Кіріспе

Lewis Frederick Ayres III (28 желтоқсан 1908 - 30 желтоқсан 1996) – американдық актер, оның кино және теледидардағы мансабы 65 жылға созылған. Ол 1930 жылғы «Батыс майданында бәрі тыныш» фильміндегі неміс солдаты Пол Баумер рөлімен және тоғыз фильмде доктор Килдарь рөлін ойнағанымен ең көп танылды. 1948 жылғы «Джонни Белинда» фильміндегі рөлі үшін «Үздік актер» номинациясына ие болды.

Ерте өмір және мансап

Айрз Миннеаполисте Ирма Беверник пен Луис Айрстың отбасында дүниеге келді. Луис әуесқой музыкант және сот хатшысы болды, көп ұзамай қайтадан үйленді. Ол өспірім шағында анасымен бірге, әкесі Уильям Гилмор, жартылай ағасы мен апасымен Калифорния штатының Сан-Диего қаласына көшіп барды. Мектепті бітірмей, ол Мексикаға саяхат етіп, шағын музыкалық топ құрды. Бірнеше айдан кейін актерлік мансабын қуу үшін оралды, бірақ музыкант ретінде толық жұмыспен қамтылған күйінде жұмыс істеуін жалғастырды. Ол Генри Холстед оркестрі сияқты үлкен оркестрлерде банджо мен гитарада ойнады. Ол Warner Brothers компаниясының 1927 жылғы "Париждегі карнавал түні" атты алғашқы Vitaphone қысқаметражды фильмдерінің біріне түсті. Айрз былай деп жазды: "1927 жылы Сан-Диегодағы Mission Beach Ballroom-та жаз бойы Генри Холстед оркестрінің құрамында болдым. Мен тенор банжо, ұзын мойынды банжо және гитарада ойнадым. Бір уақыт үзілістен кейін, сол жылы жаңа жыл қарсаңында Холстед мырзамен бірге жаңа топпен, соның ішінде Фил Харриспен Беверли Уилшир қонақ үйінің ашылу кешінде болдым, ол есімде қалған оқиға болды". Ол актерлік мансабын толық уақыт дамыту үшін бүкіл елдік гастрольдік сапардан бас тартты.

