Кіріспе
Словения халқының демографиялық ерекшеліктері халық тығыздығын, этникалық құрамын, білім деңгейін, денсаулық сақтау жүйесін, экономикалық жағдайын, діни нанымдарын және халықтың басқа да аспектілерін қамтиды. 1 шаршы километрге 101 тұрғыннан (262/кв миль) Словения халық тығыздығы бойынша Еуропа елдері арасында төменгі көрсеткіштерді көрсетеді (Нидерланды үшін 402/км2 (1042/кв миль) немесе Италия үшін 195/км2 (505/кв миль) шамасында). Литорал – Ішкі Карниола статистикалық аймағында халық тығыздығы ең төмен, ал Орталық Словения статистикалық аймағында ең жоғары. 2002 жылғы халық санауы бойынша Словенияның негізгі этникалық тобы – словендер (83%). Халықтың кем дегенде 13% бұрынғы Югославияның басқа аймақтарынан келген иммигранттар, олардың ішінде босниялықтар (босниялық мұсылмандар), хорваттар және сербтер мен олардың ұрпақтары басым. Олар негізінен қалалар мен қалалық аймақтарда қоныстанған. Венгр және итальян ұлттық қауымдастығы салыстырмалы түрде аз болғанымен, Словения Конституциясымен қорғалған. Географиялық тұрғыдан шашыраңқы орналасқан рома халқы ерекше мәртебеге ие. Словения төмен туылу көрсеткіші мен өмір сүру ұзақтығының артуына байланысты халықтың қартаюымен ерекшеленетін Еуропа елдерінің қатарында. 64 жастан асқан Словения тұрғындарының дені зейнеткерлікке шыққан, гендерлік айырмашылықтар айтарлықтай емес. Иммиграцияға қарамастан, еңбекке жарамды жастағы халық азайып барады. 2011 жылы өткен референдумда әйелдер үшін 57, ал ерлер үшін 58 жасқа дейін зейнеткерлік жасын көтеру туралы ұсыныс қабылданбады. Өмір сүру ұзақтығы бойынша гендерлік айырмашылық әлі де маңызды. Сонымен қатар, 2009 жылы Словениядағы суицид деңгейі 100 000 адамға шаққанда 22 құрады, бұл көрсеткіш бойынша Словенияны Еуропа елдерінің ішінде алдыңғы қатарға шығарды.
Demographic features of the population of Slovenia include population density, ethnicity, education level, health of the populace, economic status, religious affiliations and other aspects of the population. With 101 inhabitants per square kilometre (262/sq mi), Slovenia ranks low among the European countries in population density (compared to 402/km2 (1042/sq mi) for the Netherlands or 195/km2 (505/sq mi) for Italy). The Littoral–Inner Carniola Statistical Region has the lowest population density, and the Central Slovenia Statistical Region has the highest. According to the 2002 census, Slovenia's main ethnic group are Slovenes (83%). At least 13% of the population were immigrants from other parts of former Yugoslavia, primarily ethnic Bosniaks (Bosnian Muslims), Croats and Serbs and their descendants. They have settled mainly in cities and suburbanised areas. Relatively small but protected by the Constitution of Slovenia are the Hungarian and the Italian national community. A special position is held by the geographically dispersed Roma ethnic community. Slovenia is among the European countries with the most pronounced ageing of population, ascribable to a low birth rate and increasing life expectancy. Almost all Slovenian inhabitants older than 64 are retired, with no significant difference between the genders. The working age group is diminishing in spite of immigration. The proposal to raise the retirement age from the current 57 for women and 58 for men was rejected in a referendum in 2011. Also the difference among the genders regarding life expectancy is still significant. In addition, in 2009, the suicide rate in Slovenia was 22 per 100,000 persons per year, which places Slovenia among the highest ranked European countries in this regard.
