Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Slavonia (/s//l//ə/'/v//oʊ//n//i//ə/; ) – Далмация, Хорватия және Истриямен бірге Хорватияның төрт тарихи аймағының бірі.
ships named Slavonia
Historical region of Croatia
Slavonia (/s//l//ə/'/v//oʊ//n//i//ə/; ) is, with Dalmatia, Croatia proper, and Istria, one of the four historical regions
Тарихқа дейінгі және ежелгі кезең
Неолит және халколит дәуірлеріндегі бірнеше мәдениеттердің қалдықтары Хорватияның барлық аймақтарында табылды, бірақ ең көп қорғандар Славонияны қоса, Солтүстік Хорватияның өзен аңғарларында орналасқан. Ең маңызды мәдениеттерге Старчево мәдениеті (оның қазбалары Славонски Брод маңынан табылды және б.з.д. 6100–5200 жылдармен даталанады), Вучедол мәдениеті, Баден мәдениеті және Костолак мәдениеті жатады. Баден және Вучедол мәдениеттеріне жататын көптеген қазбалар Вуковар, Винковци және Осиек маңындағы Дунайдың оң жағалауындағы аймақта табылған. Славониядағы Баден мәдениетінің қоныстары б.з.д. 3600–3300 жылдармен, ал Вучедол мәдениетінің қазбалары б.з.д. 3000–2500 жылдармен даталанады. Темір ғасырында ерте Иллириялық Халштат мәдениеті мен кельт Ла Тене мәдениетінің іздері қалды. Кейіннен бұл аймақты, қазіргі Славонияның көп бөлігін бақылаған Иллириялықтар және басқа тайпалар, соның ішінде Паннониялықтар қоныстанды. Иллириялық қоныстары Адриатика теңізіне жақын жерлердегідей көп болмаса да, Пожега маңындағы Каптол сияқты маңызды жаңалықтар табылды. Паннониялықтар алғаш рет б.з.д. 35 жылы Рим Республикасымен қарым-қатынасқа түсті, осы кезде римдіктер Сегестиканы, яғни қазіргі Сисакты жаулап алды. Б.з.д. 11 жылы жаулау аяқталды, осы кезде қазіргі Славонияны және Дунайдың оң жағалауындағы кең аумақты қамтитын Иллирикум провинциясы құрылды. Провинция Паннония деп аталды және екі онжылдық ішінде бөлінді.
Remnants of several Neolithic and Chalcolithic cultures were found in all regions of Croatia, but most of the sites are found in the river valleys of northern Croatia, including Slavonia. The most significant cultures whose presence was found include the Starčevo culture whose finds were discovered near Slavonski Brod and dated to 6100–5200 BC, the Vučedol culture, the Baden culture and the Kostolac culture. Most finds attributed to the Baden and Vučedol cultures are discovered in the area near the right bank of the Danube near Vukovar, Vinkovci and Osijek. The Baden culture sites in Slavonia are dated to 3600–3300 BC, and Vučedol culture finds are dated to 3000–2500 BC. The Iron Age left traces of the early Illyrian Hallstatt culture and the Celtic La Tène culture. Much later, the region was settled by Illyrians and other tribes, including the Pannonians, who controlled much of present day Slavonia. Even though archaeological finds of Illyrian settlements are much sparser than in areas closer to the Adriatic Sea, significant discoveries, for instance in Kaptol near Požega have been made. The Pannonians first came into contact with the Roman Republic in 35 BC, when the Romans conquered Segestica, or modern day Sisak. The conquest was completed in 11 BC, when the Roman province of Illyricum was established, encompassing modern day Slavonia as well as a vast territory on the right bank of Danube. The province was renamed Pannonia and divided within two decades.
Орта ғасырлар
Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, оның құрамында болған, қазіргі Славония аумағы V ғасырдың соңында Остготтар патшалығының бөлігіне айналды. Алайда, аймақты бақылау қиын міндет болды, ал 6 ғасырда Ломбардтар Паннонияны бақылауға ие болды, бірақ 568 жылы олар шығып кетті, содан кейін Паннония аварлары мен славяндар келіп, 582 жылға қарай Паннонияны бақылауға алды. 9 ғасырдың басында Авар қағандығы құлағаннан кейін, Төменгі Паннонияда франктардың вассалдары болған славян билеушілері басқарған княздық құрылды. Мажар тайпаларының шапқыншылығы осы мемлекетті басып алды. 9 ғасырда Славонияның шығыс бөлігін болгарлар билеген болуы мүмкін. Хорватияның алғашқы королі Томислав венгрлер мен болгарлардың шабуылына тойтарыс беріп, хорват королінің ықпалын Славонияға дейін солтүстікке қарай кеңейтті. Ортағасырлық Хорватия патшалығы 11 ғасырда Петар Крешимир IV (1058–1074) және Дмитрий Звонимир (1075–1089) билік еткен кезде өркендеді. 1091 жылы Степан II қайтыс болғаннан кейін Трпимирович әулеті тоқтатылды, ал Венгрияның Ладислав I Хорватия тағына талапкерлік етті. Бұл талапқа қарсылық 1102 жылы Хорватия мен Венгрияның бірігуіне және Коломан басқарған жеке одаққа әкелді. 12 ғасырдың екінші жартысында Хорватия және Драва мен Сава арасындағы аймақ патша тағайындаған Славонияның банымен басқарылды. 13 ғасырдан бастап, қазіргі Хорватияның орталық бөлігін, Батыс Славонияны және Солтүстік-Батыс Босния мен Герцеговинаны басқарған жеке бан болды, бұл аймақта Славония патшалығы (regnum Sclavoniae) деп аталатын жаңа бірлестік пайда болды, ал қазіргі Шығыс Славония Венгрияның бір бөлігі болды. 1476 жылы Хорватия мен Славония бір бан (вице-король) басшылығымен бірікті, бірақ 1558 жылға дейін жеке парламенттерін сақтап қалды. Хорватиядағы Османдық шапқыншылықтар 1493 жылғы Крбава шайқасына және 1526 жылғы Мохач шайқасына әкелді, екеуі де Османдықтардың шешуші жеңісімен аяқталды. Мохач шайқасында Венгрия королі Людовик II қайтыс болды, ал 1527 жылы Габсбург әулетінен Фердинанд I Хорватияның жаңа билеушісі болып сайланды, ол Осман империясынан қорғауға және Хорватияның саяси құқықтарын сақтауға міндеттенді. Осы кезеңде Франкопан және Шубичтер сияқты жергілікті ақсүйектердің беделі артып, нәтижесінде екі әулеттен көптеген бан тағайындалды. Қазіргі Славонияның елтаңбасы, Хорватияның елтаңбасының бір бөлігі ретінде ресми түрде қолданылады, осы кезеңге дейін жетеді – оны король Владислав II Ягеллон 8 желтоқсан 1496 жылы Славонияға берген.