Мансап

Айрсты түнгі клубта талант агенті Иван Кан тапты. Ол Грета Гарбоның "Құшақтасу" (1929) фильмінде ойнауға шақырылды, бірақ оны жұлдыз еткен – "Батыс майданындағы тыныштық" (1930) фильмінің түпнұсқасы, осы рөл Universal компаниясымен келісімшартқа отыруына және Екінші дүниежүзілік соғысқа қарсылық білдіруіне мүмкіндік берді. Universal үшін ол көп ұмытылған B фильмдерін түсірді, бірақ Желез темір адам (1931) фильмі Жеан Харлоумен бірге ерекше көзге түсті. Оның сол кездегі ең табысты фильмдері басқа студияларға қарыз ретінде түсірген туындылары болды, соның ішінде Джеймс Кагнидің қосалқы рөлде ойнаған "Тұзаққа кіреберіс" (1930) және Джанет Гейнормен бірге түскен "Мемлекеттік жәрмеңке" (1933) мен "Қызметшілер кіреберісі" (1934) фильмдері, екеуі де Fox Films үшін түсірілді және тікелей түсірілім мен Уолт Дисней анимациясын музыкалық арман сахнасында үйлестірді. Айрс Universal компаниясынан Fox Films компаниясына ауысты. 1934 жылы Fox оны екінші қатар жұлдыздарының бірі деп атады. Ол кедей студиясы Republic Pictures-ке режиссерлік мансабын жалғастыру үшін көшті, оның ішінде Джеймс Данн мен Мэй Кларк ойнаған "Жүректер тізгінде" (1936) фильмі бар. 1938 жылы ол MGM компаниясымен келісімшарт жасасу үшін Paramount Pictures-ке ауысты. Осы кезде ол Paramount компаниясынан "Демалыс" (1938) фильміндегі Нед рөлін ойнау үшін қарызға алынды. Бұл рөл оған үлкен сыншылық әкелді, соның ішінде MGM оны алдағы фильмдер сериясындағы доктор Джеймс Килдар рөліне келісімшартқа алуға қызығушылық танытты. Айрс 1938 жылдан 1942 жылға дейін тоғыз фильмде (және 1950 жылдардағы радио сериалда) осы рөлді ойнады, сонымен қатар MGM үшін жеңіл комедияларда түсті, олардың ішінде "Көктемгі ақымақтық" және "Бай да, кедей де" (екеуі де 1938), "1939 жылғы мұзды әуесқойлар" (1939) және "Терезедегі саусақтар" (1942) фильмдері бар. Оның доктор Килдар рөліндегі соңғы фильмі "Жамандыққа туылған" 1942 жылғы наурыз айында әскери қызметке шақырылып, өзін ар-ождан алдындағы қарсылық білдіруші деп жариялағаннан кейін қайта өңделді. Ол Оливия де Гавиландпен "Қара айна" (1946) және Энн Шериданмен "Адалдықсыз" (1947) фильмдерінде актерлік өнерге қайта оралды. "Жонни Белинда" (1948) рөлі үшін ол "Үздік актер" номинациясында "Оскар" сыйлығына ұсынылды; оның әріптесі Джейн Уайман "Үздік әйел актер" номинациясын жеңіп алды. Айрес теледидарға бірте-бірте ауысып, бірнеше антологиялық сериалдарда қонақ рөлінде көрінді. 1958 жылдың жазында ол Дик Пауэллдің Four Star Television өндірген "Шекаралық әділет" деп аталатын CBS Western антологиялық телесериалдың он бір түпнұсқа эпизодын жүргізді. Оған NBC сериалдағы доктор Килдар рөлі ұсынылды, бірақ оның шоуда темекі жарнамасы болмауын талабы ұсыныстың кері қайтарылуына себеп болды. 1961 жылы бұл рөлді Ричард Чемберлен ойнады. Ол "Кеңес және келісім" (1962) және "Көшпенділер" (1964) фильмдерінде (вице-президент рөлінде) түсті, бірақ ол сол кезде көбінесе теледидар актері болды, кейде ғана фильмдерде түсетін. "Кунг-фу" ("Жоғалып бара жатқан бейне", 1974) фильміндегі қонақ рөлі үшін ол "Эмми" сыйлығына ұсынылды. Оның "Әлемнің құрбандықтары" (1976) атты деректі фильмі, ол өзінің "Шығыстың құрбандықтары" (1956) атты деректі фильмдер сериясына негізделген, шығыс философиялық сенімдерін экранға әкелді және оған 1977 жылы үздік деректі фильм үшін сыншылардан мақтау мен "Алтын глобус" сыйлығын әкелді. Бір ай ішінде ол бастапқыда 1-орынға орналасуды сұрағандығы анықталды, сондықтан ол жауынгерлік емес дәрігер ретінде қызмет ете алады. Алайда әскерилердің әскери қызметте қайда қызмет ететінін сұрауға немесе кепілдік беруге болмайтындығы туралы саясаты оны 4E мәртебесін сұрауға мәжбүр етті. АҚШ әскері оны дәрігер ретінде орналастыратынын растады және 1942 жылдың сәуірінде оның мәртебесі өзгертілді. 1942 жылдың 18 мамырында ол АҚШ армиясына шақырылды. Ол АҚШ армиясында алғашқы медициналық көмек бойынша нұсқаушы болып қызмет етті, содан кейін дәрігер және капелланның көмекшісі ретінде Тынық мұхитында қызмет ету үшін шенін төмендетуді сұрады. Ол Лейтеге шабуыл кезінде атыс астында эвакуациялық ауруханалар құру үшін келген 16 дәрігердің бірі болды, онда ол Филиппин мен Жаңа Гвинеядағы әскерилер мен азаматтарға көмек көрсетті. Ол әскери қызметте тапқан барлық ақшасын Американың Қызыл Крестіне берді. Медициналық корпуста үш жарым жыл қызмет еткен ол үш ұрыс жұлдызына ие болды. Соғыстан кейін ол мансабын қайта бастады және көптеген фильмдерде түсті, бірақ Голливудтағы ерте жұлдыздығының биігіне ешқашан жете алмады.

Жеке өмір

Айрс үш рет үйленген. Алғашқы үйленуі 1931 жылдан 1933 жылға дейін актриса Лола Лейнмен болды, алайда олар осы кезеңнің көп бөлігінде бөлек өмір сүрді. 1933 жылы «Махаббатқа тікелей ставка жасама» фильмі түсірілімінде актриса Джинджер Роджерспен танысып, 1934 жылы олар үйленді. 1936 жылы олар ажырасып кетті және 1940 жылдың наурыз айында ресми түрде ажырасып, еркін бос болды. Оның үшінші некесі Диана Холлмен 1964 жылдан бастап 1996 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасты.

Өлім және мұра

1960 жылы Лью Айрес Голливудтың Даңқ аллеясына екі жұлдызбен енгізілді. Оның кино жұлдызы Голливуд бульвары, 6385 нөмірде, ал радио жұлдызы 1724 Вайн көшесінде орналасқан. Айрес 1996 жылдың 30 желтоқсанында қайтыс болды. Оның денесі Лос-Анджелес қаласындағы Вествуд мемориалдық паркінде қарапайым қабір тасының астына жерленді.