Қазіргі маңызды статистика
+ Кезең Тірі туғандар Өлім Табиғи өсім Қаңтар-Наурыз 2023 3,971 5,829 −1,858 Қаңтар-Наурыз 2024 3,981 5,911 −1,930 Айырма +10 (+0,25%) +82 (+1,41%) 72
Халықтың құрылымы
Жас тобыЕр адамӘйелБарлығы% Барлығы 1 059 938 1 049 039 2 108 977 100 0–4 51 230 48 119 99 349 4.71 5–9 56 155 52 767 108 922 5.16 10–14 56 285 53 175 109 460 5.19 15–19 48 450 45 497 93 947 4.45 20–24 55 500 48 158 103 658 4.92 25–29 60 660 52 345 113 005 5.36 30–34 71 309 62 333 133 642 6.34 35–39 79 855 70 219 150 074 7.12 40–44 85 952 75 862 161 814 7.67 45–49 80 250 72 516 152 766 7.24 50–54 76 913 72 888 149 801 7.10 55–59 76 799 75 553 152 352 7.22 60–64 71 998 72 474 144 472 6.85 65–69 66 495 70 032 136 527 6.47 70–74 50 200 57 623 107 823 5.11 75–79 32 465 43 273 75 738 3.59 80–84 23 621 37 431 61 052 2.89 85–89 11 656 24 986 36 642 1.74 90–94 3 569 11 129 14 698 0.70 95–99 525 2 429 2 954 0.14 100+ 51 230 281 0.01Жас тобыЕр адамӘйелБарлығыПайыз 0–14 163 670 154 061 317 731 15.07 15–64 707 686 647 845 1 355 531 64.27 65+ 188 582 247 133 435 715 20.66
Некелер мен ажырасулар
Орташа халық саныНекелерАжырысуларЖалпы неке коэффициенті (1000-ға)Жалпы ажырысу коэффициенті (1000-ға)1000 некеге шаққан ажырысу саны19501,466,88114,81792410.10.662.419511,480,24513,3328459.00.663.419521,493,55012,8738358.60.664.919531,508,42813,3689738.90.672.819541,521,48514,1267479.30.552.919551,533,99814,1051,1559.20.881.919561,545,59113,7401,3678.90.999.519571,556,52113,1241,3938.40.9106.119581,566,97912,9981,4038.30.9107.919591,576,20413,6181,4548.60.9106.819601,580,14514,0131,5408.91.0109.919611,595,45014,4421,5629.11.0108.219621,604,98014,5351,5329.11.0105.419631,614,41414,2771,5508.81.0108.619641,630,55314,6221,6719.01.0114.319651,650,41315,1211,8419.21.1121.819661,669,60614,3481,8538.61.1129.119671,690,93913,9841,9738.31.2141.119681,703,70814,0102,0238.21.2144.419691,714,02214,1132,0088.21.2142.319701,726,51314,2811,9138.31.1134.019711,738,10114,1861,9578.21.1138.019721,751,50615,7921,8409.01.1116.519731,766,12515,6812,0938.91.2133.519741,782,47015,4082,1028.61.2136.419751,800,02215,3792,2058.51.2143.419761,819,27615,0482,1988.31.2146.119771,839,35815,0262,4068.21.3160.119781,862,62014,6952,5157.91.4171.119791,882,30414,2302,2207.61.2156.019801,901,20812,3772,3096.51.2186.619811,917,46912,1532,4436.31.3201.019821,924,87711,6892,5376.11.3217.019831,933,10411,8782,7106.11.4228.219841,942,80211,3862,5385.91.3222.919851,973,15110,5792,5475.41.3240.819861,980,71810,6212,2815.41.2214.819871,989,46210,3072,1635.21.1209.919881,999,9889,2172,0754.61.0225.119891,999,4049,7762,1614.91.1221.119901,998,0908,5171,8584.30.9218.219912,001,7688,1731,8284.10.9223.719921,995,8329,1191,9664.61.0215.619931,990,6239,0221,9624.51.0217.519941,988,8508,3141,9234.21.0231.319951,987,5058,2451,5854.10.8192.219961,991,1697,5552,0043.81.