Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Словениядағы көлік жүйесінің шолуы
Overview of transport in Slovenia
Словенияның Жерорта теңізі, Альп таулары, Динаридтер және Паннония жазығының тоғысында орналасуы, сондай-ақ ірі өзендердің осы аумақтан өтуі – елдегі маңызды көлік бағыттарының қиылысуына себеп болды. Олардың жолы ежелгі заманнан бері қалыптасқан. Күні бүгінге дейін ерекше географиялық артықшылық елдегі V (Солтүстік Адриатика мен Орталық және Шығыс Еуропа арасындағы ең жылдам байланыс) және X (Орталық Еуропаны Балқан жарты аралымен байланыстыратын) панЕуропалық көлік дәліздерінің тоғысы болып табылады. Бұл Словенияға Еуропаның әлеуметтік, экономикалық және мәдени интеграциясы мен жаңаруында ерекше орын береді.
The location at the junction of the Mediterranean, the Alps, the Dinarides and the Pannonian Plain and the area being traversed by major rivers have been the reasons for the intersection of the main transport routes in Slovenia. Their course was established already in Antiquity. A particular geographic advantage in recent times has been the location of the intersection of the Pan European transport corridors V (the fastest link between the North Adriatic, and Central and Eastern Europe) and X (linking Central Europe with the Balkans) in the country. This gives it a special position in the European social, economic and cultural integration and restructuring.
Темір жолдар
Қазіргі словен темір жолдары, олардың көп бөлігі 19 ғасырда салынған, ескірген және автожол желісімен бәсекелесе алмайды. Словения темір жол желісін күтіп ұстау және жаңғыртуға қаржы жетіспеуі себеп болғандықтан, назар аударылмады, бұл қиындықтарға әкелді. Дегенмен, автожол торабының аяқталуымен бұл салаға қызығушылық артып келеді. Желі негізгі бағыттар мен аймақтық бағыттардан тұрады. Ескірген инфрақұрылымның салдарынан, Словенияда теміржолмен жүк тасымалының үлесі азайып келеді, бірақ абсолюттік көрсеткіштер бойынша сәл өсім байқалады. 1990-шы жылдардағы үлкен құлдыраудан кейін жолаушылар тасымалы қалпына келіп келеді. Словенияда V және X пан-Еуропалық темір жол дәліздері, сондай-ақ бірнеше E темір жолы (E65, E67, E69 және E70) қиылысады. 2018 жылдан бастап Дивача-Копер темір жолын жаңарту бойынша алғашқы тендерлер жариялануға тиіс.
The existing Slovenian rails, which were mostly built in the 19th century, are out of date and can't compete with the motorway network. The maintenance and modernisation of the Slovenian railway network has been neglected due to the lack of financial assets, creating bottlenecks. Nevertheless, it has been gaining momentum with the completion of the motorway cross. The network comprises main lines and regional lines. Due to the out of date infrastructure, the share of the railway freight transport has been in decline in Slovenia despite growing slightly in absolute terms. The railway passenger transport has been recovering after a large drop in the 1990s. The Pan European railway corridors V and X, and several E railways (E65, E67, E69, and E70) intersect in Slovenia. As of 2018, first tenders should be invited for the upgrade of the Divača Koper Railway.
