Кіріспе

Ернан - Испанияның Баск автономиялық бірлестігінің Гипускоа провинциясында орналасқан қала. Қала Үрмей өзенінің сол жағалауында орналасқан. Ол Сан-Себастьяннан 9,2 км қашықтықта орналасқан. Ернан муниципалитеті шамамен 40 шаршы шақырым жерді алып жатыр және Сан-Себастьян, Астигаррага, Арано, Эльдуайен, Эррентерия, Ласарт Ория және Урниетамен шектеседі. Қала орталығынан Санта-Барбара тауының етегінде Урумея аңғарының үлкен аумағын көруге болады. Оның мерекелері 23-27 маусым аралығында Иоанн Крестительдің құрметіне өткізіледі; және оның мерекелері арасында танымал "азербайджандық танца" (карнавал мерекелерінде де атап өтіледі) атап өтілуі керек. Виктор Гюгоның "Эрнани" пьесасының басты кейіпкері осы қаладан шыққан.

Тарих

Орта ғасырларда Гипускоа провинциясын құрайтын аумақ аңғарларға бөлінді және олардың бірі - Эрнан. Ертеректе Ернан аңғары Урумея және Ория өзендерінің төменгі ағыстарын қоршап тұрған барлық кеңістікті алып жатыр. Ернани аңғары алғаш рет 938 жылы жазылған, бірақ он үшінші ғасырдағы жалған құжат деп саналатын, кастильдік граф Фернан Гонсалес Кастилияның Сан-Милан де-ла-Коголла монастырына ант берген құжатында куәландырылған. Он екінші ғасырдың аяғында Наварра королі Санчо VI-нің Сан-Себастьян монастырының Наваррадағы Лейр монастырына сыйға тарту құжатында Сан-Себастьян монастырының Хернан шекарасында болғаны айтылған. Бұл Наварре королі 1180 жылы Сан-Себастьян қаласын құрған кезде, Эрнан шатқалының аумағы жаңа жағалау қаласының юрисдикциясына кірді. Ернани қашан қалаға айналды, оның жарғысы басқа құжаттармен бірге өрттен жоғалып кеткені белгісіз. Кейбіреулер қала негізін 13 ғасырдың екінші жартысында Кастилия королі Альфонсо X билік құрған кезде қалаға негіз салынды деп санайды. Бұл патша Гипускоа жағалауына жететін бағытты белгілейтін стратегиялық қалалардың желісін құрды, оның стратегиялық жерлерінің бірі ретінде Эрнани болды. Басқалары қаланың негізін 14 ғасырдың аяғына дейін, 1379 жылы, 15 ғасырдағы құжат ретінде, 1379 жылы өткен Ернан мен Сан-Себастьян кеңестерінің арасындағы Ернан тауының тауларын пайдалану туралы келісімді келтіреді. Ернан қаласы өзінің юрисдикциясын тек ескі аңғардың бір бөлігіне ғана кеңейтті. Ол барлық жағалау және төменгі аңғарларын жоғалтты. Урумея қазір Сан-Себастьян жолағына кіреді, ал батыс аймағы Ория аңғарында, ол 1371 жылы Усурбил қаласына айналды. Оның батыс шекарасы Ория өзені болып қала берді, ал шығысында таулар оны Ойарцуннан бөлді. Ескі қала Хернан 42 метр биіктікте орналасқан, Үрумея өзенінің сол жағалауында және Санта-Барбара тауының етегінде орналасқан. Ескі қала овал пішіндес, бірнеше кіреберіспен қабырғалармен қоршалған, оның біреуі (Фелипе Сагарна "Запа" көшесінде) күні бүгінге дейін сақталған. Ол бастапқыда екі көшеден, Бас көшеден, Кале Нагусиядан және Кардабераз көшесінен құралған, олар бір уақытта тік жолақпен қиылысады (Нафарроа көшесі және оның кеңейтілуі Фелипе Сагарна "Запа"). Бірінші муниципальдік жарлықтар 1542 жылға дейін барады, өйткені 1512 жылғы жарлықтардың көшірмелері француз армиясының шабуылы кезінде жоғалып кетті. Қала өзінің тарихында көптеген рет шабуылға ұшырап, жойылған: ортағасырлық фракциялық соғыс, XVII, XVIII және XIX ғасырлардағы француз шабуылдары; сондай-ақ Карл соғыстары кезінде қатаң қоршау және ақырында 1936 жылғы Испания азаматтық соғысы. 1936 жылдың қазан айында Эрнандиде ұлтшыл күштер 200 азаматты өлтірді. 1986 жылы Ория аңғарында орналасқан Ласарте, Хернанның тарихи ауданы, қаладан бөлініп, оның қарқынды қалалық және демографиялық дамуынан кейін бөлінді.