After the collapse of the Western Roman Empire, which included the territory occupied by modern day Slavonia, the area became a part of the Ostrogothic Kingdom by the end of the 5th century. However, control of the area proved a significant task, and Lombards were given increasing control of Pannonia in the 6th century, which ended in their withdrawal in 568 and the arrival of Pannonian Avars and Slavs, who established control of Pannonia by the year 582. After the fall of the Avar Khaganate at the beginning of the 9th century, in Lower Pannonia there was a principality, governed by Slavic rulers who were vassals of Francs. The invasion of the Hungarian tribes overwhelmed this state. The eastern part of Slavonia in the 9th century may have been ruled by Bulgars. The first king of Croatia Tomislav defeated Hungarian and Bulgarian invasions and spread the influence of Croatian kings northward to Slavonia. The medieval Croatian kingdom reached its peak in the 11th century during the reigns of Petar Krešimir IV (1058–1074) and Dmitar Zvonimir (1075–1089). When Stjepan II died in 1091, ending the Trpimirović dynasty, Ladislaus I of Hungary claimed the Croatian crown. Opposition to the claim led to a war and personal union of Croatia and Hungary in 1102, ruled by Coloman. In the 2nd half of the 12th century, Croatia and the territory between the Drava and the Sava were governed by the ban of all Slavonia, appointed by the king. From the 13th century, a separate ban governed parts of present day central Croatia, western Slavonia, and northwestern Bosnia and Herzegovina, an area where a new entity emerged named Kingdom of Slavonia (regnum Sclavoniae), while modern day eastern Slavonia was a part of Hungary. Croatia and Slavonia were in 1476 united under the same ban (viceroy), but kept separate parliaments until 1558. The Ottoman conquests in Croatia led to the 1493 Battle of Krbava field and 1526 Battle of Mohács, both ending in decisive Ottoman victories. King Louis II of Hungary died at Mohács, and Ferdinand I of the House of Habsburg was elected in 1527 as the new ruler of Croatia, under the condition that he provide protection to Croatia against the Ottoman Empire, while respecting its political rights. The period saw the rise to prominence of a native nobility such as the Frankopans and the Šubićs, and ultimately to numerous bans from the two families. The present coat of arms of Slavonia, used in an official capacity as a part of the coat of arms of Croatia, dates from this period—it was granted to Slavonia by king Vladislaus II Jagiellon on 8 December 1496.
Османдықтардың жаулауы
Мохач шайқасынан кейін Осман империясы Славониядағы иеліктерін кеңейтіп, 1536 жылы Джаковоны және 1537 жылы Пожеганы басып алды. 1537 жылы қыркүйекте Горжаниде Славонияны қайтаруға тырысқан Иоганн Каццианер басқарған Габсбург әскерін жеңді. 1540 жылы Осиек те Осман империясының қатаң бақылауында болды, ал Славонияда Пожега санжағы құрылып, тұрақты әкімшілік енгізілді. Сол жылы Новсканың берілуімен Осман империясының Славониядағы бақылауы кеңейді. Түрік жаулауы жалғасты: 1541 жылы Нашице, 1542 жылы Ораховица және Слатина, ал 1543 жылы Вочин, Сирач және 40 күндік қоршаудан кейін Вальпово қолға түсті. 1544 жылы Осман әскерлері Пакрачты жаулап алды. Жаулықтардың азаюы 1547 жылы бес жылдық бітімге әкелді, соның салдарынан Габсбург және Осман империялары арасындағы шекара уақытша тұрақталды. Вировитика Габсбургтердің ең маңызды қорғаныс бекінісі болды, ал Пожега – Славониядағы Осман империясының ең маңызды орталығы. Осман күштері Сисак пен Чазмаға шабуыл жасады, оның ішінде қалаларды қысқа мерзімге басып алды. Түрік әскерлерінің батысқа қарай жылжуы Загребке және Хорватияның қалған бөлігіне, сондай-ақ Венгрия патшалығына қауіп төндірді, бұл Габсбург монархиясын қорғаныс шараларын күшейтуге мәжбүр етті. 1547 жылғы бітімнен кейін бір жыл өткен соң Иван Ленкович шекаралық аймақтарда бекіністер мен әскерлер жүйесін жасады, ол Хорват әскери шекарасының алға басушысы болды. Дегенмен, 1552 жылы Осман империясының Славонияны жаулап алуы Вировитиканы басып алумен аяқталды. Хорватия территориясындағы Осман империясының алға жылжуы 1593 жылғы Сисак шайқасына дейін жалғасты, ол Осман империясының алғашқы шешуші жеңілісі болды және шекараның тұрақтануына әкелді. Ұлы түрік соғысы (1683–1698) кезінде Славония 1684 және 1691 жылдар аралығында қайтадан иеленді, Осман империясы аймақты тастап кеткен кезде. Осман соғыстары үлкен демографиялық өзгерістерге