Кіріспе
1922 жылы жазылған Х. П. Лавкрафттың "Ас" атты әңгімесі - 1922 жылы қыркүйекте Х. П. Лавкрафт жазған және 1924 жылы ақпанда Weird Tales журналында жарияланған әңгіме. Онда Лавкрафттың "Некрономикон" атты шығармасының алғашқы сөздері кездеседі.
"The Hound" is a short story written by H. P. Lovecraft in September 1922 and published in the February 1924 issue of Weird Tales. It contains the first mention of Lovecraft's fictional text the Necronomicon.
Сюжет
Бұл оқиға аты аталмаған баяндаушының өзін-өзі өлтіруге дайындалуымен басталады. Өмірін жоқтап, ол осы сәтке әкелген оқиғаларды еске алады. Баяндаушы мен оның досы Сент-Джон - екі жалғызбасты, екеуі де қабірлерді тонаумен айналысады. Олар үнемі крипттерді арамдап, түнгі экспедициялардың естеліктерін сақтайды. Олар бір үйде тұрып жатқандықтан, жертөледе ауруханалық мұражай құруға мүмкіндік алады. Олар ұрлаған қабірлерден жинаған заттарды жеке көрмеге шығарады. Жинаққа қабір тастары, сақталған денелер, бас сүйектері және әртүрлі ыдырау кезеңдеріндегі бірнеше бас кірді қосады. Сонымен қатар, мүсіндер, қорқынышты суреттер және адам терісіне байланған кілтпен жабылған портфель бар. Бір күні екеуі ерекше қабір туралы біледі, бұл оларға терең қызығушылық тудырады: Голландия зиратында көне қабірде, онда көптеген жылдар бұрын "қуатты қабірден күшті нәрсе" ұрлаған, деп айтылған, аңызға айналған қабірді ұрлаушы бар. Олар ер адамның жерленген жерлеу орнына барады. Бұрынғы қабір тонаушының соңғы жерін қазып алу идеясы оларға қарсы тұрмайтын әсер қалдырады. Бұл және оның бірнеше ғасыр бұрын жерленгендігі оларды сол жерге жету үшін ұзақ жол жүруге мәжбүр етеді. Олар ескі зиратқа жеткенде алыстан бір алып иттің айқайлағанын байқады. Олар бұған мән бермей, қазба жұмыстарын бастайды. Біраз уақыттан кейін олар жерге қатты затты соқты. Соңғы топырағын тазартып, екі адам таңғажайып және күрделі жасалған сандықты табады. Олар табытты ашқанда, сүйектің бірнеше жері жыртылып, жау жыртқыш аңға шабуыл жасағандай, жарылып, жарылып кеткенін көреді, бірақ сүйектің бүкіл бөлігі әлі де толықтай ерекшеленеді. Сол сәтте олар сүйектің мойнында асылып тұрған нефритті амулетті байқайды. Олар оны қарап, біраз байқағаннан кейін, "Арабтың ақылсыз Абдул Альхазредінің тыйым салынған некрономиконында" айтылған амулет екенін таниды. Олар кез келген жағдайда амулетке ие болу керектігін біледі. Олар оны сүйектерінен алып тастап, түнге қашады. Олар бірден алыстан бір иттің айқайлап жатқанын естиді. Англияға оралғаннан кейін, таңғажайып оқиғалар орын ала бастайды. Олардың үйі мен айналасында, сондай-ақ зиратта естілген алыстағы айқай-шу да естіледі. Бір күні түнде Сент-Джонға құпия тіршілік иесі шабуыл жасап, өлтіреді. Ол досымен бірге үйден қашып, Лондонға сапар шегу алдында жасаған қорқынышты мұражайды жояды. Ол әлі де таңғажайып оқиғалардан қиналып, амулетті оның иесіне қайтару керек деп шешеді. Ол Голландияға сапар шегеді, бірақ ол оралғанша, амулетті ұрлап алады. Келесі күні ол газеттен ұрылар тобын белгісіз бір тіршілік иесі қатыгездікпен өлтіргенін оқиды. Ақырын-ақ ақылдан адасып, ол шіркеудің ауласына қайта оралады және сандықты тағы да қазып алады, тек қана оның ішіндегі қаңқаны қанмен және ет пен шаштың бөліктерімен, жоғалған амулетті қолымен ұстап тұрғанын табады. Кенеттен скелет айқайлай бастайды, ол амулетті ұрлағаннан бері оны қинайтын айқай. Аңызшы қабырғадан қашып кетеді, ақымақтық пен үмітсіздікке ұшырайды. Ол өзін-өзі өлтіруді ниет етіп отырғанын айтады, өлім оның ішінде өсіп жатқан жыртқыш қорқыныштан жалғыз бас сауғалау орны деп сенді.
