Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Випава (Словенияның батысындағы қала. Бұл ең ірі елді мекен және Випава муниципалитетінің орталығы. Випава, Випава өзенінің көптеген бастауларына жақын, Випава аңғарында, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл Ішкі Карниола дәстүрлі аймағының бір бөлігі болып табылады.
Vipava (; , Wippach) is a town in western Slovenia. It is the largest settlement and the seat of the Municipality of Vipava. Vipava is located near the numerous sources of the Vipava River, in the upper Vipava Valley, above sea level. Historically, it is part of the traditional region of Inner Carniola,
Тарих
Қаланың айналасындағы аймақты Рим дәуірінен бұрын, болжам бойынша, иллириялықтар мен келттер қоныстанған. Кейбіреулер Випава атауын келт тіліндегі "вип" (өзен) түбірінен шығарған. 394 жылы қала маңында Фригид шайқасы болды. VI ғасырдың соңында қазіргі словендердің ата-бабалары – славян тайпалары осы аймаққа қоныстанды. VIII ғасырдың соңында Випава аңғары Франк империясының құрамына енді, сонымен қатар словендердің христиандануы басталды. Орта ғасырларда аңғар алғаш рет Фриули герцогтығына қарады. 1340 және 1355 жылдар аралығында Випава және оның төңірегі Гориция графтары, Аквилея патриархтары және Карниоланың Габсбург герцогтығы арасында даулы аймақ болды. Қазіргі Випава алғаш рет 1367 жылы тарихқа енді. Сол кезеңде ол Гориция округіне қосылды. Венеция билігінің қысқа мерзімінен кейін, 1501 жылы Випава Габсбургтердің иелігіне өтті, ал 1535 жылы Карниола құрамына енді. XVI ғасырдың ортасында қала протестанттық реформацияның маңызды орталығына айналды. 1918 жылға дейін Карниоланың бір бөлігі болып қала берді, содан кейін итальян әскерлері басып алып, Италия Корольдігіне қосылды. 1922-1943 жылдар аралығында фашистік Италияның қатыгез саясатына ұшырады. Көптеген жергілікті тұрғындар фашизмге қарсы күрес ұйымы ТИГР-ге қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бүкіл аймақ партизандық қозғалыстың маңызды орталығы болды. 1945 жылы партизан әскерлері қаланы азат етті, ал 1947 жылы Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының, 1991 жылы тәуелсіз Словенияның құрамына кірді.
The region around the town was probably settled by the Illyrians and Celts in the pre Roman era. Some trace the name Vipava to the Celtic root vip (river). In 394, the Battle of the Frigidus took place in the vicinity of the town. In the late 6th century, Slavic tribes, ancestors of modern Slovenes, settled the area. In the late 8th century, the Vipava Valley was included in the Frankish Empire and the Christianization of Slovenes started. In the Middle Ages, the valley was first included in the Duchy of Friuli. Between 1340 and 1355, Vipava and its surroundings were constantly contended between the Counts of Gorizia, the Patriarches of Aquileia and the Habsburg Duchy of Carniola. Modern Vipava was first mentioned in 1367. In the same period, it was finally included in the County of Gorizia. After a short Venetian interim, Vipava fell under the Habsburg domain in 1501 and in 1535 it was included in Carniola. In the mid 16th century, it emerged as an important center of the Protestant Reformation. It remained part of Carniola until 1918, when it was occupied by the Italian troops and annexed to the Kingdom of Italy. In the period between 1922 and 1943, it was subjected to a violent policy of Fascist Italianization. Many locals joined the militant antifascist organization TIGR. During World War II, the entire area became an important center of Partisan resistance. In 1945, it was liberated by Partisan troops and in 1947 it became part of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia, and of independent Slovenia in 1991.
