Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лейлани Мариетта (О'Мэлли) Мьюр (15 шілде 1944 - 14 наурыз 2016), бұрын Лейлани Мари Скора деп аталған, Альбертаның жыныстық стерилизация туралы заңына сәйкес Альберта үкіметінен заңсыз стерилизация үшін сотқа жүгінген алғашқы адам болды. Оның ісі провинцияға қарсы заңсыз стерилизация үшін бірнеше топтық іс қозғауға әкелді. Мьюрдің адвокаты евгеника, институционализация, мүгедектердің адам құқықтары және өзін-өзі қорғау мәселелеріне жарық түсірді.
Leilani Marietta (O'Malley) Muir (July 15, 1944 – March 14, 2016), previously named Leilani Marie Scorah, was the first person to file a successful lawsuit against the Alberta government for wrongful sterilization under the Sexual Sterilization Act of Alberta. Her case led to the initiation of several other class action lawsuits against the province for wrongful sterilization. Muir's advocacy shed light on eugenics, institutionalisation, human rights for persons with a disability, and self advocacy.
Ерте өмір
Мьюр Калгариде (Альберта, Канада) кедей отбасында дүниеге келді. Ол бала кезінен қаламаған, сүймеген, қорлық көрген бала еді. Оның анасы оны отбасынан алып тастаудың жолдарын іздеді және Мьюр сегіз жасқа толғанда, оны бір ай бойы Миднапур монастырына орналастырды. Содан кейін 1953 жылы оның анасы Мьюрдің Альберта штатының Ред-Дир қаласында психикалық кемтар үшін провинциялық оқу мектебінде (Миченер орталығы деп те аталады) институционалды түрде орналасуын сұрады. Сол кезде бос төсек-орын болған жоқ. Екі жылдан кейін, 1955 жылдың 12 шілдесінде, 11 жасқа толар алдында, Мьюр тек анасының берген ақпараты негізінде, ешқандай диагностикалық тексерулерсіз мекемеге қабылданды. Ол өзін жетімдер үйіне жіберген деп ойлады. Суперинтендант Леонард Ян Ле Ваннның кезінде провинциялық оқу мектебіне түсудің алғышарты Мьюрдің анасының міндетті стерилизацияны заңмен жүзеге асыруға рұқсат берген қолтаңбасы болды. Жылдар өте келе Мьюр 5-сыныпқа дейін білім алды және 20 жасында мекемеден кеткенге дейін анасын ара-тұра ғана көрді.
Muir was born in Calgary, Alberta, Canada into a poor family that frequently moved. She was an unwanted, unloved, and abused child. Her mother looked for ways to remove her from the family and, when Muir was eight, placed her in the Midnapore Convent for a month. Then, in 1953, her mother sent an application for Muir to be institutionalized at the Provincial Training School for Mental Defectives (also known as the Michener Centre) in Red Deer, Alberta. At that time there were no vacant beds. Two years later on July 12, 1955, shortly before her 11th birthday, Muir was admitted into the institution solely on the basis of information provided by her mother, without any diagnostic testing. She thought she had been sent to an orphanage. Under superintendent Leonard Jan Le Vann, a precondition for admission into the Provincial Training School was a signature from Muir's mother permitting the legal enforcement of compulsory sterilization. Over the years, Muir was educated to a grade 5 level and saw her mother only intermittently until her departure from the institution at the age of 20.
