The White Balloon

Кіріспе

Ақ шатыр ( بادکنک سفيد , Badkonake sefid) - 1995 жылы режиссер Жафар Панахи түсірген, сценарийін Аббас Киаростами жазған ирандық фильм. Бұл Панахиның режиссерлік дебюті болды. Фильм көптеген сын-пикірлерге ие болды және әлемдегі халықаралық кинофестивальдерде көптеген марапаттар алды, соның ішінде 1995 жылғы Канн кинофестиваліне "Алтын камера" сыйлығы берілді. "The Guardian" бұл фильмді барлық уақыттағы 50 ең жақсы отбасылық фильмдердің бірі деп атады. Фильм 14 жасқа дейін көруге болатын 50 фильмнің тізіміне енген. Фильм 68-ші академиялық сыйлықтарының үздік шетел тілі фильмі үшін Иранның кіруі ретінде таңдалды, бірақ номинация ретінде қабылданбады. Иран фильмді байқаудан алып тастауға тырысты, бірақ академия оны қабылдамады.

Сюжет

Бұл - Ирандықтардың Жаңа жыл мерекесі. Фильм Тегеранның базарларында басталады, онда жеті жасар Разие (Аида Мохаммадхани) мен оның анасы саудада. Разие дүкенде алтын балықты көріп, шашылып жүрген анасына үйдегі тоғандағы жұқа балықтардың орнына оны мерекеге сатып алуды сұрайды. Фильмнің барлық негізгі кейіпкерлері қысқаша осы базар сахнасында көрінеді, бірақ олар көрерменге кейінірек таныстырылады. Үйлеріне бара жатқанда, ана мен қыз екі жылан сымбатты көруге жиналған ер адамдардың көптігімен толған ауладан өтеді. Разие не болып жатқанын көргісі келеді, бірақ анасы қызының бұларды көруіне болмайды деп, оны аластатып қояды. Үйінде Разие анасының жаңа алтын балық сатып алудан бас тартқанына ашуланып, анасын ренжітуді жалғастырады. Оның ағасы Әли (Мохсен Калифи) әкелеріне арналған саудадан оралады. Ол Алиден сабын емес, шампунь сатып алуды өтінгеніне наразылық білдіріп, сосын оған сабынды лақтырады. Әли шампунь сатып алуға кетеді, ал ол оралғанда, Разие алтын балық туралы анасының ойына көшуге көмектесуін сұрайды, оған шатырмен пара береді. Әли алтын балық үшін 100 томанды ақшаны ысырап ету деп санайды, бірақ Разиеге анасына өтініш жасауға көмектеседі. Анасы оған отбасының соңғы 500 томандық банкнотын береді және айырбастауды қайтаруды сұрайды. Разие бірнеше үй-жайдың қасында орналасқан балық дүкеніне бос шыны ыдыспен барады. Үйі мен балық дүкенінің арасында Разие ақшаны екі рет жоғалтуға тырысады, алдымен жылан сиқыршысымен кездескенде, содан кейін ақшаны жаңа жыл мерекесіне арналған дүкенге кіреберіс алдындағы тор арқылы тастап кетеді. Разие мен Али ақшаны қайтарып алуға бірнеше рет тырысады және көптеген адамдармен кездеседі, соның ішінде балық дүкеніндегі мейірімді қарт әйел, жақын маңдағы дүкеннің иелері және ирандық солдат. Алайда ақша әрқашан қол жетпес. Ақырында, бауырластарға көшеде шар сататын жас афғандық көмек көрсетеді. Ол барлық шамды ағаш таяқпен алып жүреді, онда үш шамы қалды. Разие, Әли және ауғандық бала банкнотты тек таяқпен ғана ала алмайды, сондықтан Әли шотты алу үшін таяқтың түбіне желім жабыстыру идеясын ойлап тапты. Әли желім сатып алуға кетеді, бірақ қайтып келгенде, ештеңе жоқ, ал ауғандық бала Разиехті торда қалдырған. Алайда, ауғандық бала таяғын алып, бір ақ шармен және топқа сатып алған бір пакеттер жуатын қимылмен оралады. Олар шарықпен ілінген таяқтың бір шетінен бір желімше түйіп, онымен шатырдың астына түсіп, ақшаны шығарып алады. Фильмнің соңында Әли мен Разие емес, ауғандық баланың фотосуреті көрсетіледі. Ол шатырдың жанында Әли мен Разиедің дүкенге кетіп, көп ұзамай алтын балық сатып алып, үйіне қайтып келгенін көреді. Ауған баласы таяғы мен ақ шармен бірге бір сәтке отырады, Ирандықтар 1374 жылды атап өтеді, содан кейін ол орнынан тұрып кетеді.

