Кіріспе

Мориц Силер:Мориц Силер (; 1896 жылы 1 наурыз - 18 тамыз 1942 жыл) - неміс ақыны, жазушысы, кино продюсері және театр адамы.

Ерте өмір

Мориц Силер Германияның Помераниядағы (қазіргі Польшаның солтүстік-батысындағы Грифце) Грайфенберг деген шағын провинциялық қалашықта еврей отбасында дүниеге келген. Ол 15 жасында Берлинге көшіп келді. Оның алғашқы өлеңдері 1917-1918 жылдары жарық көрген; алғашқы өлеңдер жинағы, Dem Hirtenknaben, 1919 жылы Берлинде жарық көрді; тағы бір, Die Flut, 1937 жылы Венада жарық көрді. Кейбір кезде Силер өзінің туған есімі Морицтің орнына "Мориц" деп атауға кіріседі.

Өмірбаян

Ол 1922 жылдың көктемінде Берлинде пайда болған авангардтық матин театры Junge Bühne (Young Stage) негізін қалаушы ретінде танымал. 1927 жылы ол Фридрих Холлаендердің "Бей унс ам ди Гедэктнскирхе ром" кабаресіне либреттоның авторлығымен қатысты. 1929 жылы маусымда ол Берлиндегі киностудиясын (Роберт Сиодмак және Эдгар Г. Ульмермен бірге) құрды. 1929-1930 жылдары ол Генрих Небензальмен бірге режиссер Роберт Сиодмак (1900-1973) түсірген және Бриджит Борхерт пен Эрвин Сплетштостер ойнаған үнсіз квази-документальді фильм "Menschen am Sonntag" түсірді. Бұл фильм Веймар дәуірі Германиясындағы өмірдің ашық суретін көрсетеді. 1998 жылы Гюнтер Элбиннің ол туралы жазған кішкентай кітабы Am Sonntag in die Matinee Германияда жарық көрді. Осы оқиғадан кейін 2000 жылдың қарашасында Бранденбургская Штрассе 36-дағы пәтер фасадына мемориалдық тақта орнатылды, ол қазір Берлиндегі Шарлоттенбург Вильмерсдорф ауданында орналасқан. 2002 жылдың қыркүйегінде Берлиндегі тағы бір ауданда (Трептов-Кёпеник) бұрын Франц-Эрлих-Штрассе деп аталатын көше оның құрметіне Мориц-Силер-Штрассе деп қайта аталды. Австрия астанасының 1969 жылдан бері Moritz-Seeler-Gasse деп аталатын көшесі бар.

Депортация және өлім

1942 жылы 15 тамызда Силер Берлиннен Латвияның Рига қаласына жер аударылды. 18 тамызда Ригаға келген Сейлер, Берлиннен бірге депортацияланған 1003 ер адаммен, әйелдермен және балалармен бірге. Келуден кейін көп ұзамай барлық жолаушылар, соның ішінде Силер, Румбула мен Бикерники ормандарында өлтірілді.