0265.319971,986,8487,5001,9963.81.0266.119981,982,6037,5282,0743.81.0275.519991,985,5577,7162,0743.91.0268.820001,990,2727,2012,1253.61.1295.120011,992,0356,9352,2743.51.1327.920021,995,7187,0642,4573.51.2347.820031,996,7736,7562,4613.41.2364.320041,997,0046,5582,4113.31.2367.620052,001,1145,7692,6472.91.3458.820062,008,5166,3682,3343.21.2366.520072,019,4066,3732,6173.21.3410.620082,022,6296,7032,2463.31.1335.120092,042,3356,5422,2973.21.1351.120102,049,2616,5282,4303.21.2372.220112,052,4966,6712,2983.31.1344.520122,056,2627,0572,5093.41.2355.520132,059,1146,2542,3513.01.1375.920142,061,6236,5712,4693.21.2375.720152,063,0776,4492,4323.11.2377.120162,064,2416,6672,5313.21.2379.620172,066,1616,4812,3873.11.2368.320182,070,0507,2562,3473.51.1323.520192,089,3106,6722,4763.21.2371.1
Этностық топтар
Словения халқының басым бөлігі этникалық словендерді (83,06%) құрайды. Мажарлар мен Истриялық итальяндықтар Словения Конституциясына сәйкес, туып өскен азшылықтар мәртебесіне ие және Ұлттық Ассамблеяда орын алуға құқылы. Басқа азшылық топтарының көпшілігі, әсіресе бұрынғы Югославияның басқа аймақтарынан (сербтер мен хорваттардың туып өскен қауымдастығының бір бөлігін қоспағанда), экономикалық себептермен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қоныс аударды. Словения тұрғындарының 12,4%-ы шетелде туған. 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, Словенияда 100 мыңға жуық ЕО емес азаматтар немесе ел халқының шамамен 5%-ы тұрады. Олардың көп бөлігі Босния мен Герцеговинадан, содан кейін Сербия, Солтүстік Македония, Хорватия (кейіннен Еуропалық Одаққа қосылған) және Косоводан келген. 2019 жылғы сәуір айында Словенияда 143,192 шетелдік азамат тұрды, бұл Словения халқының 6,87%-ын құрайды. Словенияға көшіп келушілер саны 1995 жылдан бері үнемі өсіп келеді, ал көші-қон қарқыны жыл сайын артып, 2016 жылы ең жоғары деңгейге жетті. Словения 2004 жылы ЕО-ға қосылғаннан кейін, 2006 жылға қарай иммигранттар ағыны екі есеге, ал 2009 жылға қарай үш есеге өсті. 2007 жылы Словения Еуропалық Одақтағы таза көші-қон көрсеткіші ең жылдам өскен елдердің бірі болды. Словения католиктерінің басым көпшілігі Латын шіркеуіне жатады. Ақ Карниола аймағында шағын Шығыс католиктері де тұрады. Протестанттардың саны салыстырмалы түрде аз болғанымен (2002 жылы 1%-дан кем), олардың тарихи маңызы зор, себебі словен тілі мен словен әдебиетінің негіздері 16 ғасырдағы протестанттық реформация кезінде қаланды. Бүгінде Прекмурже аймағының шығысындағы өңірде тұратын лютерандық азшылық халықтың шамамен бестен бір бөлігін құрайды және Мурска Соботадағы епископ басқарады. Бұл екі христиан дінінен басқа, тарихи тұрғыдан қарағанда, еврей қауымы да болған. Холокост кезіндегі жоғалтуларға қарамастан, иудаизмде әлі де бірнеше жүз жақтасы бар, олардың көпшілігі елдегі жалғыз қолданыстағы синагог орналасқан Люблянада тұрады. 