the pre selected spot because of stormy weather, disappointed Flemish nobles marauded and murdered innocent people (according to Alonso de Santa Cruz) and officials withheld the news from Charles. In 1572 William de la Marck, Lord of Lumey (also lower Flemish nobility) took Den Briel for William the Silent; nineteen Catholic clerics were brought to him in Den Briel. After they were tortured, they were hanged; William of Orange had requested leniency toward Catholic clergy. During the 16th century, beggars frequently required permission from a local municipality or lordship. Permission was sometimes granted only if they wore a small tin (or copper) token, the possible origin of the Geuzen medals.
Мүмкін бірінші саяси медаль
Гранвеллдің (Мадридте) және оның хатшысы Морильонның (Брюсселде) арасындағы хаттар Жакус Йонгхелинканың медаль жасау шебері Брюсселдегі сарай кешеніндегі ғимараттарда жұмыс істейтін шеберханасы бар екенін көрсетеді. Джонгелинк қорғасын, қалайы, мыс, күміс және алтыннан медальдар құйды; қалайы мен мыс үлгілері қазір жоғалып кетті, ал тек бірнеше күмәнді қорғасын үлгілері ғана бар). 15 маусымда Морильон Гранвеллге қорғасыннан жасалған үлгі жіберіп, басқа металдардан гөрі қорғасыннан көбірек медальдар құйылатынын айтты; кедейлерге арналған медаль "affin peult estre gue les Geutz demeurent en leur qualité" ("бәлкім, медальдардың сапасы Геузеннің мәртебесіне сәйкес келер"). Медаль Джерард ван Луонның "Beschrijving der Nederlandse Historipenningen" (17131731) кітабының І бөлігінде сипатталған және коллекционерлердің vL сілтемесі бар. I 85/84.5. Ол сирек кездесетін немесе өте сирек кездесетін түрлерге бөлінеді. Медаль кішкентай, тек (көзді есептемегенде). Онда Филипп II-нің бюсті бейнеленген, оның кесіндісінде "1566" және "EN TOVT FIDELLES AV ROY" ("Патшаға адал барлық нәрседе") деген мәтін бар; кері жағында қайыршының қапшығы, қолдары және "IVSQVES A PORTER LA BESACE" ("Тіпті қайыршының деңгейіне сотталған") деген мәтін бар. Медальді көкірекке тағып, мойнына лентамен байлап жүретін. Морильонның айтуынша, Джонгелинктің көрші турнері (оң жиһаз жасаушы) әйелдердің құлақтарына ілінген ағаш ыдыстарды бұраған; түпнұсқа үлгілері қазір белгісіз. Кейде суреттерде ақсүйектердің бір лентаға байланған қайыршылардың ыдыстары мен құтыларын киіп жүргені көрінеді. Медальдің артқы жағында көкіректі броньмен жанасудан кейде көрінеді. Бұл медаль түрінің белгілі үлгілерінің жартысына жуығы көздері сынған. Бұл 17-18 ғасырлардағы сәнге байланысты, онда коллекционерлік шкафтарда көзшелі медаль аз тартымды деп саналды. XVII ғасырдың басында, Голландияның сексен жылдық соғыста жеңіске жететіні белгілі болған кезде, Геузен медальдарына сұраныс артып кетті. Йонгхелинк медалі күміспен көшірілген, сәл үлкен және кейде қайыршының табақтары мен колбалары қосылған.
Letters between Granvelle (in Madrid) and his secretary, Morillon (in Brussels) indicate that Jacques Jonghelincka master medal maker with a workshop in a buildings in the palace complex in Brusselsmade a mould for a small medal in the spring of 1566. Jonghelinck cast medals in lead, tin, copper, silver and gold; tin and copper specimens are now lost, and only a few questionable lead specimens exist). On June 15 Morillon sent a lead specimen to Granvelle, saying that more medals were cast in lead then in the other metals; a medal for poor people "affin peult estre gue les Geutz demeurent en leur qualité" ("perhaps the quality [of the medals] is in line with the standing of the Geuzen"). The medal is described in part I of Gerard van Loon's book, Beschrijving der Nederlandse Historipenningen (1713–1731), and has the collectors reference vL. I 85/84.5. It is classified as rare to very rare. The medal is small, only (not counting the eyelet). It shows the bust of Philip II, with "1566" on its cut and the text "EN TOVT FIDELLES AV ROY" ("In everything loyal to the king"); on the reverse side is a beggar's sack, hands and the text, "IVSQVES A PORTER LA BESACE" ("even condemned to a beggar's level"). The medal was worn on the breast with a ribbon around the neck. Morillon notes that Jonghelinck's neighbouring tourneur (a master furniture maker) turned small wooden bowls which women hung from their ears; original specimens are now unknown. Pictures sometimes show the nobility wearing model beggar's bowls and flasks, fastened to the same ribbon. On the reverse side of the medal, some wear is visible due to contact with breast armour. Of this type of medal, about half the known specimens' eyelets are broken off. This is due to a late 17th and 18th century fashion in which a medal with an eyelet was considered less attractive in a collector's cabinet. Early in the 17th century, when it became clear that the Dutch would win the Eighty Years' War, there was a growing demand for Geuzen medals. Jonghelinck's medal was copied in silver, slightly larger and sometimes with attached beggar's bowls and flasks.
