Кіріспе

Американдық актер (1914–1975)

Сэмюэл Лоуренс Клусман Паркс (13 желтоқсан 1914 – 13 сәуір 1975) – американдық сахна және кино актері. Оның мансабы эпизодтық рөлдерден басталып, көмекші рөлдер арқылы ең басты рөлдерге дейін жетті, бірақ ол коммунистік партия ұясының мүшесі болғанын мойындағаннан кейін дерлік тоқтатылды, нәтижесінде Голливудтың барлық студиялары оны тізімнен шығарды. Оның ең танымал рөлі – Эл Джолсон, оны ол екі фильмде сомдады: «The Jolson Story» (1946) және «Jolson Sings Again» (1949).

Өмір және мансап

Паркс Канзас штатының Олате қаласында Нелли (Клусман) мен Фрэнк Х. Паркстың ұлы болып дүниеге келді. Ол анасының яһуди дінінде тәрбиеленді. Ол Иллинойс штатының Джолиет қаласында өсіп, 1932 жылы Джолиет Тауншип орта мектебін бітірді. Ол Иллинойс университетінде медициналық мамандыққа дайындалды және бірнеше жыл театр труппаларында ойнады. Джон Гарфилдтің ұсынысымен ол Голливудқа Warner Bros. компаниясының "Мама Равиоли" туындысының рөліне барды. Туынды түсірілмегенімен, Паркс 1941 жылы Columbia Pictures компаниясымен келісімшартқа қол қойды.

Қосалқы ойыншы

Колумбиямен келісімшарт бойынша жұмыс істеген көптеген актерлер сияқты, Паркс жоғары бюджетті фильмдерде екінші рөлдерде ойнады, ал B категориялы фильмдерде маңызды рөлдерге ие болды.

Жұлдыздық атақ

Паркс толыққанды жұлдызға айналғаннан кейін, Columbia оны әртүрлі масштабты өндірістермен шұғылдатып тұрды. Ол студияның ең ірі жұлдызы Рита Хейвортпен бірге "Жерге түсу" (1947) фильмінде ойнады. Сол жылы кинотеатр операторлары оны АҚШ-тағы ең танымал 15 жұлдыздың қатарына қосты. Содан кейін ол "Қылышкер" (1948) және "Батырдың қылышы" (1948) атты приключениялық фильмдерде түсті. Паркс 1948 жылы Columbia компаниясымен жасасқан келісімшарынан бас тартуға тырысты, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Сол жылы ол Америкаға қарсы қызметтер комитетін (HUAC) сынады. Ол "Жолсон қайта ән салады" (1949) фильмін жасады, ол тағы да үлкен кассалық табысқа ие болды. Фильмдегі әріптесі Барбара Хейл онымен бірге "Жедел үйлену" (1950) комедиялық фильмінде қайта жұмыс істеді. 1950 жылы ол және оның әйелі өздерінің "Күзет пост" фильмін түсіруді жоспарлап отырғанын жариялады. Ұлыбританиялық кинотеатр операторлары оны Ұлыбританиядағы ең танымал жұлдыздардың тоғызыншысы деп таныды.

Қара тізімге енгізу

1951 жылы Паркс киноиндустрияның қара тізіміне ену қаупімен АҚШ-тың өкілдер палатасының антикоммунистік әрекеттер комитеті (ХУАК) алдына шақырылды, бірақ ол куәлік беруге мәжбүр болмауды өтінді. Соңында ол көз жасын төгіп куәлік берді, бірақ оны бәрібір қара тізімге енгізді. Паркс ақырында бұрынғы әріптестерінің есімдерін комитетке берді. Комитет алдындағы жауабынан кейін, «Колумбия Пикчерс» оны төрт жылға жасалған келісімшартынан бас тартты, ал Паркс «Small Wonder» (кейіннен «Бірінші рет») фильмінде түсуге дайындалып жатқан еді. Ол кезде Паркс бір фильмге 75 000 доллар гонорар алған. Оның «MGM» үшін түсірген «Love Is Better Than Ever» романтикалық комедиясы бір жылға тоқтатылды. 1953 жылы ол «Форд телетеатры» үшін телефильм түсірді және Англияда «Tiger by the Tail» (1955) британдық фильмінде ойнады. Ол сахнада және кейде телеарналарда ойнап, көңілі көтеріліп өмір сүрді. Оның соңғы маңызды рөлі Джон Хьюстонның «Фрейд» (1962) фильмінде болды.

Кейінгі мансап

Паркс ақырында киноиндустриясын тастап, табысты құрылыс бизнесін құрды. Біраз уақыттан соң ол әйелі Бетти Гарреттпен бірге Лос-Анджелес агломерациясының әртүрлі жерлерінде орналасқан көптеген пәтер үйлеріне ие болды. Паркс оларды салмақтанғаннан кейін сатудың орнына, меншігінде қалдырып, үй иесі ретінде жалдау ақысын алуды жөн көрді, бұл шешім өте тиімді болып шықты. Осы кезеңде жұбайлар Лас-Вегастағы концерт залдарында, жазғы спектакльдерде және Бродвей шоуларының гастрольдік труппаларында сирек-сирек өнер көрсетті.

Жеке өмір

Паркс 1944 жылы актриса Бетти Гарреттке үйленді. Ол «Қалада» сияқты Голливуд фильмдерінде және «Барлық отбасы» телесериалында Арчи Банкердің көршісі Ирен Лоренцо рөлінде, ал «Лаверн және Ширли» телесериалында үй иесі Эдна Бабиш рөлінде ойнады. Оның мансабы Парксқа үйленуінің нәтижесінде де қиындықтарға тап болды, және олар 1950-ші жылдардың көп бөлігін театр мен музыкалық эстрадалық қойылымдармен өткізді. Бірге олардың екі ұлы болды: актер Эндрю Паркс және композитор Гаррет Паркс. Ларри Паркс актер Джефф Бриджестің әкесі де болды. Демократ болғандықтан, ол 1952 жылғы президенттік сайлауда Адлай Стивенсонды қолдады. Паркс 1975 жылы 60 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.