әкелді. Хорваттар Австрияға көшіп кетті, ал қазіргі Бургенланд хорваттары осы қоныс аударушылардың тікелей ұрпақтары. Түрік үкіметінің соңында Славониядағы мұсылман халқының саны жергілікті халықтың, негізінен хорваттардың, Босния мен Сербиядан келген иммигранттардың жартысына жуығын құрады, ал түріктер мен арабтар сирек кездесетін. XVI ғасырдың екінші жартысында Славониядан келген Влахтар халықтың ерекше бөлігі болмай қалды, өйткені Влахтардың мәртебесін алу үшін көптеген Влах емес адамдар Влахтармен араласты. Қашып бара жатқан хорваттардың орнына Габсбургтер Босния мен Сербияның православиелік халқын Хорват әскери шекарасында әскери қызмет көрсетуге шақырды. Сербтердің бұл аймаққа көшіп келуі 1690 және 1737–39 жылдардағы Ұлы серб көшіп кетуі кезінде ең жоғары деңгейге жетті. Сербтердің ең көп шоғырланған жері – шығыс Славония, ал Сремски Карловци Серб православиелік митрополиттерінің орындығына айналды. Колонистердің бір бөлігі Саваның оңтүстігінен, әсіресе Соли мен Усора аймақтарынан Славонияға келді, бұл процесс 1521 жылдан кейін басталған. XVII ғасырдың басында отарлаудың жаңа толқыны болды, шамамен 10 000 отбасы Клис санжағынан немесе Босния санжағының аймағынан келген деп есептеледі.
Following the Battle of Mohács, the Ottomans expanded their possessions in Slavonia seizing Đakovo in 1536 and Požega in 1537, defeating a Habsburg army led by Johann Katzianer, who was attempting to retake Slavonia, at Gorjani in September 1537. By 1540, Osijek was also under firm control of the Ottomans, and regular administration in Slavonia was introduced by establishing the Sanjak of Pojega. The Ottoman control in Slavonia expanded as Novska surrendered the same year. Turkish conquest continued—Našice were seized in 1541, Orahovica and Slatina in 1542, and in 1543, Voćin, Sirač and, after a 40 day siege, Valpovo. In 1544, Ottoman forces conquered Pakrac. Lessening hostilities brought about a five year truce in 1547 and temporary stabilization of the border between Habsburg and Ottoman empires, with Virovitica becoming the most significant defensive Habsburg fortress and Požega the most significant Ottoman centre in Slavonia, as Ottoman advances to Sisak and Čazma were made, including a brief occupation of the cities. Further westward efforts of the Turkish forces presented a significant threat to Zagreb and the rest of Croatia and the Hungarian kingdom, prompting a greater defensive commitment by the Habsburg Monarchy. One year after the 1547 truce ended, Ivan Lenković devised a system of fortifications and troops in the border areas, a forerunner of the Croatian Military Frontier. Nonetheless, in 1552, the Ottoman conquest of Slavonia was completed when Virovitica was captured. Ottoman advances in the Croatian territory continued until the 1593 Battle of Sisak, the first decisive Ottoman defeat, and a more lasting stabilisation of the frontier. During the Great Turkish War (1683–1698), Slavonia was regained in between 1684 and 1691 when the Ottomans abandoned the region—unlike western Bosnia, which had been part of Croatia before the Ottoman conquest. The Ottoman wars instigated great demographic changes. Croats migrated towards Austria and the present day Burgenland Croats are direct descendants of these settlers. The Muslim population in Slavonia at the end of Turkish rule accounted for almost half of Slavonia's population who was indigenous, primarily Croats, less immigrants from Bosnia and Serbia and rarely genuine Turks or Arabs. In the second half of the 16th century Vlachs from Slavonia were no longer an exclusive part of population because the Vlach privileges were attractive for many non Vlachs who mixed with the Vlachs in order to get their status. To replace the fleeing Croats, the Habsburgs called on the Orthodox populations of Bosnia and Serbia to provide military service in the Croatian Military Frontier. Serb migration into this region peaked during the Great Serb Migrations of 1690 and 1737–39. The greatest Serb concentrations were in the eastern Slavonia, and Sremski Karlovci became the see of Serbian Orthodox metropolitans. Part of the colonists came to Slavonia from area south of the Sava, especially from the Soli and Usora areas, continuing the process which already started after 1521. At beginning of the 17th century it seems that there was a new wave of colonization, about 10,000 families which are assumed to come from Sanjak of Klis or with less possibility from area of Sanjak of Bosnia.