Ктулху аңыздары
"Асқыр" романында Лавкрафт басқа қорқынышты жазушылармен бөліскен Ктулху аңыздары деп аталатын танымның бірнеше нұсқасы бар. Ең бастысы, бұл Лавкрафттың ең танымал әдеби шығармаларының бірі - Некрономикон деп аталатын тыйым салынған кітаптың алғашқы пайда болуы. Лавкрафт оның авторы туралы бір жыл бұрын "Аты жоқ қалада" айтқан болатын, бірақ бұл жерде алғаш рет кітаптың аты аталды. Қабырғаларды тонау экспедициясында табылған амулетке сілтеме жасай отырып, баяндаушы былай дейді: Бұл шын мәнінде ақыл-есі дұрыс және теңгерімді оқырмандар білетін барлық өнер мен әдебиетке жат еді, бірақ біз оны есі дұрыс араб Абдул Альхазредтің тыйым салынған Некрономиконында айтылған нәрсе ретінде таныдық; Орталық Азиядағы қолжетімді емес Ленгтің өлік жейтін құлшылығының қорқынышты жан символы. Біз өте жақсы ескі араб daemonologist сипатталған қараңғы lineaments ізін; lineaments, ол жазды, алынған кейбір қараңғы табиғаттан тыс көрініс жандардың кім ренжітеді және өлгендерге gnawed. "Ленгке" сілтеме жасау Лавкрафттың қиялданған платосының алғашқы атауларының бірі, ол 1920-шы жылдары "Келефаида" пайда болған. Бұл жерде Орталық Азияда орналасқан Ленг Лавкрафт жазбаларында Антарктидамен және оның қиялданған арман елдерімен байланысты. Лавкрафтшы ғалым Уилл Мюррей амулеттегі "жартылай ит бетіне" және Ленгтің "мәйітті жейтін құрметіне" назар аудара отырып, "Ат" деген атаудағы жаратылыс "Лавкрафт дамытатын гулдың ерте формасын білдіреді" деп болжайды.
Alien it indeed was to all art and literature which sane and balanced readers know, but we recognized it as the thing hinted of in the forbidden Necronomicon of the mad Arab Abdul Alhazred; the ghastly soul symbol of the corpse eating cult of inaccessible Leng, in Central Asia. All too well did we trace the sinister lineaments described by the old Arab daemonologist; lineaments, he wrote, drawn from some obscure supernatural manifestation of the souls of those who vexed and gnawed at the dead. The reference to "Leng" is one of the first mentions of Lovecraft's imaginary plateau, having only appeared before in 1920s "Celephais". Here placed in Central Asia, Leng is also associated in Lovecraft's writings with Antarctica and his imaginary Dreamlands. Lovecraftian scholar Will Murray, pointing to the "semi canine face" on the amulet as well as the "corpse eating cult" of Leng, suggests that the titular creature of "The Hound" "probably represents an early form of the ghoul as Lovecraft would develop it."
Қабылдау
Лавкрафт "Ат" романын алғашқыда өзінің басты кәсіби басылымы "Шығанақ әңгімелер" журналына ұсынған бес әңгіменің бірі ретінде таңдаса да, кейін оны "өлі ит" және "жамандық" деп қабылдамады. Кейбір сыншылар Лавкрафтпен бөлісті; Лин Картер оны "шағын әңгіме" деп атады, ол "Поэ стиліне құлдықпен" ұқсас. Бірақ бұл әңгіменің қорғаушылары бар; Стивен Дж. Мариконда "өте қызықты, қалың барокко стилімен жазылған" дейді. Поппи З. Бриттің "Ауызында құрттың дәмін татып көр" атты әңгімесі Лавкрафт әңгімесінің сюжетіне қатты ұқсайды, бірақ ол қазіргі Оңтүстік Готика Луизиананың ортасына ауыстырылған.
The plot of the Poppy Z. Brite short story "His Mouth Will Taste of Wormwood" bears a strong resemblance to this Lovecraft story, albeit transplanted to a modern Southern Gothic Louisiana setting.
Аудио бейімделулері
Родди Макдаулл 1966 жылы жарық көрген LP-де (Lively Arts 30003) әңгіме айтып берген, оған Лавкрафттың "The Outsider" әңгімесін де енгізген. Бұл әңгіме 1930 жылдардағы радио драма ретінде 2019 жылдың 7 қарашасында Таэльс фра Бэйд дь Плей подкасттың 5-ші бөлімінде шығарылды.