Кіріспе

1579 жылғы Солтүстік Нидерланды провинцияларын біріктіру шарты Ескі католик шіркеулерінің федерациясы Утрехт одағы (Unie van Utrecht) – 1579 жылдың 23 қаңтарында Нидерландыдағы Утрехт қаласында қол қойылған, сол кезге дейін Габсбург Испаниясының билігінде болған Нидерландының солтүстік провинцияларын біріктірген шарт.

Діни төзімділік

Утрехт одағы дін бостандығына толық жеке еркіндік берді және осылайша діни төзімділіктің бірінші шексіз бұйрығы болды. Қосымша декларацияда Рим католик дінін сақтағысы келген провинциялар мен қалаларға осы одаққа қосылуға мүмкіндік берілді.

Кейінгі ойлану

Көптеген адамдар Утрехт одағын Нидерландының біртұтас мемлекет ретінде басталуы деп есептейді. Бұл толығымен дұрыс емес. Утрехт одағы бірнеше жылдан кейін құрылатын, сондай-ақ Жеті Біріккен Провинция деп танылатын Нидерланд Республикасының негізін қалады деуге болады. Дегенмен, бұл жеті мемлекет мемлекет ішінде тек екі ғасырдан кейін Батавия Республикасы тұсында ғана біртұтас мемлекетке айналды. 20-ғасырдың басына дейін голландиялық және бельгиялық тарихшылардың көпшілігі, мысалы П. Л. Мюллер (1867) және Анри Пирен (1911), Утрехт одағының бастапқыда "жеті" "солтүстік провинциялардың" "кальвинистік одағы" ретінде қарастырылғанына сендірді. Олар өздерін Жалпы одақтан (Гент бейбітшілігі және Брюссель одақтары) бөліп, "оңтүстіктен бөлініп шықты". Утрехт одағына қосылған бірнеше оңтүстік қалалары "солтүстік" одақтың толыққанды мүшелері емес, "құрметті мүшелері" ретінде қарастырылды. Фламанд зерттеушісі Лео Дельфос 1929 жылдан бастап бұл көзқарасқа қарсы зерттеулер жүргізіп, оны ашық сынады. Ол Утрехт одағының 1576 жылғы Генттің Жалпы одағын/бейбітшілігін сақтауға ұмтылғанын және географиялық жағынан солтүстікпен ғана шектелуді көздемегенін, керісінше Нидерландының барлық провинцияларын қамтуға ниеттенгенін тұжырымдады. Гент бейбітшілігі мен Утрехт одағы – бұл екі тараптың арасындағы келісім болды: Голландия мен Зеландия провинциялары кальвинистермен басқарылса, қалған "он бес" провинция католиктердің ықпалында болды. Тіпті Утрехт одағының ас жауы Александр Фарнезе (Парма) 1579 жылғы 27 қаңтарда Артуа штаттарына жолдаған хатында, жаңа құрылған Утрехт одағының кальвинистік негізде екенін жоққа шығарды. Парманың 1580 жылдардағы әскери жаулаулары мен көтерілісші аймақтағы саяси өзгерістердің нәтижесінде ол іс жүзінде "солтүстік кальвинистік одаққа" айналды, бірақ ол бастапқыда осылай құрылмаған еді.