2002 жылғы халық санағына сәйкес, ислам діні халықтың 2,4%-ын құрайтын екінші ірі діни ағым болып табылады. Словения мұсылмандарының көпшілігі Босния мен Герцеговина, Косово және Солтүстік Македониядан келген. Халықтың 2,2%-ын құрайтын православие діні үшінші ірі діни ағым болып табылады, оның көп бөлігі Сербия православие шіркеуіне, ал қалғаны Македония православие шіркеуі мен басқа православие шіркеулеріне жатады. 2002 жылы словендердің шамамен 10%-ы өздерін дінсіздер деп жариялады, тағы 10%-ы нақты діни ағымды мойындамады, ал шамамен 16%-ы діни көзқарастары туралы сұраққа жауап беруден бас тартты. 2005 жылғы Eurobarometer сауалнамасына сәйкес, словен азаматтарының 37%-ы «Құдайға сенеді», 46%-ы «бір түрлі рух немесе өмір күші бар екеніне сенеді», ал 16%-ы «ешқандай рух, Құдай немесе өмір күші жоқ екеніне сенеді» деп жауап берді. Словения тұрғындарының дін бойынша таралуы: Рим католиктері – 57,8%, дінсіздер – 10,1%, мұсылмандар – 2,4%, православиелік христиандар – 2,3%, протестанттар – 0,9%, басқа және белгісіз – 26,5% (2002). 2002 жылғы Словения халық санағының мәліметтері бойынша, барлығы 47 488 мұсылманның (жалпы халықтың 2,4%-ы) 2 804 мұсылман (Словениядағы барлық мұсылмандардың 5,90%-ы) өзін этникалық словен мұсылман деп атады.
Тіл
Словенияның ресми тілі – словен тілі, ол оңтүстік славян тілдері тобына жатады. 2002 жылғы халық санағы бойынша, словен тілі Словения халқының шамамен 88% үшін ана тілі болды, ал словен халқының 92% астамы оны күнделікті өмірде қолданды. Бұл Словенияны ана тілінде сөйлейтіндер үлесі бойынша Еуроодақтағы ең біртекті елдердің қатарына қояды. Словен тілі кейде диалектілерге қатысты ең алуан түрлі славян тілі деп сипатталады, олардың өзара түсіністік деңгейі әртүрлі. Диалектілер саны жетіге дейін жетеді, олар көбінесе диалектік топтар немесе диалектік негіздер деп есептеледі, және олар 50-ге дейін бөлінеді. Басқа дереккөздер диалектілер санын тоғыз немесе сегіз деп көрсетеді. Тілдер бойынша сөйлейтіндердің үлесі: словен тілі – 87,7%, серб-хорват тілі – 8%, венгр тілі – 0,4%, албан тілі – 0,4%, македон тілі – 0,2%, рома тілі – 0,2%, итальян тілі – 0,2%, неміс тілі – 0,1%, басқа тілдер – 0,1% (орыс, чех, украин, ағылшын, словак, поляк, румын, түрік, француз, болгар, араб, испан, голланд, "влах", русин, грек, швед, дат немесе армян), белгісіз – 2,7% (2002).
CIA World Factbook демографиялық статистикасы
Келесі демографиялық статистика, басқаша көрсетілмесе, ЦРУ-ның Дүниежүзілік фактілер кітабынан алынған.
Халық саны
2,102,678 (2020 жылғы шілдедегі болжам)
Орташа жасы
жалпы: 42,8 жыл
еркек: 41,1 жыл
әйел: 44,5 жыл (2012 ж. бағасы бойынша)
male: 41.1 years
female: 44.5 years (2012 est.)
Қалалық даму
Қалалық халық: жалпы халықтың 50% (2012 ж. шамамен) урбанизация деңгейі: жылдық өсім 0,2% (2010-2015 жж. шамамен)
Сәбилер өлім-жітімі
4,12 өлім / 1000 тірі туған (2010)