Эвгеника туралы мәліметтер
Мьюрдің стерилизациясы XIX ғасырда басталған мәжбүрлі стерилизация мен евгеникаға қарай өрлеудің бір бөлігі болды. 1883 жылы Чарльз Дарвиннің туысы Фрэнсис Гальтон евгеника терминін қолданды, бірақ бұл ұғым Платонның заманынан бері қолданыста болды. Евгеника - гендер мен Дарвиннің эволюция теориясының бірігуі. Көптеген ақыл-ой және мінез-құлық қасиеттері ата-анадан балаға беріледі деп саналған. Адамзаттың төмендігіне немесе зияндылығына қараған адамдар: ақыл-ой кемшіліктері (яғни дамуында кемшіліктері бар немесе психикалық бұзылыстары бар адамдар), қылмыскерлер, психоздар, жалқау адамдар, әлеуметтік дегенерациялар, аралас нәсілдер (африкалық кавказдықтар және т.б.) ), иммигранттар мен алғашқы халықтар, католиктер, алкоголиктер, эпилепсиямен ауыратын адамдар, үйленбеген аналар, кедейлер және басқалар. Бұл "жағымсыз" адамдар балалы болуға жарамсыз деп саналып, стерилизация әдісі арқылы халық арасынан шығарылды. Көптеген елдерде евгеника көптеген жолдармен, соның ішінде стерилизация, кастрация және "қателі" адамдарды өлтіру арқылы сыналды. XIX ғасырда Ұлыбританияда евгеника қозғалысы белсенді түрде өрбіді. 1907 жылы АҚШ-та тұңғыш рет құртты құрттау туралы заң қабылданды, ал 1910 жылы Америка селекционерлер қауымдастығының евгеника бөлімі мен евгеника деректері кеңсесі құрылды. Екі топқа да Чарльз Давенпорт пен Гарри Лофлиннің ықпалы тиді, бірақ екеуін де Давенпорт өзі басқарды. 1920-1930 жылдары АҚШ-тың отызға жуық штатында мәжбүрлі стерилизация жүргізілді. Гитлер АҚШ-тағы евгеникаға қатты таңғалды, 1933 жылы Германияның канцлері болғаннан кейін нацистер осы әдістерді еліктеп, олар дегенге айналған кез келген адамға, әсіресе яһудилерге қолданды. Ғалымдар Эвгеника қозғалысын екінші дүниежүзілік соғыста және нацистердің генетикалық тазалау деген атпен жасаған әрекеттеріне куә болғаннан кейін беделсіз етті. Нюрнберг процесінде мәжбүрлі стерилизация адамзаттың қатерлі ісі деп жарияланды. Құрама Штаттар мен Ұлыбританияда стерилизация бағдарламалары тоқтала бастаса, Канаданың батыс провинцияларында - Британ Колумбиясы, Альберта және Саскачеванда жалғасты. Айта кетерлігі, тек Альбертада ғана стерилизация туралы заң қатаң түрде жүзеге асырылды. Альберта евгеника кеңесінің бұйрығымен Мьюр және 2831 бала мен ересектер 1928 жылы Жыныстық стерилизация туралы заң қабылданғаннан 1972 жылы оны жоюға дейін стерильденді. Альбертаның стерилизация заңын қабылдауға көмектескен евгениканың басты қорғаушыларының бірі Британ империясының алғашқы әйел судьясы Эмили Мерфи болды, ол сонымен қатар 1920 жылдары әйелдер құқығын қорғау үшін науқан жүргізген "Бейнемі бестің" бірі болды. Оның ықпалымен көптеген алберталықтар, әсіресе іріктеп өсіру малдың сапасын жақсартуға көмектесетінін өз көзімен көрген фермерлер евгениканың адам басын жақсартуға да қолданылуы мүмкін екендігіне келісті. Мёрфидің пікірлеріне әсер еткен адамдардың бірі ауыл шаруашылығы және денсаулық сақтау министрі Джордж Ходли болды. Ходли Альберта евгеника кеңесінің бірінші отырысын Жыныстық стерилизация туралы заң қабылданғаннан кейін бір жыл өткен соң өткізді. Бұл комиссия генетикалық жағынан төмен саналатын барлық адамдармен сұхбаттасып, 4800 жағдайдың 4725-ін стерильдеуді мақұлдады. Үш мүшелік кеңес төртінші мүшесін Джон М. МакЭкранды төраға етіп сайлады, ол 1965 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымға ие болды. МакЭкран дегеніміз - "ақылға қонымды ата-ана бола алмайтын" дегенге айналған адамдарды ұрықтандыруды жалғастырудың басты фигурасы. Альберта психикалық ауруханаларының тұтқындары осы Заңға және Басқарманың практикасына сәйкес стерилизацияға әсіресе бейім болды.