Габсбургтер монархиясы және Австро-Венгрия
Карловиц келісімі арқылы алынған аумақтар Хорватияға берілді, ол Венгриямен одақта болды және Габсбургтар басқарды. Уна, Сава және Дунай өзендері бойындағы шекаралық аймақ Славония әскери шекарасы болып құрылды. Осы кезде Осиек Пожегадан жаңа құрылған Славония Корольдігінің әкімшілік және әскери орталығының рөлін иеленді. 1848 жылғы Венгрия төңкерісі кезінде Хорватия австриялықтардың жағына шықты, бан Йосип Желачич 1849 жылы венгр әскерлерін жеңуге көмектесті, соның нәтижесінде германизация саясатының кезеңі басталды. 1860 жылдарға қарай саясаттың сәтсіздігі анық болды, бұл 1867 жылғы австрия-венгр келісіміне және Австрия империясы мен Венгрия Корольдігі арасындағы жеке одақ құруға әкелді. Келісім Хорватияның мәртебесін Транслейтенияның бір бөлігі ретінде Венгрияға шешуге қалдырды. Бұл мәселе 1868 жылғы Хорватия және Славония Корольдіктері Хорватия-Славония Корольдігі ретінде біріккен кезде шешілді. 1878 жылғы Берлин шартына сәйкес Австрия-Венгрия Босния мен Герцеговинаны басып алғаннан кейін әскери шекаралар жойылды және 1881 жылы хорват және славониялық әскери шекара аумағы Хорватия-Славонияға қайтарылды. Сол кезде Хорватия-Славонияның ең шығыс нүктесі Земун болды, себебі бүкіл Сирмия патшалық құрамына кірді. 1918 жылдың 29 қазанында Хорватия Саборы тәуелсіздік жариялады және жаңа құрылған Словендер, хорваттар және сербтер мемлекетіне қосылуға шешім қабылдады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен 1920 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс одақтастары мен Венгрия арасында Трианон шартына қол қойылды, Венгрия Австрия-Венгрияның мұрагер мемлекеттерінің бірі болды. Шарты бойынша Венгрияның оңтүстік шекарасы Драва және Мура өзендері бойымен белгіленді, тек Бараньяда ғана округтің солтүстік бөлігі Венгрияда қалды. Бараньядағы аумақтық иелік Осиекке жақын болғанымен, Славонияның бөлігі болған жоқ, себебі 1918 жылға дейінгі әкімшілік бөліністер жаңа патшалықпен қайта құрылмады. Жаңа патшалықтағы саяси жағдай нашарлап, 1929 жылдың қаңтарында король Александртың диктатурасына әкелді. Диктатура 1931 жылы корольдің атқарушы билікті өзіне қайтару үшін біртұтас конституцияны қабылдауымен және ел атауын Югославияға өзгертуімен ресми түрде аяқталды. 1939 жылғы тамыздағы Цветкович-Мачек келісімі Славонияны қамтитын Хорватияның дербес Бановинасын құрды. Келісімге сәйкес, Югославия үкіметі қорғаныс, ішкі қауіпсіздік, сыртқы істер, сауда және көлік салаларын бақылауда ұстады, ал қалған мәселелер Хорватия Саборына және король тағайындаған банға берілді. 1941 жылдың сәуірінде Югославия Германия мен Италия тарапынан басылып алынды. Басып алудан кейін Славония аумағы нацистердің қолдауымен құрылған Хорватия Тәуелсіз мемлекетіне қосылды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде неміс оккупациясы астындағы аймақ ретінде белгіленді. Режим антисемит заңдарын енгізді және серб және рома халқына қарсы этникалық тазалау мен геноцид науқанын жүргізді, оның мысалы Ясеновац және Стара-Градишка концлагерлері болды, бірақ Славонияда бұл басқа аймақтарға қарағанда аз дәрежеде болды, себебі оське аймақта бейбітшілікті сақтаудың стратегиялық қажеттіліктері болды. Ең ірі қырғын 1942 жылы Вочин қаласында болды. Аймақта қарулы қарсылық тез дамыды, ал 1942 жылға қарай Югославия партизандары айтарлықтай аумақтарды, әсіресе Славонияның таулы бөліктерін бақылады. Хорват азаматтарына қарсы геноцид жасаған сербтік роялистік четниктер соғыс бойында Славонияда маңызды беделге ие болуға күресті. Соғыстан кейін жаңа Югославия үкіметі Славониядағы лагерьлерде жергілікті немістерді интернирледі, олардың ішіндегі ең үлкендері Вальпово және Крндияда орналасқан, онда көптеген адам аштықтан және аурудан қайтыс болды.
