Кіріспе

Қабыққұйрықтардың түрлері Фиджидің үлкен ұзын мүйізді қоңызы (Xixuthrus) Фиджидегі Вити-Леву аралында мекендейді және тірідегі ең үлкен жәндік түрлерінің бірі болып табылады, оның үлгілері 15 см-ге жуық, аяқ, антенна немесе жақынды қоспағанда. Ол Тавеуни жуқасына жақын, бірақ аздап кішірек. Бұл құрттар күшті жаққа ие, сондықтан олармен тірі кезде абай болу керек. Қауіп төнгенде олар ауаны элитераларының астынан қысып, қатты және қорқынышты сыбырлау дыбысын шығарады. Оның туған аралындағы жаңбырлы орман мекені орманның жойылуы мен мекеннің нашарлауынан, кішкентай үнді маңгусы сияқты инвазивті түрлерден қатты бөлініп кетті. Басқа қауіптер циклон болып табылады, олар оның қалған мекенін, жарық ластануын және оның личинкаларын адам тұтынуын қиратуы мүмкін. Сондықтан бұл құрт сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген түрге жатады. Xixuthrus heros Вити Левудің оңтүстік-шығысындағы жазық жаңбырлы ормандарда таралған, оның ішінде Colo i Suva Forest Reserve қорғанысы бар; кейбір жақын маңдағы ауылдардағы жергілікті тұрғындар шіріп бара жатқан ағаштарды бөлгенде личинкаларды тұтынуды жалғастырады, содан кейін отын үшін өртеледі, бұл халыққа қосымша қысым жасайды. Бұрын да Сува маңындағы медбикелер колледжінде жарыққа ұшып келген ересек қоңыздар тіркелген. 2001/2002 жылғы ғылыми зерттеуде екі түрлі түрдің бар екендігі анықталды, олардың бірі - X. ganglbaueri.

Өмірлік цикл

X. heroos-тың өмір сүру циклы әлі толық түсініксіз. Байқаулар мен тарихи жинақтар бұл кеміргіштердің мамыр мен қыркүйек айларында көбірек таралатынын көрсетеді. Еркек және әйел X. heroes негізінен түнгі және ұзақ қашықтыққа ұшып, жұптар мен қолайлы қоныс ағаштарын іздеуде. Сонымен қатар, кейбір керамбицид қоңыздары, соның ішінде X. heroos жыныстық феромондарды тартымды заттар ретінде қолданатынын көрсететін дәлелдер бар.

Тұрғылықты жері және қауіп-қатерлері

X. heros тіршілік ету ортасы - үлкен ағаштардың шіріп бара жатқан сүрегі, әдетте, диаметрі 80 см. Мұндай үлкен ағаштар аймақта сирек кездеседі, олардың бар екендігі шаршы километрге төрттен аз екенін көрсетеді. Бұл тіршілік ортасына орман кесу, ауыл шаруашылығы үшін жерді тазалау және циклоннан зақым келгендіктен қауіп төніп тұр. Айта кетерлігі, Xixuthrus личинкалары баубауа ағашы (Fagraea gracilipes, Loganiaceae) ішінде қызықты галереялар құрумен байланысты.

Ағаш кесу

Xixuthrus heroos ағаштардың кесумен байланысты қауіп-қатерге тап болды. Түрдің тіршілігі үшін маңызды ірі ағаштар кең көлемде ағаш кесу мен жергілікті ормандарды ауыл шаруашылығы жерлеріне айналдырудан қауіп төндіреді. Төменгі орман мекендері тез жоғалып барады, ал бұл үлкен ағаштар, личинкалардың дамуы үшін өте маңызды, Фиджи ормандарында өте аз.

Ауыл шаруашылығының жер аударулары мен циклон

Жер қойнауын пайдалану мақсатында төменгі орманды үнемі кесу түрдің осаллығын арттырады. Бұл ауыл шаруашылығының кеңейуі қолайлы мекендердің жоғалуын тездетеді. Сонымен қатар, циклонның жиілігі мен күшінің артуы X. heroos-тың барлық аймағына айтарлықтай қауіп төндіреді. Бұл циклондар қалған тіршілік ортасына үлкен залал келтіріп, түрдің тіршілігін қауіпке ұшыратуы мүмкін.

Адамдардың өзара әрекеттесуі және халықаралық сауда

Фиджиліктер кейде ересектердегі қоңыздарды өлшемі үлкен және қатты ыңғырағандықтан, әсіресе электр жарығына тартылған кезде өлтіреді. Сонымен қатар, бұл түрді халықаралық сауда үшін жинап жатыр, бұл олардың жетіспеушілігін одан әрі күшейтеді. Өсімдіктерде өскіндер немесе ересектер өсіп-өнуге дейін жоғалса, олар әлсіз популяцияға үлкен қауіп төндіреді.