Muir’s sterilization was part of a progression towards forced sterilization and eugenics that began in the 19th century. In 1883, Francis Galton, a cousin of Charles Darwin, coined the term eugenics, but the concept had been around since the time of Plato. In essence, eugenics is a combination of Mendel's laws of genetics and Darwin’s theory of evolution. It was believed that many mental and behavioral traits were passed down from parents to their children. People considered inferior or damaging to the human race included: mental defectives (i. e., persons with a developmental disability or mental disorder), criminals, psychotics, lazy people, social degenerates, mixed races (African Caucasian, etc. ), immigrants and First Nations people, Catholics, alcoholics, epileptics, unwed mothers, poor people, and others. These "undesirables" were seen as unfit to have children and were bred out of the population through sterilization practices. Eugenics has been attempted in many countries in many ways, including practicing sterilization, castration, and homicide on "defective" persons. An active eugenics movement occurred in the United Kingdom in the 19th century. By 1907, the first sterilization law was enacted in the United States and, in 1910, a eugenics section of the American Breeders Association and the Eugenics Records Office were established. Both affiliations were largely influenced by Charles Davenport and Harry Laughlin, but both were headed by Davenport himself. By the 1920s and 1930s, forced sterilizations were performed in nearly thirty US states. Hitler much admired the eugenics practices in the United States and, after becoming the German chancellor in 1933, the Nazis emulated and applied these practices on anyone whom they deemed to be a degenerate, especially Jews. Scientists discredited the eugenics movement after witnessing the events of World War II and the acts committed by the Nazis in the name of genetic cleansing. Forced sterilization was declared a crime against humanity in the Nuremberg Trials. While sterilization programs began to die down in the United States and Great Britain, they continued in Canada's western provinces of British Columbia, Alberta, and Saskatchewan. Notably, it was only in Alberta that a sterilization law had been vigorously implemented. By order of the Alberta Eugenics Board, Muir and 2,831 children and adults were sterilized between the passing of the Sexual Sterilization Act in 1928 and its repeal in 1972. One of the main advocates of eugenics who helped pass Alberta's sterilization law was the first female magistrate of the British Empire, Emily Murphy, who was also one of The Famous Five who campaigned for women's rights in the 1920s. Under her influence, many Albertans, especially farmers who saw first hand what selective breeding can do to enhance livestock quality, agreed that eugenics could be used to improve human stock as well. One of the people influenced by Murphy’s opinions was the Minister of Agriculture and Health, George Hoadley. Hoadley convened the first meeting of the Alberta Eugenics Board a year after the Sexual Sterilization Act was passed. This Board interviewed all people considered to have inferior genetic stock and approved the sterilization of 4,725 of 4,800 cases. The three member Board elected a fourth member John M. MacEachran to act as chairman, a position he held until his death in 1965. MacEachran was a key figure in promoting the continued sterilization of people who were seen as degenerates and "incapable of intelligent parenting." Inmates of Alberta mental institutions were particularly vulnerable to sterilization under this Act and the Board's practices.
Лейлани Мьюрдің стерилизациясы
Мьюр ақыл-парасаттылық көрсеткішіне (АҚ) тестілеуден өтпес бұрын екі жыл төрт ай провинциялық оқу мектебінде оқыған. Стерилизацияның негізгі критерийі IQ төмендігі болды. Ол Калгаридегі клиникаға еурогендік кеңеспен кездесуден бір апта бұрын IQ тестілеуіне жіберілді және жалпы бағасы 64 балл болды. Мьюрдің "Адамдық кемшіліктері бар ақымақ" деген диагнозы қойылды. Кеңес Мьюрдің IQ баллын оның стерилизациясына жеткілікті негіз ретінде қолданды, өйткені 70-тен төмен балл интеллекттің төмендеуі деп саналды. Ол кезде оған айтылмаған, бірақ кеңес оны стерильдеуге бұйырды. Стерилизация ықтималдығын арттырған басқа факторлар Мьюрдің поляк-ирландтық тегі және католик діні, оның ақылды ата-аналық қабілетсіздігі және ол мемлекеттік мекемеде өмір сүрген кезде "келісі жынысқа деген нақты қызығушылығын көрсетті". 1959 жылы 19 қаңтарда дәрігерлер Мьюрге екі жақты сальпингектомия (яйтамырларды жою) жасады. Ол операция кезінде апендицидті алып тастау керектігін білген. Ол балалы бола алмайтынының себебін он жылға жуық уақыт өткен соң ғана білетін.