The areas acquired through the Treaty of Karlowitz were assigned to Croatia, itself in the union with Hungary and the union ruled by the Habsburgs. The border area along the Una, Sava and Danube rivers became the Slavonian Military Frontier. At this time, Osijek took over the role of the administrative and military centre of the newly formed Kingdom of Slavonia from Požega. During the Hungarian Revolution of 1848 Croatia sided with the Austrians, Ban Josip Jelačić helping to defeat the Hungarian forces in 1849, and ushering in a period of Germanization policy. By the 1860s, failure of the policy became apparent, leading to the Austro Hungarian Compromise of 1867 and creation of a personal union between the crowns of the Austrian Empire and the Kingdom of Hungary. The treaty left the issue of Croatia's status to Hungary as a part of Transleithania—and the status was resolved by the Croatian–Hungarian Settlement of 1868, when the kingdoms of Croatia and Slavonia were united as the Kingdom of Croatia Slavonia. After Austria Hungary occupied Bosnia and Herzegovina following the 1878 Treaty of Berlin, the Military Frontiers were abolished and the Croatian and Slavonian Military Frontier territory returned to Croatia Slavonia in 1881, At that time, the easternmost point of Croatia Slavonia became Zemun, as all of Syrmia was encompassed by the kingdom.]] On 29 October 1918, the Croatian Sabor declared independence and decided to join the newly formed State of Slovenes, Croats and Serbs, The Treaty of Trianon was signed in 1920, at the end of World War I, between the Allies of World War I and Hungary as one of the successor states to Austria Hungary. The treaty established the southern border of Hungary along the Drava and Mura rivers, except in Baranya, where only the northern part of the county was kept by Hungary. The territorial acquisition in Baranya was not made a part of Slavonia, even though adjacent to Osijek, because pre 1918 administrative divisions were disestablished by the new kingdom. The political situation in the new kingdom deteriorated, leading to the dictatorship of King Alexander in January 1929. The dictatorship formally ended in 1931 when the king imposed a more unitarian constitution transferring executive power to the king, and changed the name of the country to Yugoslavia. The Cvetković–Maček Agreement of August 1939 created the autonomous Banovina of Croatia incorporating Slavonia. Pursuant to the agreement, the Yugoslav government retained control of defence, internal security, foreign affairs, trade, and transport while other matters were left to the Croatian Sabor and a crown appointed 'Ban'. In April 1941, Yugoslavia was occupied by Germany and Italy. Following the invasion the territory of Slavonia was incorporated into the Independent State of Croatia, a Nazi backed puppet state and assigned as a zone under German occupation for the duration of World War II. The regime introduced anti semitic laws and conducted a campaign of ethnic cleansing and genocide against Serb and Roma populations, exemplified by the Jasenovac and Stara Gradiška concentration camps, but to a much lesser extent in Slavonia than in other regions, due to strategic interests of the Axis in keeping peace in the area. The largest massacre occurred in 1942 in Voćin. Armed resistance soon developed in the region, and by 1942, the Yugoslav Partisans controlled substantial territories, especially in mountainous parts of Slavonia. The Serbian royalist Chetniks, who carried out genocide against Croat civilian population, struggled to establish a significant presence in Slavonia throughout the war. After the war, the new Yugoslav government interned local Germans in camps in Slavonia, the largest of which were in Valpovo and Krndija, where many died of hunger and diseases.
Федеративтік Югославия және Хорватияның тәуелсіздігі
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Хорватия – оның ішінде Славония – коммунистер басқаратын Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының бір партиялық социалистік федеративтік бірлігіне айналды, бірақ федерация ішінде белгілі бір деңгейдегі автономияға ие болды. Автономия 1974 жылғы Югославия Конституциясынан кейін тиімді түрде өсті, хорват көктемі қозғалысының мақсатын ішінара орындады және федеративтік құрамдас бөліктердің тәуелсіздігі үшін құқықтық негіз жасады. 1947 жылы бұрынғы Югославия құрамына кірген республикалардың барлық шекаралары демаркация комиссияларымен айқындалғанда, 1943 және 1945 жылдардағы AVNOJ шешімдеріне сәйкес Югославия Бараньясының федеративтік ұйымы Хорватия аумағы ретінде анықталды, бұл оның Славониямен бірігуіне мүмкіндік берді. Комиссиялар сонымен қатар Сербия мен Хорватия арасындағы қазіргі шекараны Сырмияда және Илок пен Драва сағасы арасындағы Дунай өзені бойымен, сондай-ақ солтүстікке қарай Мажарстан шекарасына дейін белгіледі. Драва сағасының оңтүстік бөлігі 1918 жылға дейін және Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейін болған Хорватия Корольдігі Славониясы мен Бач-Бодрог округі арасындағы шекараға сәйкес келді. 1980 жылдары Югославиядағы саяси жағдай 1986 жылғы Сербия Ғылым академиясының (SANU) меморандумы және 1989 жылғы Воеводина, Косово және Черногориядағы төңкерістер ұлттық шиеленісті күшейтіп, нашарлады. 1990 жылдың қаңтарында коммунистік партия ұлттық принцип бойынша бөлінді, хорват фракциясы федерацияны жеңілдетуді талап етті. Сол жылы Хорватияда алғашқы көппартиялық сайлаулар өтті, Франьо Туджманның жеңісі ұлтшыл шиеленісті одан әрі арттырды. Хорватиядағы сербтер Хорватиядан тәуелсіздік алуды көздеп, Сабордан шығып, көп ұзамай танылмаған, өзін-өзі жариялаған Серб Крайина Республикасы (RSK) болар аймақтардың автономиясын жариялады. Шиеленіс күшейгенде Хорватия 1991 жылдың маусымында тәуелсіздігін жариялады, бірақ бұл жариялама 1991 жылдың 8 қазанында күшіне енді. Шиеленіс Хорватияның Тәуелсіздік соғысына ұласты, осы кезде Югослав Халық Армиясы және түрлі серб жарымәскекерлері Хорватияға шабуыл жасады. 1991 жылдың соңына қарай кең майдан бойындағы қарқынды соғыс Хорватияның аумағының үштен екі бөлігін бақылауына мүмкіндік берді. Славониядағы алғашқы қарулы қақтығыстар Пакрачта және Вуковар маңындағы Борово Селода болды. Батыс Славония 1991 жылдың тамызында Югославия күштерінің Баня-Лукадан солтүстікке қарай Сава өзенінен өтуінен кейін басып алынды. Хорват армиясы Otkos 10 операциясы кезінде бұл шабуылды ішінара кері қайтарды. Шығыс Славониядағы қарулы қақтығыс Вуковар шайқасына және одан кейінгі қырғынға ұласты. Алдыңғы шеп тұрақтанды, 1992 жылдың 2 қаңтарында атысты тоқтату туралы келісім жасалды, ол келесі күні күшіне енді. Атысты тоқтатудан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Қорғау күштері басып алынған аймақтарға орналастырылды, бірақ Босниядағы сербтер бақылауындағы аймақтардан жасалған артиллериялық және ракеталық шабуылдар Славонияның бірнеше аймақтарында, әсіресе Славонски Брод және Жупаньяда үзіліссіз жалғасты. Соғыс 1995 жылы Хорватияның 1995 жылдың тамызында RSK-ға қарсы шешуші жеңіске жеткенімен аяқталды. Қалған басып алынған аймақтар – Шығыс Славония – 1995 жылғы қарашадағы Ердут келісіміне сәйкес Хорватияға қайтарылды, ал процесс 1998 жылдың қаңтарының ортасында аяқталды. Соғыстан кейін аймақтағы бірқатар қалалар мен муниципалитеттер ерекше мемлекеттік қамқорлықты қажет ететін аймақтар деп белгіленді.
