Кіріспе

Рамадан әмірлігі (қазіргі түрікше: Ramazanoğulları Beyliği) - 1352 жылдан 1608 жылға дейін Киликияда болған, аймақты Киликияның армян патшалығынан тартып алған автономды әкімшілік және де-факто тәуелсіз әмірлік. Әмірлік 14 ғасырдың соңына дейін Мамлюк сұлтандығының протектораты болды, содан кейін ол бір ғасырдан астам уақыт бойы іс жүзінде тәуелсіз болды, содан кейін 1517 жылдан бастап Осман империясының протектораты болды. Елордасы Адана болды. Рамадан әмірлігі Анатолиядағы Анатолиялық Сәлжұқ сұлтандарының мұрагері болмаған жалғыз әмірлік болды. Бұл аймақ мамлюктердің тұсында болғанмен, оны көбінесе Анадолу бейліктері деп қате атайды. Киликия 11 ғасырдың басында Селжуктардың құрамына кірді, сондықтан 13 ғасырдағы сунниттік тарика экспансионизмі оған әсер етпеді. 14 ғасырдың аяғында Юрегир түркілері Киликияға көшіп келді және исламмен бірге шамандық рәсімдердің Бекташи дәстүрлерінің әсерімен ерекше мәдениетке ие болды.

Тарих

Азияға жорық жасаған моңғолдар огуз түркілерін Анатолия мен Левантқа көшіп кетуге мәжбүр етті. Трансоксианадағы Юрегирден шыққан түрік тайпасы, солтүстіктегі аймақтарда тұрып, Антиохиядан Газаға дейін солтүстіктегі Мамлюк сұлтандығының аймақтарына сұлтанның рұқсатымен қоныстанды. Олар Таяу Шығыста Түркмендер немесе Юрегирли (Yüreğirli) деп аталды. Әбу Саид қайтыс болғаннан кейін Ильхандықтар бүлік шығарып, Киликияны қорғау үшін Армения патшалығын қолдауға мүмкіндік бермеді. Сонымен қатар, Армения патшалығындағы ішкі қақтығыстар түрікмендерді тұрақсыз Киликияға бұруға мәжбүр етті, ал 1352 жылы Рамазан Бег түрікмендерді Чалдагының оңтүстігіне қоныстандырып, алғашқы қонысын - Камилиді құрды. Сол жылы Рамазан Бег Каирге барып, Киликияда жаңа шекаралық Түрікмен әмірлігін құруға сұлтанның рұқсатын алды. Юрегир түркілері Адананың оңтүстік-шығысында 7 жыл бойы шағын қауым ретінде өмір сүрді және жаңа жерлерін Юрегир деп атады. 1359 жылы Мамлюк сұлтандық әскері Киликияға басып кірді және жазықтың екі ірі қаласы Адана мен Тарс қалаларын басып алды, армяндарға бірнеше қамал қалдырды. 1375 жылы мамлюктар Киликияның қалған жерлерін басып алды, осылайша армяндардың үш ғасырлық билігі аяқталды. Мамлюк сұлтандары Рамазан Бегтің басшылығымен Түрікмен әмірлігін Киликияны басқаруға уәкілеттік берді, бірақ Киликия жазығының төрт бұрышындағы Тарс, Аяс, Сарвандикар, Сис қалаларын тікелей бақылауға алды және әрқайсысы үшін әмір мен гарнизон тағайындады. Киликияның бұрынғы астанасы Тарс Мысырдан келген мордвалар қоныстанған. Түркімен әмірлігі Рамазандықтар ретінде таныла бастады, Адана қаласын өздерінің билік орталығы ретінде белгіледі, ал Юрегир тектес көптеген түркімен отбасылары қалаға көшіп келді. Рамазан бидің өлімінен кейін оның ұлы Ибрагим би Караман әмірлігімен одақ құрды. Аладдин би мен Ибрагим би бірге провинциядағы мамелюктердің бақылауын жоюға тырысты. Осы одақтан кейін үлкен мамелюк әскері көшіп келіп, талан-таражға түсті, бірақ Ибрагим бейдің әскері Беленде мамелюктерге қарсы үлкен жеңіске жетті. Сонымен қатар, осы шайқаста мамелюктердің қолбасшысы Темур бей тұтқындалды. Алеппо әмірі Йилбога осы жеңілістен кейін түрікмендерге көшті және Мисис қалмағын жаулап алды. Рамадандықтар 15 ғасырдағы Осман Мәмлүктерінің қарым-қатынасында маңызды рөл атқарды, олар Мәмлүктер әл 'Авасим шекара аймағында орналасқан буферлік мемлекет болды. 1516 жылы Селим I мамлюк мемлекетін жаулап алғаннан кейін бейлікті Осман империясына қосып алды. Рамадандық билер 1608 жылға дейін мұрагерлік жолмен Адананың Османдық санжағын басқарып, соңғы 92 жыл бойы Османның вассалы болды.

Сәулет

Қазіргі уақытта мәдени орталық ретінде пайдаланылатын Рамазанғұлы залы Князьдіктің мемлекеттік резиденциясы болды. Бүгінде княздіктің әкімшілік залы жоқ.