Кіріспе
Отқа құлшылық ету немесе құлшылық ету Отқа құлшылық ету немесе құлшылық ету (пиродулия, пиролатрия немесе пиролатрия) немесе отқа арналған рәсімдер, отқа негізделген діни рәсімдер әртүрлі діндерден белгілі. Өрт төменгі палеолиттен бері адам мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады. Отқа қатысты діни немесе анимистік түсініктер адам баласына дейінгі ерте заманнан бастау алған деп есептеледі. От құдайы болуы мүмкін, ол жалпы оттың тұлғасы ретінде, және ол белгілі бір сезімде белгілі бір ырым-жырымдағы отта тұрады деп сенуге болады, немесе от басқа құдайға табынуды білдіруі мүмкін.
Worship or deification of fire (also pyrodulia, pyrolatry or pyrolatria), or fire rituals, religious rituals centred on a fire, are known from various religions. Fire has been an important part of human culture since the Lower Paleolithic. Religious or animist notions connected to fire are assumed to reach back to such early prehuman times. There may be a fire god, as a personification of fires in general, and he may be believed to reside in some sense in any particular ritual fire, or the fire may represent worship of another deity.
Үнді-еуропалық діндер
Индоевропа тілдерінде от туралы екі түсінік болды: *h1ngwnís деп аталатын жанды түрдің (бағ. Санскрит тіліндегі агни, ағылшын тіліндегі ignite латын тіліндегі ignis, поляк тіліндегі ogień және орыс тіліндегі ogon) және жансыз түр *péh2wr (қорыңыз. Ағылшынша от, грекше пир, санскритше пу). Судың да осындай ерекшелігі бар. Археологиялық тұрғыдан алғанда, Үнді-Ирандықтардың отқа табынуына және кремация рәсімдеріне дәлел 1500 жылы Синташта Петровкадан Андроново мәдениетіне ауысқан кезде кезде кездеседі. Отқа табыну Ведада, Агни от құдайымен және ежелгі Иран дінінде кең таралған. Денеге өртеу индуизмде кең тараған болса, зороастризмде тыйым салынған. Сондай-ақ, отқа табынудың дәлелі Инд аңғарындағы Калибанган мен Лотал жерлерінде табылған. Зороастризмде от тазалықтың құралы және әділдік пен ақиқаттың символы ретінде қарастырылады. Қазіргі кезде отынның жоғары қарай өртеліп, ластануы мүмкін емес деп түсіндіріледі. Саде және Шахаршанбе Сури - Ұлы Иранда отпен байланысты мерекелер. Олар зороастризмнің аймақта басым дін болған кезінен басталады. Алайда, зороастризмді кейде отқа табынушы дін ретінде қате сипатталады, ал бұл Ахура Мазданың орталық тұлғасы және жақсылық пен жамандықтың дуалистік космологиясы бар монотеистикалық сенім. От тек рухани даналық пен тазалықты білдіретін ортаны көрсетеді, бірақ оған табынуға болмайды. Ведалық индуизм дәстүрінде от - яджна рәсімінің негізгі элементі, Агни, "от", ғибадат етуші мен басқа құдайлар арасындағы арадашыл рөлін атқарады. Осыған байланысты ұғымдар: Агнихотра ритуалы, оттың сауықтыру қасиеттерін шақыру; Агникаяна ритуалы, Агниге от құрбандық үстелін салу; және Агнистома, ол жеті Сомаджнаның бірі. Индуизмнің Вайшнавтық дәстүрінде Агни Вишнуның тілі деп саналады, сондықтан кез-келген құдайға ұсынылған барлық құрбандықтар Вишнуға арналған құрбандық болып табылады. Қазіргі индуизмде "яджна" - от алдында өткізілетін ырымдардың көптеген түрлері, ал "хома" - үй жағдайында немесе үйлену тойының (виваха хома) бөлігі ретінде өткізілетін салыстырмалы түрде кіші өрт пуджалары. Албания мифологиясында отты құдайландыру En немесе Enjiмен байланысты, алдымен иллирийлер құлшылық еткен от құдайы, оның есімі албан тілінде бейсенбіге (enjte) және Юпитерге (Enjëti) сілтеме жасау үшін қолданыла береді. Христиан дінінің келуімен En жындық мәртебеге төмендетілді, бірақ оның есімі албан тілінде бейсенбіге (enj te) сілтеме жасау үшін сақталған. Албұндардың арасында от жынға деген сенім әлі күнге дейін берік. Мистикалық отқа табыну және отқа арналған ырым-жырымдар индустриалды Албания халқының өмірінде маңызды рөл атқарды. От үйі, албан тілінде Vatër және прото албан тілінде *ōtar, ең соңында алани тілінен шыққан, сонымен қатар отбасылық шеңбер, өсу ошағы және өмір мен өлім арасындағы әлем. Албанша сөз кейіннен славян, роман және түркі тілдеріне енген. Грек-рим дәстүрінде отқа табынудың екі түрлі түрі болды: оттың от және балқыма от. Ошақ құлшылықты Римде Вестал қыздары ұстады, олар үйдің қорғаушысы Веста құдайына қызмет етті, оның қаладағы болуының символы ретінде киелі жалыны болды (сағ. Вестаның қасиетті оттары). Гректерде бұл әйел тәңірге көбінесе үй ішіндегілер табынатын. Бұл өрттің грек құдайы Гефест пен римдік құдайы Вулканмен байланысы бар еді. Бұл екеуі қолөнер гильдиясының қамқоршысы және қалаларда кездейсоқ өрттен қорғайтын адамдар болған сияқты. Отпен байланысты тағы бір атақты құдай - Прометей, ол құдайлардан адамдарға от ұрлаған. Грек-рим дініндегі ғибадаттың көпшілік түрлері ғибадатхананың алдындағы құрбандық үстелінде жасалған отта жануарды пісіруді немесе толығымен өртеуді қамтиды (гекатомбаны қараңыз). Кельт мифологиясында Белен есімді "жарықшыл" тұлға бар, оны отпен байланыстырған. Славян дінінде Svarog "жарық және ашық" дегенді білдіреді, ол от рухы болды. Көптеген славян жалған от ырымдарының ішіндегі ең танымал және көрнектісі Купала түні от үстінен секіру болып табылады.
Иудаизм
Еврей Киелі кітаптарының жазбаларында Яхве жиі отпен сөйлеседі, мысалы, Мысырдан шығу кезінде жанып тұрған бұта мен исраилдіктерді жетелеген от бағанасы арқылы.
Христиандық
Иерусалимдегі Қасиетті қабір шіркеуіндегі қасиетті от 1106 жылдан бері бірінен соң бірі тіркеліп келеді. От көбінесе христиандықта Құдайдың болуының символы немесе белгісі ретінде қолданылады, өйткені ол су және басқа элементтермен бірге жаратылыс деп саналады. Жаңа Келісімде Исаны жер бетіне от түсіретін тұлға ретінде бейнелейді. Киелі Рух кейде "жалын тілдері" деп аталады.
Басқа діндер
Өрт әлі күнге дейін көптеген діндер мен мәдениеттердің бір бөлігі болып табылады. Мысалы, оны кремация мен от жағуда қолданады; түрлі діни рәсімдерде шамдар қолданылады; мәңгілік жалын ескерткіш ретінде пайдаланылады; Олимпиада алауы ойындары кезінде жанбайды. Жапон мифологиясында Кагу-цучи - құртушы оттың құдайы.