After World War II, Croatia—including Slavonia—became a single party Socialist federal unit of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia, ruled by the Communists, but enjoying a degree of autonomy within the federation. The autonomy effectively increased after the 1974 Yugoslav Constitution, basically fulfilling a goal of the Croatian Spring movement, and providing a legal basis for independence of the federative constituents. In 1947, when all borders of the former Yugoslav constituent republics had been defined by demarcation commissions, pursuant to decisions of the AVNOJ of 1943 and 1945, the federal organization of Yugoslav Baranya was defined as Croatian territory allowing its integration with Slavonia. The commissions also set up the present day border between Serbia and Croatia in Syrmia, and along the Danube River between Ilok and mouth of the Drava and further north to the Hungarian border, the section south of confluence of the Drava matching the border between the Kingdom of Croatia Slavonia and the Bács Bodrog County that existed until 1918 and the end of World War I. In the 1980s the political situation in Yugoslavia deteriorated with national tension fanned by the 1986 Serbian SANU Memorandum and the 1989 coups in Vojvodina, Kosovo and Montenegro. In January 1990, the Communist Party fragmented along national lines, with the Croatian faction demanding a looser federation. In the same year, the first multi party elections were held in Croatia, with Franjo Tuđman's win raising nationalist tensions further. The Serbs in Croatia, intent on achieving independence from Croatia, left the Sabor and declared the autonomy of areas that would soon become the unrecognized self declared Republic of Serbian Krajina (RSK). As tensions rose, Croatia declared independence in June 1991; however the declaration came into effect on 8 October 1991. Tensions escalated into the Croatian War of Independence when the Yugoslav National Army and various Serb paramilitaries attacked Croatia. By the end of 1991, a high intensity war fought along a wide front reduced Croatia to controlling about two thirds of its territory. In Slavonia, the first armed conflicts were clashes in Pakrac, and Borovo Selo near Vukovar. Western Slavonia was occupied in August 1991, following an advance by the Yugoslav forces north from Banja Luka across the Sava River. This was partially pushed back by the Croatian Army in operations named Otkos 10, Armed conflict in the eastern Slavonia, culminating in the Battle of Vukovar and a subsequent massacre, also included heavy fighting and the successful defence of Osijek and Vinkovci. The front line stabilized and a ceasefire was agreed to on 2 January 1992, coming into force the next day. After the ceasefire, United Nations Protection Force was deployed to the occupied areas, but intermittent artillery and rocket attacks, launched from Serb held areas of Bosnia, continued in several areas of Slavonia, especially in Slavonski Brod and Županja. The war effectively ended in 1995 with Croatia achieving a decisive victory over the RSK in August 1995. The remaining occupied areas—eastern Slavonia—were restored to Croatia pursuant to the Erdut Agreement of November 1995, with the process concluded in mid January 1998. After the war, a number of towns and municipalities in the region were designated Areas of Special State Concern.
Физикалық география
Славонияның шекаралары, географиялық аймақ ретінде, оңтүстік және шығыс бөліктерінде Сава және Дунай өзендерімен анықталатын бес округтің шекараларымен толық сәйкес келе бермейді. Хорватияның халықаралық шекаралары – аймақтың екі анықтамасы үшін де ортақ шекаралар болып табылады. Солтүстік жағында шекаралар көбінесе сәйкес келеді, себебі Драва өзені географиялық аймақ ретінде Славонияның солтүстік шекарасы саналады. Географиялық аймақтың батыс шекарасы нақты белгіленбеген және ол Хорватияның саяси құрылымына байланысты тарихта әртүрлі анықталған.
The boundaries of Slavonia, as a geographical region, do not necessarily coincide with the borders of the five counties, except in the south and east where the Sava and Danube rivers define them. The international borders of Croatia are boundaries common to both definitions of the region. In the north, the boundaries largely coincide because the Drava River is considered to be the northern border of Slavonia as a geographic region, The western boundary of the geographic region is not specifically defined and it was variously defined through history depending on the political divisions of Croatia.
