Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэвид Хейр (1775-1842) - шотландтық сағаттауыш және Бенгалиядағы меценаты. Ол Калькуттада (қазіргі Калькутта) көптеген білім беру мекемелерін, мысалы, индустар мектебін және Харе мектебін құрды және Президент колледжін құруға көмектесті.
David Hare (1775–1842) was a Scottish watchmaker and philanthropist in Bengal, India (see East India Company and their rule in India). He founded many educational institutions in Calcutta (now Kolkata), such as the Hindu School, and Hare School and helped in founding Presidency College.
Ерте өмір
Дэвид Хейр 1775 жылы Шотландияда дүниеге келген. Ол Үндістанға сағат жасаумен айналысып, байлыққа қол жеткізу үшін 1800 жылы келген. Алайда, ол өзінің бизнесімен табысты жүріп, оның ойы жергілікті халықтың өкінішті жағдайына алаңдады және басқа адамдардан айырмашылығы, ол өз елінде қалып, өзін оның өркендеуіне толықтай арнады. Алайда ол өз дінін басқаларға танытуды көздеген миссионер емес еді. Ол өз өмірін өзі өткізді, ал басқаларға өз өмірлерін өздері өткізуге мүмкіндік берді, тек олардың жағдайын жақсартуға көмектесті. Сонымен қатар ол "Мектеп кітап қоғамын" құрды.
David Hare was born in Scotland in 1775. He came to India in 1800 to make a fortune as a watch maker. However, while he prospered in his business his mind was distracted by the deplorable conditions of the native population and unlike most of the other people who returned to their native land after gathering a fortune to live a life in peace and prosperity, he decided to stay back in the country and devote himself entirely to the cause of its uplift. However, he was no missionary, seeking to convert others to his religion. He lived his own life and allowed others to live their own, only helping to improve their condition. He also founded the School Book Society.
Үлес қосу
Ол елдің ағылшын білімін қажет ететінін сезінді. Ол бұл тақырыпты өзінің дүкеніне сағат сатып алуға келген көптеген клиенттерімен талқылайтын. Раджа Рам Мохан Рой 1814 жылы Калькуттаға барғаннан кейін көп ұзамай екеуі дос болып кетті. 1816 жылы ол өз бетінше барып, Раджас Атмия Сабхасының сессиясына қатысты. Олар екеуі де Калькуттада ағылшын мектебін құру туралы ұсынысты ұзақ талқылады. Атамекендік "Атмия Сабханың" тағы бір мүшесі Бабу Будди Натх Мукерджи кейіннен бұл мәселені Жоғарғы Соттың Бас судьясы Сэр Хайд Истпен талқылады. Бұл 1817 жылы 20 қаңтарда кейіннен Президент колледжі деп аталатын Һинд колледжіне негіздеме берді. Содан кейін Дэвид Хейр 1817 жылы 6 мамырда Мектеп Кітап қоғамын құруға ықпал етті. Ол ағылшын және бенгал тілдерінде оқулықтарды басып шығаруға бастамашылық жасады. Бұл қоғам Бенгалияның қайта өркендеуіне едәуір үлес қосты. 1818 жылы 1 қыркүйекте ол "Калкутта мектеп қоғамын" құрды. Ол Радаканта Деб екеуі қоғамның хатшысы болды. Ол Тхантания, Калитала және Арпули сияқты жерлерде жаңа оқыту әдістері бойынша ағылшын және бенгал тілдерінде оқытатын мектептер құру үшін аянбай еңбек етті. Күн сайын ол мектептер мен индуистік колледждерге барып, барлық студенттермен кездесті. Оның осы студенттерге деген сүйіспеншілігі мен берілдігі соншалықты зор болды, ол олардың көпшілігінің үлкен жігерін оятты. Кейінгі жылдары белгілі болғандардың бәрі оның шәкірттері болды. Көп ұзамай Александр Дафф немесе Генри Луи Вивиан Дероцио сахнаға шығып, оқиғаларға әсер етті. Сонымен қатар, Дэвид Хейр 1824 жылы құрылған "Азаматтық әйелдер білім беруі" әйелдер қоғамының абоненті болды және қоғам өткізетін мерзімді емтихандарға қатысатын болды.