Muir had lived at the Provincial Training School for two years and four months before she underwent an intelligence quotient (IQ) test. Low IQ was a major criterion for sterilization. She was brought to the Calgary Guidance Clinic to take an IQ test a week before meeting with the Eugenics Board and scored an overall mark of 64. Muir was formally diagnosed as a "Mental defective Moron". The Board used Muir's IQ score as sufficient grounds for her sterilization, as a score lower than 70 was considered degraded intelligence. Although she was not told at the time, the Board ordered that she be sterilized. Other factors that increased the likelihood of sterilization were Muir's Irish Polish background and Catholic religion, her presumed incapability of intelligent parenting, and that she had "shown definite interest in the opposite sex" while living in a public institution. On January 19, 1959, doctors performed a bilateral salpingectomy (destruction of the fallopian tubes) on Muir. She had been told that the surgery was to remove her appendix. She would not find out until nearly a decade later why she could not bear children.
Іс
1965 жылы Мьюр провинциялық оқу мектебін тастап, тәуелсіз өмір сүруді бастады. Келесі 15 жыл бойы ол официантка болып жұмыс істеді және екі рет күйеуге шықты. Алғашқы некеде ол балалы бола алмады. Ұрықтықтығын тексергеннен кейін дәрігер Мьюрге оның қасақана стерильденгенін және процедураның қайталанбайтынын айтты. Оның бала асырап алу туралы өтініші бас тартылды, себебі ол бұрын мекемеде отырған. Мьюр депрессияға ұшырап, 1989 жылы Британдық Колумбияда өмір сүрген кезде кәсіби көмекке жүгінді. Ол топтық терапияға лайық па екендігін анықтау үшін тағы бір IQ тестілеуіне қатысып, 89 балл жинады. Оның бұрынғы институционалды жағдайын ескере отырып, бұл нәтиже сынақты жүргізген доктор Джордж Курбатоффты таң қалдырды және ол жақсы ортада өмір сүргендіктен, оның ақыл-ой кемістігі жоқ екенін айтты. Бұл IQ тесті Мьюрдің ақыл-ойы қалыпты екенін және ешқашан стерильденбеуі немесе ақыл-ой кемшіліктері бар провинциялық оқу мектебіне орналастырылмауы керектігін дәлелдегеннен кейін көп ұзамай ол Альберта үкіметін заңсыз стерильдендіру үшін оның атынан сотқа беру үшін заңгерлік кеңес іздеді. 1995 жылдың 22 маусымында төрт апталық сот процессі басталды. 1996 жылдың 25 қаңтарында Вайт Мьюрдің пайдасына шешім қабылдады. Вейт: 1959 жылы провинция Мьюр ханымды хирургиялық жолмен арамдады. Мюр ханымның құрбаны болған ерекше түрдегі тұтқындау оның жас тұлғасына көптеген жағымсыздықтарға әкелді: бостандықтан айыру, беделден айыру, қорлау мен қорлау, ауырсыну мен азап, өмірден ләззат алудан айыру, қалыпты даму тәжірибесін жоғалту, азаматтық құқықтардан айыру, отбасы мен достарымен байланыс жоғалту, [және] институционалдық тәртіпке бағындыру. Мьюрдің оқиғасынан кейін Альберта үкіметі 2800 адамнан астам адамды мәжбүрлеп стерильдеу үшін кешірім сұрады. Жыныстық стерилизация туралы заң бойынша стерилизацияланған 850-ге жуық альберталықтарға 142 миллион канаддық доллар өтемақы тағайындалды. 1996 жылы Мьюр өмірі туралы "Лейлани Мьюрді стерильдеу" атты деректі фильм жарық көрді. Канаданың Ұлттық кино басқармасы түсірген фильм 1997 жылы Невада штатының Тахо көліне арналған HESCA кинофестивалінде және Вашингтон штатының Сиэтл қаласында өткен Батыс психологиялық қауымдастық кинофестивалінде жүлде алды.