Мәдениет
Славонияның мәдени мұрасы тарихы барысында, әсіресе 17 ғасырдың соңынан бастап, әлеуметтік әсерлер мен дәстүрлі мәдениеттің үйлесімін көрсетеді. 18 ғасырда барокко өнері мен сәулеті айрықша әсер етті, осы кезде Осман соғыстары аяқталғаннан кейін Славония қалалары дамып, аймақта тұрақтылық орнады. Осы кезеңде дворяндықтың ықпалы артып, императорлық сарай соғыстардағы қызметтері үшін оларға Славонияда жерлер сыйлады. Олардың қатарында Савой князі Евгений, Эстерхази үйі, Одескальчи үйі, Филипп Карл фон Эльтц Кемпених, Прандау Норманн үйі, Пеячевич және Янкович үйлері болды. Бұл өз кезегінде аймаққа заманауи еуропалық мәдениеттің келуіне ықпал етті. Қалалар мен қоғамның одан әрі дамуы неоклассицизм, историцизм және әсіресе модерн әсерін көрсетті. Аймақтың мұрасында көптеген ескерткіштер бар, олардың көпшілігі 18 және 19 ғасырларда дворяндар салған сарайлар. Оларға Валпово мен Доньи-Михоляцтағы Прандау Норманн және Прандау Майлат сарайлары, Бараньядағы сарайлар – Бильеде, Дардадағы бұрынғы Эстерхази иелігінде, Тиквеште және Кнежевода кіреді. Пеячевичтер бірнеше резиденциялар салды, олардың ең танымалдары Вировитикадағы сарай және Нашицедегі Пеячевич сарайы. Шығысқа қарай, Дунай бойында Илоктағы Одескальчи сарайы және Вуковардағы Эльтц сарайы орналасқан. Соңғысы 1991 жылы Вуковар шайқасында көп зақымданып, бірақ 2011 жылға дейін қайта жаңартылды. Аймақтың оңтүстік-шығысында ең танымалдары Кутьево иезуит сарайы және Черник сарайы, тиісінше Кутьево мен Черникте орналасқан. Осы кезеңде Осиек пен Славонски Бродта Тврдя және Брод бекіністері салынды. Ескі, ортағасырлық бекіністер тек қираған күйінде сақталған – Ораховица маңындағы Ружица қамалы олардың ең ірісі. 19 ғасырға жататын тағы бір ескерткіш – Папа Иоанн XXIII Венеция мен Стамбулдың арасындағы ең әдемі шіркеу деп атаған Джаково соборы. Славония Хорватия мәдениетіне суретшілердің еңбектері және өнерді қолдаушылар арқылы үлкен үлес қосты, олардың ішінде Йосип Юрай Строссмайер ең танымал. Строссмайер Югославия ғылым және өнер академиясын құруда, кейін Хорватия ғылым және өнер академиясы деп аталды, және Загреб университетін қайта құруда маңызды рөл атқарды. Славонияның көптеген суретшілері, әсіресе жазушылары хорват мәдениетіне үлкен үлес қосты. 19 ғасырдың хорват әдебиетіндегі ең маңызды жазушылар – Йосип Юген Томич, Йосип Козарач және Мирослав Кральевич. Хорват өнеріне үлкен үлес қосқан Славониямен байланысты суретшілер Мирослав Кральевич және Бела Чикош Сесия болды. Славония дәстүрлі музыкадағы этнологиялық факторлар тұрғысынан Хорватияның ерекше аймағы. Бұл аймақта дәстүрлі мәдениет халықтық фестивальдер арқылы сақталады. Дәстүрлі музыкалық аспаптар тамбурица және сыбызғы отбасынан шыққан. Тамбурица – Славонияның дәстүрлі мәдениетімен байланысты ең танымал музыкалық аспап. Ол Осман империясы Славонияны билеген кезде әкелген музыкалық аспаптардан дамыды, дәстүрлі музыканың ажырамас бөлігіне айналды, оның қолданылуы сыбызғы мен гуслиді асырып немесе тіпті алмастырды. Славонияда пайда болған дәстүрлі әннің ерекше түрі – бечарак ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұрасы ретінде танылған. Хорватияның 122 университеті мен басқа да жоғары оқу орындарының ішінде Славонияда бір университет – Йосип Юрай Строссмайер атындағы Осиек университеті, Пожега, Славонски Брод және Вуковар қалаларындағы үш политехникалық институт, Вировитикадағы колледж бар – бәрі де мемлекет тарапынан құрылып басқарылады. Осиек университеті 1975 жылы құрылған, бірақ қаладағы алғашқы жоғары оқу орны 1707 жылы құрылған және 1780 жылға дейін жұмыс істеген Studium Philosophicum Essekini болды. Жоғары білім берудің тағы бір тарихи мекемесі 1761 және 1776 жылдар аралығында Пожегада жұмыс істеген Academia Posegana болды, бұл 1699 жылы Славониядағы алғашқы орта білім беру мектебі ретінде ашылған гимназияның кеңейтілуі болды.