Hare felt that the need of the country was English education. He used to discuss the topic with many of his customers, who came to buy watches in his shop. Raja Ram Mohan Roy went to Kolkata in 1814 and within a short time, they became friends. In 1816, he went on his own and attended a session of the Raja’s Atmiya Sabha. Both of them discussed at length the proposal to establish an English school at Kolkata. Babu Buddi Nath Mukherjee another member of Atmiya Sabha later discussed the matter with Sir Hyde East, Chief Justice of the Supreme Court. That led to the foundation of Hindu College, later renamed Presidency College, Kolkata, on 20 January 1817. Thereafter, David Hare was instrumental in establishing the School Book Society on 6 May 1817. It took the initiative to print and publish text books in both English and Bengali. This society contributed substantially to the flowering of the Bengal Renaissance. On 1 September 1818, he established the Calcutta School Society'. He and Radhakanta Deb were secretaries of the society. He worked tirelessly to establish some schools to teach in English and Bengali, according to new methods of teaching, at such places as Thanthania, Kalitala and Arpuly. Every day, he visited the schools and Hindu College and met almost every student. So great was his attachment and commitment to these students that it acted as a great inspiration of many of them. Some of the greatest names in subsequent years were all his students. It was much later that Alexander Duff or Henry Louis Vivian Derozio came on the scene and influenced the course of events. Additionally, David Hare was a subscriber to the Ladies' Society for Native Female Education (formed in 1824), and would be present in the periodical examinations held by the society.
Кейінгі өмірі
Өмірінің соңғы жылдары ол өзінің сағаттық бизнесіне уақыт таба алмады, сондықтан оны Грей есімді досына сатып, ақшаның бір бөлігін өзі үшін кішкентай үй сатып алуға, ал қалған бөлігін мектептерді дамытуға жұмсады. Ұзақ уақыт қызмет еткеннен кейін ол ауырып қалды. Оған холера шабуыл жасады. Оның бір шәкірті доктор Прасанна Кумар Митра бар күшін салғанмен, барлық күш-жігері сәтсіз аяқталып, 1842 жылы 1 маусымда Дейвид Хейр қайтыс болды. Бұл хабар қалаға тараған сайын, қалада қараңғылық қаптады. Мәсіхші миссионерлер оған жерлеу орындарында жер беруден бас тартты, өйткені олар оны сенбейтін адам деп ойлады. Ол өзінің сыйға тартқан Hare School Presidency College ғимаратында жерленді. Мұражайдың бетіне бюст мүсіні қойылған. Қазіргі уақытта ол колледж алаңындағы (Видьясагар Удян деп қайта аталады) бассейнге жатады. Сиванат Састридің айтуынша, Грейдің денесі үйінен шығарылғанда, мыңдаған адам, кейбіреулері көлікпен, басқалары жаяу жүріп, оның соңынан ерген. Сол күні Калькуттада болған оқиғалар енді қайтып болмайды. Боубазардан Мадхаб Даттаның базарына дейін бүкіл жолды адамдар басып кетті. Ол тұрған жол Харе көшесі деп аталады, Биной Бадал Динеш Багтың (бұрынғы Далхаузи сквері) жанында. Халықтың қайырымдылығымен өмір бойына жасалып, Hare мектебінің ғимаратына қойылған мүсін (суретте).
In later life, he did not find time to devote to his watch business and so he sold it to a friend named Grey and spent some of the money to buy a small house for himself and the rest for the development of the schools. After a long life of activity he fell ill. He was attacked by cholera. One of his students, Dr. Prasanna Kumar Mitra, tried his best but all efforts failed and David Hare died on 1 June 1842. As news spread around the city, a pall of gloom spread over the city. The Christian missionaries refused to allot him land in their cemeteries, as they thought that he was a non believer. He was buried in what was then the compound of Hare School Presidency College that he had donated. The tomb, marked with a bust statue, currently falls within the College Square (renamed Vidyasagar Udyan) swimming pool, opposite to Hare School. According to Sivanath Sastri, “As his body was brought out of Mr. Gray’s house, thousands of people, some in vehicles, others on foot, followed it. The scene that was witnessed by Kolkata on that day will not be witnessed again. Right from Bowbazar crossing to Madhab Dutta’s bazaar, the entire road was flooded with people.”
The road where he lived, is called Hare Street, just off Binoy Badal Dinesh Bagh (earlier Dalhousie Square). A life size statue (pictured) was built with public donations and placed in the compound of Hare School.