Жолдар
Словенияда жүк және жолаушылар тасымалының 80%-дан астам бөлігін автомобиль көлігі құрайды. Жеке көліктер қоғамдық жолаушылар тасымалынан әлдеқайда танымал, ал ол едәуір төмендеген. Словения Республикасындағы Автожолдар компаниясы басқаратын автомобиль жолдары мен жылдам жолдар – ең жоғары санаттағы мемлекеттік жолдар болып табылады. Автомобиль жолдары мен жылдам жолдарда көлік құралдарында жол төлемі стикері болуы міндетті. Словениядағы автомобиль жолдарының тығыздығы Еуроодақ орташа көрсеткіштерінен жоғары. Бірақ 1994 жылы Ұлттық Ассамблея бірінші Ұлттық Автожол құрылысы бағдарламасын қабылдағанда құрылыс қарқыны айтарлықтай артты. 2012 жылдың ақпан айына дейін автомобиль жолдары, жылдам жолдар және оларға ұқсас жолдар желісі салынды. Ол шығыстан батысқа қарай V ПанЕуропалық дәлізіне сәйкес келетін автомобиль жолынан және солтүстік-оңтүстік бағытында X ПанЕуропалық дәлізіне сәйкес келетін автомобиль жолынан тұрады. Ал қалалық және қала маңындағы автобус желісі салыстырмалы түрде тығыз. Ол Врхника мен Постойнаны байланыстырады. Либералды көзқарастағы Стане Кавчич үкіметі кезінде салынған олардың даму жоспары Словенияны Италия мен Австрияға жалғайтын қазіргі заманғы автомобиль жолдары желісін көздеді. Словения Коммунистік партиясының либералды фракциясы құлатылғаннан кейін Словенияның автомобиль жолдары желісінің кеңейтілуі тоқтады. 1990 жылдары жаңа мемлекет "Ұлттық Автожолдар бағдарламасын" бастады, ол бұрынғы коммунистік жоспарларды тиімді түрде қайта пайдаланды. Содан бері шамамен 400 км автомобиль жолдары, жылдам жолдар және осыған ұқсас жолдар салынды, бұл ел бойынша автомобиль тасымалын жеңілдетіп, Шығыс және Батыс Еуропа арасындағы жол қызметін жақсартты. Бұл ұлттық экономикаға серпін беріп, көлік және экспорт өнеркәсіптерінің дамуына ықпал етті. Словенияда автомобиль жолдарының екі түрі бар. Avtocesta (қысқартылған AC) – сағатына 130 км жылдамдықпен шектелген екі бағытты автомобиль жолдары. Олар Италия, Хорватия және басқа елдердегідей жасыл жол белгілерімен белгіленген. Hitra cesta (HC) – екі бағытты, бірақ төтенше жағдайларға арналған қаптал жолағы жоқ екінші деңгейлі жол. Олардың жылдамдығы сағатына 110 км, ал жол белгілері көк түсті. 2008 жылдың 1 маусымынан бастап Словенияда автомобиль жолын пайдаланушылар жол төлемі үшін стикер сатып алуға міндетті. Бұл жүйе демалысқа шыққандар мен Словениялық емес автожол пайдаланушыларына әділетсіздік тудырды деген себеппен Еуропалық комиссия зерттеді. Словения қысқа мерзімді стикерлерді енгізгеннен кейін және Словенияның жол төлемі стикерлері жүйесіне бірнеше өзгерістер енгізгеннен кейін, 2010 жылғы 28 қаңтарда Еуропалық комиссия жол төлемі стикерлері жүйесі Еуропалық заңнамаға сәйкес келеді деген қорытындыға келді. 2010 жылғы желтоқсаннан бері қолданылып келе жатқан Словения Автожолдар компаниясы туралы заңына сәйкес, Словениядағы автомобиль жолдарының құрылысы мен салуын жеке компаниялар жүзеге асырады және қаржыландырады, негізінен Словения Республикасындағы Автожолдар компаниясы (Словения: Družba za avtoceste v Republiki Sloveniji, қысқарту DARS), ал стратегиялық жоспарлау және олардың бойындағы жерді сатып алу Словения Үкіметінің құзыретінде. Автомобиль жолдары DARS-ке тиесілі.