The cultural heritage of Slavonia represents a blend of social influences through its history, especially since the end of the 17th century, and the traditional culture. A particular impact was made by Baroque art and architecture of the 18th century, when the cities of Slavonia started developing after the Ottoman wars ended and stability was restored to the area. The period saw great prominence of the nobility, who were awarded estates in Slavonia by the imperial court in return for their service during the wars. They included Prince Eugene of Savoy, the House of Esterházy, the House of Odescalchi, Philipp Karl von Eltz Kempenich, the House of Prandau Normann, the House of Pejačević and the House of Janković. That in turn encouraged an influx of contemporary European culture to the region. Subsequent development of the cities and society saw the influence of Neoclassicism, Historicism and especially of Art Nouveau. The heritage of the region includes numerous landmarks, especially manor houses built by the nobility in largely in the 18th and the 19th centuries. Those include Prandau Normann and Prandau Mailath manor houses in Valpovo and Donji Miholjac respectively, manor houses in Baranja—in Bilje, at a former Esterházy estate in Darda, in Tikveš, and in Kneževo. Pejačevićs built several residences, the most representative ones among them being manor house in Virovitica and the Pejačević manor house in Našice. Further east, along the Danube, there are Odescalchi manor house in Ilok, and Eltz manor house in Vukovar—the latter sustained extensive damage during the Battle of Vukovar in 1991, but it was reconstructed by 2011. In the southeast of the region, the most prominent are Kutjevo Jesuit manor house, and Cernik manor house, located in Kutjevo and Cernik respectively. The period also saw construction of Tvrđa and Brod fortifications in Osijek and Slavonski Brod. Older, medieval fortifications are preserved only as ruins—the largest among those being Ružica Castle near Orahovica. Another landmark dating to the 19th century is the Đakovo Cathedral—hailed by the Pope John XXIII as the most beautiful church situated between Venice and Istanbul. Slavonia significantly contributed to the culture of Croatia as a whole, both through works of artists and through patrons of the arts—most notable among them being Josip Juraj Strossmayer. Strossmayer was instrumental in the establishment of the Yugoslav Academy of Sciences and Arts, later renamed the Croatian Academy of Sciences and Arts, and the reestablishment of the University of Zagreb. A number of Slavonia's artists, especially writers, made considerable contributions to Croatian culture. Nineteenth century writers who are most significant in Croatian literature include Josip Eugen Tomić, Josip Kozarac, and Miroslav Kraljević—author of the first Croatian novel. Painters associated with Slavonia, who contributed greatly to Croatian art, were Miroslav Kraljević and Bela Čikoš Sesija. Slavonia is a distinct region of Croatia in terms of ethnological factors in traditional music. It is a region where traditional culture is preserved through folklore festivals. Typical traditional music instruments belong to the tamburica and bagpipe family. The tamburica is the most representative musical instrument associated with Slavonia's traditional culture. It developed from music instruments brought by the Ottomans during their rule of Slavonia, becoming an integral part of the traditional music, its use surpassing or even replacing the use of bagpipes and gusle. A distinct form of traditional song, originating in Slavonia, the bećarac, is recognized as an intangible cultural heritage by UNESCO. Out of 122 Croatia's universities and other institutions of higher education, Slavonia is home to one university—Josip Juraj Strossmayer University of Osijek— as well as three polytechnics in Požega, Slavonski Brod and Vukovar, as well as a college in Virovitica—all set up and run by the government. The University of Osijek, has been established in 1975, but the first institution of higher education in the city was Studium Philosophicum Essekini founded in 1707, and active until 1780. Another historical institution of higher education was Academia Posegana operating in Požega between 1761 and 1776, as an extension of a gymnasium operating in the city continuously, since it opened in 1699 as the first secondary education school in Slavonia.
Асхана және шараптар
Славонияның асханасы аймаққа тиген мәдени ықпалдарды, аспаздық әсерлерінің алуандығы арқылы көрсетеді. Олардың ішіндегі ең маңыздылары – мажар, австриялық, Орталық Еуропа, сондай-ақ түркі және араб асханалары, олар бірнеше жаулаулар мен оларға ілескен әлеуметтік өзгерістер арқылы келді. Дәстүрлі тағамдардың құрамына тұздалған көкөністер, сүт өнімдері және шегірілген ет кіреді. Ең танымал дәстүрлі ет өнімі – кулен, ол Еуроодақ қорғаған хорват өнімдерінің бірі. Славония – Хорватияның шарап жасау аймақтарының бірі, континенттік шарап өсіру аймағының бір бөлігі. Славонияның ең белгілі жүзім өсіру аймақтары Джаково, Илок және Кутьево төңірегінде орналасқан, онда грашевина жүзімі басым, бірақ басқа да сорттар да көбейіп келеді. Соңғы онжылдықтарда Славонияда шарап өндірісінің артуымен бірге сапасы да жақсарып, ел ішінде де, шетелде де танымалдылығы артты. Жүзім алғаш рет Илок аймағында біздің заманымыздан бұрын 3 ғасырда өсірілген. Славонияның ең көне шарап погребі, әлі күнге дейін үздіксіз шарап жасау үшін қолданылып келеді, ол Кутьевода орналасқан – 1232 жылы цистерциандықтар салған. Славониялық еменнен ботти жасалады, бұл Италияның Пьемонт аймағында дәстүрлі түрде неббиоло шараптарын жасау үшін қолданылатын үлкен шарап шелектері.
The cuisine of Slavonia reflects cultural influences on the region through the diversity of its culinary influences. The most significant among those were from Hungarian, Viennese, Central European, as well as Turkish and Arab cuisines brought by series of conquests and accompanying social influences. The ingredients of traditional dishes are pickled vegetables, dairy products and smoked meats. The most famous traditional preserved meat product is kulen, one of a handful Croatian products protected by the EU as indigenous products. Slavonia is one of Croatia's winemaking sub regions, a part of its continental winegrowing region. The best known winegrowing areas of Slavonia are centered on Đakovo, Ilok and Kutjevo, where Graševina grapes are predominant, but other cultivars are increasingly present. In past decades, an increasing quantity of wine production in Slavonia was accompanied by increasing quality and growing recognition at home and abroad. Grape vines were first grown in the region of Ilok, as early as the 3rd century AD. The oldest Slavonian wine cellar still in continuous use for winemaking is located in Kutjevo—built in 1232 by Cistercians. Slavonian oak is used to make botti, large barrels traditionally used in the Piedmont region of Italy to make nebbiolo wines.