Бірлескен қабірлер
Випавада Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін немесе одан кейін табылған бес жаппай қабір бар. Зираттағы жаппай қабір Випава зиратының оңтүстік-батыс қабырғасының жанында орналасқан. Онда 1945 жылдың 14 шілдесінде Югославия армиясы өлтірген сегіз словен азаматының қалдықтары сақталған. Алты құрбанның жеке басы белгілі. Алты адамның қалдықтары 1999 жылы эксгумацияланып, зиратқа қайта жерленді. Әскери зираттағы жаппай қабір (Grobišče na vojaškem pokopališču) Бірінші дүниежүзілік соғыс әскери зиратының батыс жиегінде орналасқан. Онда 1945 жылдың сәуір айының соңы мен мамыр айының басында қаза тапқан 15 четник сарбазының қалдықтары бар. Тағы үш қабірде 1945 жылы жақын жердегі тұтқын лагерінде тифтен қайтыс болған неміс әскерінің тұтқындарының қалдықтары сақталған. Випава далалық жаппай қабір (Grobišče Vipavsko polje) сүт зауытының оңтүстігінен Мочильник өзеніне дейін созылады. Ол автокөлік жолының астынан өтеді және көптеген қалдықтарды қамтиды. Принцова Бароновка жаппай қабірі (Grobišče Princova baronovka) қаланың оңтүстік бөлігінде жатыр. Бевк көшесіндегі жаппай қабір (Grobišče na Bevkovi ulici) Бевк көшесінде (Bevkova ulica) 16-мызда орналасқан. Бұл жерде ғимаратты қазу кезінде адам қалдықтары табылды.
Vipava is the site of five known mass graves from the end of or after the Second World War. The Cemetery Mass Grave is located next to the southwest wall of the Vipava Cemetery. It contained the remains of eight Slovene civilians murdered by the Yugoslav Army on July 14, 1945. The identities of six victims are known. The remains of six were exhumed in 1999 and reinterred in the cemetery. The Military Cemetery Mass Grave (Grobišče na vojaškem pokopališču) is located by the west edge of the First World War military cemetery. It contains the remains of 15 Chetnik soldiers killed in late April or early May 1945. Three additional graves contain the remains of German prisoners of war that died of typhus at the nearby prison camp in 1945. The Vipava Field Mass Grave (Grobišče Vipavsko polje) extends south of the dairy to Močilnik Creek. It is partially covered by the freeway and contains a large number of remains. The Princova Baronovka Mass Grave (Grobišče Princova baronovka) lies in the southern part of the town. The Bevk Street Mass Grave (Grobišče na Bevkovi ulici) is located at Bevk Streek (Bevkova ulica) no. 16. Human remains were unearthed during excavations for the building there.
Экономика
Випава – Батыс Словенияның маңызды ауыл шаруашылығы орталығы. Ол өзінің шарап өндірісімен әйгілі. Туризм де маңызды, сондай-ақ шағын және орта кәсіпорындар да бар. Көптеген жергілікті тұрғындар жақын орналасқан Айдовщина қаласында жұмыс істейді.
Vipava is an important agricultural center of western Slovenia. It is renowned for its wine production. Tourism is also important, as well as small and medium sized businesses. Many locals work in the nearby town of Ajdovščina.
Тіл, мәдениет және дін
Випава тұрғындарының басым көпшілігі, шамамен 93%-ы словендер. Қалғандары көбінесе бұрынғы Югославияның басқа аймақтарынан көшіп келгендердің ұрпақтары. Халықтың 96%-дан астамы словен тілін ана тілі ретінде қолданады, ал қалған 4%-ның көп бөлігі босния тілін ана тілі ретінде сөйлейді. Жергілікті тұрғындар словен тілінің Ішкі Карниол диалектісінің бір түрінде сөйлейді. Халықтың шамамен 77%-ы католик, 1%-дан азы сунниттік ислам дінін ұстанады, ал қалғандары дінсіз. Қалалық шіркеу Әулие Стефанға арналған және Копер епархиясының құрамына кіреді.
The vast majority of the people of Vipava, around 93%, are Slovenes. Others are mostly descendants of immigrants from other regions of the former Yugoslavia. Over 96% of the people use Slovene as their first language; among the remaining 4%, most speak Bosnian as their first language. The native inhabitants speak a variant of the Inner Carniolan dialect of Slovene. Around 77% of the people are Catholic, a little less than 1% are adherents of Sunni Islam, and others are irreligious. The parish church in the town is dedicated to Saint Stephen and belongs to the Diocese of Koper.