Белгісіз иегерімен алғашқы саяси медаль
Морильон Гранвеллге 7 шілдеде 1566 жылы жазған хатында "Жонгелинкке ашулы болғанын" (жоқ, ол өзінің алғашқы Геузен медалін сындырып алған) айтты, бірақ ол Джонгелинктің өзінің қалыптарын қайта шығара алатынын ойлады (бірақ ол алғашқы нұсқасынан аз ғана пайда тапты). Күміспен құйылған, алтынмен қапталған Гейзен медальінің жасаушысы коллекционерлердің анықтамасымен vL. I 85/84.4 және "өте сирек" деген сипаттама белгісіз. Мәтін Джонгелинк медаліне ұқсас, сөздердің арасында "1566" және қуыс нүктелер қосылған. Медаль бірінші медалдан сәл үлкен. Кері жағында қайыршы қалтасы жоқ, екі ақсүйектің қолын шашатыны бар. Сол жақтағы суретте қайыршының табасы мен колбасы бар. Асыл билердің аяқтарының арасында "VLG" ("Vive le Geux", немесе медаль жасаушыға сілтеме) монограммасы бар. Медальді Джонгелинк немесе медаль жасаушы жасаған болуы мүмкін; оның стилі мен өндіріс әдісі ұқсас, бірақ медальдің күні 1566 жыл болмауы мүмкін. Екінші ақсүйектің 1572 жылғы медальдан табылған тас тақтада Гейзен медалі жоқ. Бильденшторм 1566 жылы 16 тамызда Стенвордеде басталды, ал бұл медаль 1566 жылдың жазынан басталған болуы мүмкін (7 шілдеден кейін және тамыз айының аяғына дейін). Гейзеннің алтын медалі 1568 жылы Альба герцогы өлтірген Хорн графы Филипп де Монтморенсиге тиесілі болған. Ол Джонгелинк медаліне ұқсас, мәтіннің сөздері арасында нүктелер бар.
Morillon wrote to Granvelle on July 7, 1566, that he got angry at Jonghelinck "because he had broken his first Geuzen medal" (Jonghelinck had probably broken his mould), but he thought that Jonghelinck could reproduce his mould (although he made only a small profit on his first version). The maker of the cast silver, gilt Geuzen medal with collectors reference vL. I 85/84.4 and the qualification "very rare" is unknown. The text is nearly identical to the Jonghelinck medal, with the addition of "1566" and hollow points between the words. The medal is slightly larger than the first one. The reverse has no beggar's bag, but two nobles shaking hands. The left figure has a beggar's bowl and flask on his hip. Between the nobles' feet is a monogram, probably "VLG" ("Vive le Geux", or a reference to the medal maker). The medal may have been shaped by Jonghelinck or a medal maker; its style and production method are similar, but the medal date may not be 1566. The other noble does not yet wear a Geuzen medal on a ribbon, found on a 1572 medal. The Beeldenstorm began on August 16, 1566, in Steenvoorde, and this medal probably dates from the summer of 1566 (after July 7 and before the end of August). A gold Geuzen medal reportedly belonged to Philip de Montmorency, Count of Horne, who was executed by the Duke of Alba in 1568. Nearly identical to Jonghelinck's medal, it has points inserted between the words of the text.
Қазан және колбаның қосымшалары
1600 жылы төменгі елдердің солтүстік бөлігі Испанияға қарсы соғыста жеңіске жететіні анық болды, ал Гейзен медальдарының саны өсті; онымен бірге өркендеу, медальдарға сұраныс артты. 1566 - 1572 жылдардағы сандар көмірлеу арқылы емес, күміс табаққа соғу (немесе ою) арқылы көшірілді. XVII ғасырдың басында медальдарға кішкентай қайыршыларды ыдыстар мен құмыраларды бекіту модаға айналды. 1700 жылы Жонгелинктің Геузен медалі ең жиі соғылған (бір қайыршы табағы мен екі колбасы бар).
It became clear around 1600 that the northern part of the Low Countries would win the war against Spain, and the number of Geuzen medals increased; with accompanying prosperity, there was increased demand for the medals. The issues from 1566 to 1572 were manifold copied by striking (or engraving) on rolled silver plate, rather than by casting. Early in the 17th century, it became fashionable to attach small beggars' bowls and flasks to medals. Around 1700, Jonghelinck's Geuzen medal was the most frequently struck (with one beggars' bowl and two flasks).