Кіріспе

Қара түстің үлкен бөлігін құрайтын немесе толыққанды қара байрақтардың тізімі.

Тарихқа

747 жылы Әбу Мұсылмен Аббасидтер төңкерісіне бастама берген көтерілісте қолданылған Қара Ту немесе Қара Стандарт. 16 ғасырдағы неміс шаруалары соғысы кезінде көтерілісші шаруалар ақ, қара және қызғылт түсті туды қолданды. Ауғанстан 1709 жылдан 1738 жылға дейін және 1880 жылдан 1901 жылға дейін қара туды желбіретті (Ауғанстан туын қараңыз). «Біз еркін өмір сүреміз немесе өлеміз» деген ұраны жазылған қара туды Каталония армиясы мен милициясы Испания мұрагерлік соғысының соңғы кезеңдерінде, одақтастар Каталонияны тастап кеткен кезде, 1713-1714 жылдары испан және француз әскерлеріне қарсы жалғыз күресті. Бұл қара ту 2012 жылы Жауме Клоте мен Дэвид де Монсерраттың «Азаттық немесе өлім» тарихи романымен бірге жарияланды. Анархистік қара ту 1880 жылдан бері анархистердің символы болып табылады. Анархистер қара желек немесе айналасында «А» және «О» әріптері бар қара желек қолданады, бұл символ Прудонның «Анархия – биліксіз тәртіп» деген сөзінен алынған. 1936 жылғы испан революциясынан бастап диагональды қызыл және қара ту кеңінен қолданыла бастады. Қара түс Италияның Ұлттық фашистік партиясының туы ретінде танымал болды, ол партияның жарымәскери қара көйлектерінен шабыттанды. Штуцштафель қос сиг рунасы бар қара туды қолданды. Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияның бас тартуымен неміс U- қайықтарына қара ту көтеріп, одақтас портына жүзуге және бас тартуға бұйрық берілді. «Жолли Роджер», яки бас сүйек және кескіш сүйектер, кеме экипажының қарақшылар шабуылға дайын екенін көрсету үшін қолданылады. Бүгінгі таңда «Жолли Роджер» деп танылатын ту – адам бас сүйегінің үстінде екі ұзын сүйек (көбінесе тізе сүйектері) орналасқан, X әрпін құрайтын ту, көбінесе қара фонда бейнеленеді. Бұл дизайнды бірнеше қарақшылар, соның ішінде капитан «Қара Сэм» Беллами, Эдвард Ингланд және Джон Тейлор қолданды. Кейбір «Жолли Роджер» туларында құм сағаты да бейнеленген, ол 17 және 18 ғасырлардағы Еуропада өлімді білдіретін тағы бір кең таралған символ. Халықтық мәдениетте суреті бар тудың танымалдылығына қарамастан, 17-18 ғасырларда суреті жоқ қара желектерді көбінесе қарақшылар қолданған. Тарихи тұрғыдан алғанда, туды пираттардың құрбандарын қорқытып, қарсылықсыз берілуге мәжбүр ету үшін қолданды, себебі ол шабуылдаушылар өздерін әдеттегі ережелерге бағынбайтын заңсыз адамдар деп санайтынын және жеңген жағдайда қырғын жасауы мүмкін екенін көрсетеді (құрғақ пираттар әдетте асылып, жеңілген жағдайда ақы сұрауға көп пайда әкелмейді). Пираттық әрекеттердің азаюынан бастап әртүрлі әскери бөлімдер «Жолли Роджерді», әдетте бас сүйек және кескіш сүйектер дизайнында, бөлімдік тану белгісі немесе жеңістің туы ретінде пайдаланып, өздеріне қарақшылардың мәшһүр қатыгездігі мен төзімділігін тағайындады. Теңізге қатысы жоқ жағдайда бас сүйек және сүйектер мотиві қосымша мағынаға ие, мысалы, у сияқты қауіпті білдіреді. Ахмадия туы, 1930 жылдары екінші халифат кезінде алғаш рет жасалды. Қара түс көзге көрінетін жарықты сіңіріп алғандай, қара түс рухани жарықтың сіңірілуін бейнелейді. ХХ ғасырда Сербия мен бұрынғы Югославиядағы Четник қозғалысының туы, бас сүйегінің астына «Sloboda ili smrt» («бостандық немесе өлім») деген сөздер ақ түспен жазылған. Украинаның Тәуелсіздік соғысы кезінде (1917-1921) Махновщина және Холодный Яр Республикасының тулары.