It is the eve of the Iranian New Year. The film opens in a Tehran market where seven year old Razieh (Aida Mohammadkhani) and her mother are shopping. Razieh sees a goldfish in a shop and begins to nag her hurrying mother to buy it for the festivities instead of the skinny ones in her family's pond at home. Almost all of the film's major characters are briefly seen in this market scene, though they are not introduced to the viewer until later. On their way home, mother and daughter pass a courtyard where a crowd of men has gathered to watch two snake charmers. Razieh wants to see what is happening but her mother pulls her daughter away, telling her that it is not good for her to watch these things. Back home, Razieh is upset about her mother's refusal to let her buy a new goldfish, and continues to nag her mother. Her older brother Ali (Mohsen Kalifi) returns from a shopping errand for their father. He complains that he asked Ali to buy shampoo, not soap, then throws the soap at him. Ali sets off to buy the shampoo and when he returns Razieh asks him to help in changing her mother's mind about the goldfish, bribing him with a balloon. Ali thinks that the 100 tomans cost for the goldfish is a waste of money but helps Razieh in petitioning their mother nonetheless. Her mother gives her the family's last 500 toman banknote and asks her to bring back the change. Razieh sets off with an empty glass jar to the fish shop a few blocks away. Between their home and the fish store, Razieh manages to lose the money twice, first in an encounter with the snake charmer, and then when she drops the money through the grate at the entrance to a store which has been closed for the New Year celebration. Razieh and Ali make several attempts to retrieve the money and while doing so encounter many people, including a kind older woman at the fish shop, the owners of a nearby shop, and an Iranian soldier. The money, however, is always just out of reach. Finally, the siblings receive help from a young Afghan street vendor selling balloons. He carries all of his balloons on a wooden stick, which has three balloons left. Razieh, Ali, and the Afghan boy are unable to retrieve the note with only the stick, so Ali comes up with the idea of sticking gum to the bottom of the stick to retrieve the bill. Ali leaves to buy gum, but returns without any, and finds that the Afghan boy has left Razieh at the grate. However, the Afghan boy soon returns with his stick, now with only one white balloon, and a pack of chewing gum he bought for the group. The group attaches a piece of gum to one end of the balloon stick, and with it they reach down through the grate and pull the money out. The film ends, not with Ali and Razieh, but on a still shot of the young Afghan boy, as he sits at the grate watching Ali and Razieh leave for the shop and soon afterwards return home from buying the goldfish. The Afghan boy sits alone with his stick and white balloon for a while, as the Iranian year 1374 begins, then he gets up to walk away.

Қабылдау

The White Balloon 24 пікірге негізделген Rotten Tomatoes веб-сайтында 83% мақұлдау рейтингіге ие және орташа бағасы 6.9/10. Сайттың сыншыларының пікірінде: "Ақ шар" кітабында қарапайым, бірақ әсерлі оқиғалар баланың көзімен көрініп, көрермендерге таныс ортаны басқаша көзқараспен қарауға мүмкіндік береді" делінген. The National Review журналының Джон Саймон "Ақ шар - бұл фильмдердің бірі" деп жазды.