With the share of over 80%, the road freight and passenger transport constitutes the largest part of transport in Slovenia. Personal cars are much more popular than public road passenger transport, which has significantly declined. Motorways and expressways, operated by the Motorway Company in the Republic of Slovenia, are the state roads of the highest category. On motorways and express ways, cars must have a toll sticker. Slovenia has a very high motorway density compared to the European Union average. but the construction was sped up significantly in 1994, when the National Assembly enacted the first National Motorway Construction Programme. Till February 2012, a network consisting of of motorways, expressways and similar roads has been built. It comprises the motorway route heading from east to west, in line with the Pan European Corridor V, and the motorway route heading in the north–south direction, in line with the Pan European Corridor X, In contrast, other state roads, managed by the Slovenian Infrastructure Agency (until January 2015 named Slovenian Roads Agency), have been rapidly deteriorating due to neglect and the overall increase in traffic. The urban and suburban network served by buses is relatively dense. It connects Vrhnika and Postojna. Constructed under the liberal minded government of Stane Kavčič their development plan envisioned a modern highway network spanning Slovenia and connecting the republic to Italy and Austria. After the liberal fraction of the Communist Party of Slovenia was deposed, expansion of the Slovenian highway network came to a halt. In the 1990s the new country started the 'National Programme of Highway Construction', effectively re using the old communist plans. Since then about 400 km of motorways, expressways and similar roads have been completed, easing automotive transport across the country and providing a strong road service between eastern and western Europe. This has provided a boost to the national economy, encouraging the development of transportation and export industries. There are two types of highways in Slovenia. Avtocesta (abbr. AC) are dual carriage way motorways with a speed limit of 130 km/h. They have green road signs as in Italy, Croatia and other countries. A hitra cesta (HC) is a secondary road also a dual carriageway but without a hard shoulder for emergencies. They have a speed limit of 110 km/h and have blue road signs. Since 1 June 2008 highway users in Slovenia have been required to buy a toll sticker This system was investigated by the European Commission that it was unfair upon holiday makers and other non Slovenian users of the highway system. On 28 January 2010, after short term stickers were introduced by Slovenia and some other changes were made to the Slovenian toll sticker system, the European Commission concluded that the toll sticker system is in accordance with European law. According to the Slovenian Motorway Company Act valid since December 2010, the construction and building of highways in Slovenia is carried out and financed by private companies, primarily the Motorway Company in the Republic of Slovenia (Slovene: Družba za avtoceste v Republiki Sloveniji, acronym DARS), while the strategic planning and the acquisition of land for their course is carried out and financed by the Government of Slovenia. The highways are owned by DARS.
Автобустармен тасымалдау
Словенияда автобус тасымалының бастауы 20 ғасырдың басына, Словения Австрия-Мажарстан құрамында болған кезге дейін жетеді. Бірінші екі автобус маршруты – Гориция мен Постойна, және Идрия мен Логатек арасында 1912 жылы ашылды, ал Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін тағы төрт маршрут ашылды. Көлікті негізінен Австрияның пошта басқармасы ұйымдастырды. Соғыстан кейін, тасымалды Серб, хорват және словен корольдігінің пошта дирекциясы ұйымдастырды, оған жеке операторлар біртіндеп қосылды. Автобустар негізінен Saurer, Benz және Daimler компанияларында жасалған, олар көлемі кішкентай болғандықтан, алтыдан онға дейін жолаушыны қабылдай алатын. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін автобус қозғалысы күрт дамыды. 1946 жылы Словения Халық Республикасының жергілікті көлік министрлігі Словенияның Ұлттық автобус және тасымалдау компаниясын (Državno avtobusno in prevozniško podjetje Slovenije, DAPPS) құрды. 1948 жылы компания Slovenija avtopromet (SAP) деп қайта ұйымдастырылды, оның бүкіл елде филиалдары болды, кейбіреулері кейіннен тәуелсіз жергілікті автобус операторларына айналды. Автобус тасымалы теміржол тасымалын бірте-бірте ығыстырып, 1960 жылдары қоғамдық көліктің басым түріне айналды. Автобус желілері (1 км/км2) асып, барлығы 26 миллион жолаушы тасымалданды.
The beginnings of the bus transport in Slovenia date back to the early 20th century, when Slovenia was part of Austria Hungary. The first two bus routes, between Gorizia and Postojna and between Idrija and Logatec, were opened in 1912, with additional four opened before World War I. The length of bus lines was The transport was primarily organised by the Post Directorate of Austria. After the war, the transport was organised by the Post Directorate of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes, gradually joined by private operators. The buses, primarily manufactured by Saurer, Benz, and Daimler, were small and could accept six to ten passengers. The total length of bus lines at the end of the mid war period was
After the end of World War II the bus traffic drastically developed. In 1946 the state ministry of local transport in the People's Republic of Slovenia established the National Bus and Transport Company of Slovenia (Državno avtobusno in prevozniško podjetje Slovenije, DAPPS). In 1948 the company was reorganised to another company named Slovenija avtopromet (SAP) with branches across the country, some of which were later transformed to independent local bus operators. The bus transport gradually replaced the railway transport and became the predominant means of public transport in the 1960s. The bus lines reached over (1 km/km2), with 26 million passengers altogether.