ХХ/ХХІ ғасырдағы джихадизм

Әли Суфанның "Қара байрақтар" атты кітабында, ол кітап атауын түсіндіре келе, "Қара байрақтар" туралы әртүрлі хадистердегі "жаңа әскердің" Хорасанды басып алуына қатысты айтылған сөздердің, экстремистік джихадизмнің көптеген қазіргі жақтастары үшін белгілі бір пайғамбарлық маңызы бар екенін айтады. Ол Осама бен Ладеннің әл-Қаиданың туын қара түспен жасауының бекер болмағанын атап көрсетеді. Суфан сондай-ақ, Мұхаммед пайғамбардың айтқан деген кейбір хадистердің (мысалы, Әбу Хурайраға жатқызылатын хадистердің) нақты айтылған-айтылмағаны туралы пікірталас бар екенін мәлімдейді. Ол шейх Салман әл-Уданың "Қара байрақтар" хадистерін дұрыс екеніне көз жеткізуге болмайтынын айтқандығын да еске салады.

Қоғамда

Қара тулар Батыста, әсіресе мемлекеттік жерлеу рәсімдері мен қоғамдық аза тұтумен көп байланысты. Бұрынғы Югославияда қара желек – аза тұту туы. Ол қайтыс болғаннан кейін 40 күн бойы марқұмның үйіне ілінеді. Қара ту – еврей ультра-ортодоксалды, антисионистік «Нетурей Карта» тобының символы. Ол Израиль мемлекеті құрылғанына байланысты аза тұту белгісі ретінде, көбінесе Израиль Тәуелсіздік күнінде көтеріледі. Швецияның Пираттар партиясының символы – P әрпін еске түсіретін қара ту. Немец және фин әскерлерінде қара түс бронетанктік әскерлердің дәстүрлі түсі болып саналады, бұл бронетанктік бөлімдердің туларына да көшкен. Финляндияда жауынгерлік инженерлердің де қара тулары бар. Қарулы бригаданың қара туында қасқыр басы бейнеленген, ал инженерлік батальондарының қара туларында әртүрлі символдар бар. Жаңа Зеландияның регби одағы командасы, көбінесе «All Blacks» деп аталады, басым түрі қара, үстіне ақ папоротник салынған: Жаңа Зеландия туларының тізілімін қараңыз. Корнуолл туы көбінесе ақ крестпен қара түсті.

Жарыс пен спорттағы сигнал ретінде

Қара жалау – жүргізушінің дисквалификациясын хабарлау үшін қолданылатын жарыс туы. Тегіс желкенді жарыстарда, қара жалау дайындық сигналымен бірге көрсетілгенде, басталу сигналынан бір минут бұрын басталу сызығын кесіп өткен кеме ешқандай тыңдаусыз дереу дисквалификацияланады. Жарыс түрлерінің кейбірінде қара жалау бәсекелестерді дисквалификациялау үшін немесе басқа жазаны көрсету үшін қолданылады (мысалы, NASCAR-да міндетті түрде тоқтау).

Шығармадағы қара тулар

Сильмариллион және Ж. Р. Р. Толкиннің Ортажерде туралы басқа да жазбаларында зұлым әмірші Морготтың туы ешқандай белгісіз, толығымен қара түсті деп сипатталған. "Сақиналардың Иесі" кітабында, одан бірнеше мың жыл өткен соң, жақсы Дунэдайн өзінің патшалық туын қара фонмен көтеріп жүрді, оның үстінде күміспен Гондор мен Арнордың құрылуына байланысты сақталған мүліктердің суреттері, соның ішінде Палантирлер мен Ақ ағаш бейнеленген.