Тіл

Қала дәстүрлі баск тілінде сөйлейтін аймақта орналасқан, муниципалитет баск испан тілінде екі тілді пейзаж көрсетеді.

Бос уақыт

Ернан - баск сидрін қолөнермен өндірудің мықты дәстүрі бар қалалардың ең үлкені және маңыздысы. Астигаррага мен Усурбилмен бірге бұл гипускоалық сайдер үйлерінің (сагардотегиак деп аталады) көпшілігі шоғырланған аймақтардың бірі. Қалада осындай мекемелер көп. Сиддер маусымында (әдетте 20 қаңтардан кейінгі жұмадан бастап мамыр айының соңына дейін) Гипускоадан және көршілес провинциялардан сиддер үйлеріне келетін көптеген қонақтарды қарсы алады. Ернанның ескі қаласындағы барларда әдетте демалыс күндері ерекше анимация болады, бұл уақытта осы келушілердің арқасында.

Мерекелік іс-шаралар

Қалалық мерекелер маусым айының соңында, Жақия Баптықшының мейрамымен (24 маусым) тұспа-тұс келеді. 24, 25 және 26 маусым күндері мерекелермен тұспа-тұс келетін, бұрын аталған Маскури танзасы (блокада биі) немесе Әзірбайжан биі (түлкі биі) өткізіледі, бұл дәстүрлі би, қазір көбінесе соңғы атымен танымал, өйткені 1980-ші жылдары оны ертіп жүретін түлкіден жасалған маскалы кейіпкер қосылды. Ернанның маңайлары да өздерінің мерекелерін атап өтеді: Elizatxo Santa Cruz, Ereñozu San Antonio, Santa Barbara San Ignacio, El Puerto, Иоанн Крестительдің шейіт болуы және Зикуньяганың Қызыл қызы.

Мұражайлар

Ернандағы Чилида Лекю мұражайы Сан-Себастьян қаласында туған мүсінші Эдуардо Чилиданың шығармашылығына арналған.

Демография

1960 жылдан бастап халықтың саны қатты өсті, негізінен Испанияның басқа аймақтарынан (негізінен Кастилья-и-Леон, Андалусия және Экстремадура) жұмысшылар ағынынан, олар өнеркәсіп аймағында жұмыс істеуге тартылған. Бұл өсімді 70-жылдардың соңы мен 80-жылдардың басында өнеркәсіптегі дағдарыс пен саяси жағдай тоқтатты. 1986 жылы Ласарт ауданы бөлініп, жаңадан құрылған Ласарт Ория қаласының құрамына енді. Бұл соғыстан босату 10 мыңнан астам адамнан айырылғанды білдірді. Соңғы 20 жылда халық саны біркелкі болды.

Медиа

eu - баск тіліндегі жалғыз күнделікті газет. eu, тегін радиостанция.

Спорт

Клуб Депортиво Эрнани - қаланың футбол командасы. Клуб 1940 жылы құрылған. 1955 жылы Испанияның үшінші дивизионына дейін жетті. Оның ең жоғары рейтингі 1991 жылы екінші дивизион B болды. Hernani Club de Rugby Elkartea (HCRE) - Испанияның Құрмет дивизионында ойнайтын өте беделді регби командасы. Ең жақсы нәтиже 1983/84 жылғы маусымда екінші орынға ие болды. Команда жергілікті футболшыларды топқа жинап, жоғары лигаға шығарып отырғанымен танымал.

Танымал тұлғалар

Хуан де Урбиета (?1553): 1525 жылы Павия шайқасында Франциск І-ді тұтқындаған жаяу әскер сарбазы. Агустин де Кардабераз (17031770): католик діни қызметкері, баск тілінде уағыздаушы және жазушы. Флорентино Гоикоэксеа, баск контрабандисі, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияның шекарасынан бейтарап Испанияға дейін Аурупаны басып алған одақтас ұшқыштарға басшылық жасады. Хосе Мануэль Лужамбио, Тсирита (18601936): баск тілінде импровизацияланған музыкалық өлеңдерді әнші. 1936 жылы Баск елінің чемпионы. Майален Луянбио (1976), баск тілінде ән салған әнші. Баск елінің 2009 және 2017 жылғы чемпионы. Габриэль Селая (1911-1991): соғыстан кейінгі ұрпақтың ақыны. Элияс Кверехета (1934-2013): режиссер, продюсер, режиссер және сценарий жазушы. Мартин Забалета (1949): тау-кенші. Эверест тауына көтерілген алғашқы баск. Педро Охоторена (1954): футбол қақпашысы. Ио́н Инсау́сти (1984): Халықаралық регби ойыншысы.