In 1965, Muir left the Provincial Training School for a life of independence. Over the next 15 years, she worked as a waitress and had two failed marriages. During her first marriage, she was unable to conceive a child. After fertility tests, a doctor informed Muir that she had been intentionally sterilized and the procedure was irreversible. Her attempts to adopt a child were denied because of the stigma of her history as a former inmate of an institution. Muir became depressed and sought professional help in 1989 while living in British Columbia. To determine if she would be a good candidate for group therapy, she took another IQ test and scored 89. Considering her past institutionalization, this score surprised Dr. George Kurbatoff who administered the test, and suggested that she did not have a mental defect now that she lived in a better environment. Not long after this IQ test had proved that Muir was of normal intelligence and should never have been sterilized or placed in the Provincial Training School for Mental Defectives, she sought legal counsel to sue the Alberta government on her behalf for wrongful sterilization. The four week trial began on June 22, 1995, with the Honorable Madame Joanne B. Veit presiding. On January 25, 1996, Veit ruled in favor of Muir awarding C$740,780 in damages with an additional C$230,000 for legal costs. Veit proclaimed: In 1959, the province wrongfully surgically sterilized Ms. Muir the particular type of confinement of which Ms. Muir was a victim resulted in many travesties to her young person: loss of liberty, loss of reputation, humiliation and disgrace, pain and suffering, loss of enjoyment of life, loss of normal developmental experiences, loss of civil rights, loss of contact with family and friends, [and] subjection to institutional discipline. Since Muir’s case, the Alberta government has apologized for the forced sterilization of over 2,800 people. Nearly 850 Albertans who were sterilized under the Sexual Sterilization Act were awarded C$142 million in damages. In 1996, a documentary was released about Muir's life called The Sterilization of Leilani Muir. Produced by the National Film Board of Canada, the film won awards at the 1997 HESCA Film Festival in Lake Tahoe, Nevada, and the Western Psychological Association Film Festival in Seattle, Washington.
Жеке өмір
Соттан кейін Мьюр үй жануарларымен бірге Альберта штатының Девон қаласында тұрды. Ол Батыс Канаданың Қоғамдық Университетінің зерттеу Альянсындағы евгеника бойынша тірі мұрағаттың белсенді кеңес мүшесі болды және бос уақытын отбасы, достары, үй жануарлары және басқа жануарлармен өткізгенді ұнатады. Ол халықаралық конференцияларда өзінің өмірбаянын баяндап, "Шыбырлаған өткен: Альбертадағы евгеникалық стерилизациядан кейін баласыз" атты автобиографиясын жазды. Invisible Child: Leilani Muir and the Alberta Eugenics Board спектаклі 2012 жылы Эдмонтон халықаралық фестивалінде MAA & PAA театрымен орындалды. Мьюр 2016 жылдың 14 наурызында Альберта штатының Девон қаласында қайтыс болды.
After the trial, Muir lived in Devon, Alberta with her pets. She was an active board member of the Living Archives on Eugenics in Western Canada Community University Research Alliance, and enjoyed spending her free time with family, friends, pets, and other animals. She continued to speak about her life story at international conferences and wrote an autobiography called A Whisper Past: Childless after Eugenic Sterilization in Alberta. The play Invisible Child: Leilani Muir and the Alberta Eugenics Board was performed by MAA & PAA Theatre at the 2012 Edmonton International Fringe Festival. Muir died at home in Devon, Alberta on March 14, 2016.